Jerzy Żuławski

„Z czary młodości”

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Z czary młodości

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

„Z czary młodości”

(z powodu tomu poezji Miriama)

Niektórzy czarę życia cisną do ust długo,

a młodzieńczych «upojeń» rozkoszne ułudy

w serce, w duszę wciągają srebrną pieśni strugą,

gdy zaś na dnie się «męty» odnajdą i brudy,

umieją «pojednaniem» pozabliźniać rany...

Jam swą czarę wziął w ręce, ach! — dziecinne prawie!

I namiętniem się rzucił pić sok z niej czerpany,

i upiłem się rychło, i śniłem na jawie

słońce w niebie bez chmury i wicher na morzu,

koni tabun na stepie i płonące puszcze,

gromy grzmiące na czarnym chmur wilgotnych łożu

i dłoń anioła, która znojne czoło muszcze[1].

Nie wiem, byłoż w mej czarze nie dość czyste wino,

czylim nadto ją szybko wychylił[2] aż do dna:

dziś upojeń zachwyty w gąszczu mętów giną,

a dusza moja ciągle głodna, głodna, głodna!

Sen jam jeden miał tylko, potężny lecz krótki.

Błysnął, zagrzmiał i przepadł w przestworzach bez końca;

chorym z niego się zbudził[3] na bole i smutki,

na długie, blade, mgliste dnie bez blasku słońca.

Mętów dużo w pucharze i długo je piję,

myśl już od nich zgorzkniała i zatruta dusza —

a wciąż jeszcze wąż jadu do ust mi się wije,

pali piersi gorączką i czaszkę wysusza!

Czasem chciałbym roztrzaskać ową czaszę złotą,

o gruz rzucić, o skałę, w proch i pył i w błoto,

ale koło jej brzegów owiązane palce

tak się zgięły kurczowo, że jej puścić nie chcą,

a ze środka wstające zwątpienia padalce

tak me usta spieczone śliskim ciałem łechcą,

że mi trudno się rozstać z trucizną i jadem

z obliczem potworu w złotej czaszy bladem!

O! mnie nie żal tej czary wystygłej i próżnej

soków, które by czyste upojenie dały,

próżnej soków, co życie by mi świeże wlały;

ale nie chcę, by świat mi był choć kroplą dłużny

wszystkich cierpień, co fatum w mój kielich włożyło —

nie chcę od nich spokojną bronić się mogiłą!

Kiedy obłęd już myśl mą do reszty omami

i po kropli ostatniej czara będzie pusta,

brzeg jej wtedy wściekłymi pokąsam zębami,

potem własne rozgryzę i rozkrwawię usta,

krwi swej w czarę nasączę i krew swą wypiję,

bom spragniony i głodny dopóki tu żyję!

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. muszcze — dziś popr.: muska; od muskać: lekko dotykać, dotykać w przelocie. [przypis edytorski]

2. czylim (...) ją (...) wychylił — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -li- oraz ruchomą końcówką czasownika; czy ją wychyliłem. [przypis edytorski]

3. chorym (...) się zbudził — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika i szykiem przestawnym; zbudziłem się chory. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zulawski-z-czary-mlodosci

Tekst opracowany na podstawie: Młoda Polska. Wybór poezyj, oprac. Tadeusz Boy-Żeleński, wyd. drugie, Wydawnictwo Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 1947

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Wojciech Kotwica, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: kevin dooley@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.