Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Potok symboliczny

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Potok symboliczny

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Potok symboliczny

W skrzesanych[1] turni rozpadlinie,

w zawrotnej wysokości skalnej,

szumiący, bystry potok płynie

niedosłyszany, niewidzialny.

Ze źródeł pod szczytami ścieka,

gdzie tęcza wiesza świetny nimb[2],

a szumu jego tam, z daleka,

samotnych słucha garstka limb[3].

Jak poświst wiatru w chmur pomroczy,

tam z dołu, z ziemi niesłyszany,

on szumi — i wód fale toczy

między skrzesane[4], ciemne ściany.

Wkoło jest pustka tak ponura,

takiego chłodu wieje prąd:

że nawet orły strzępią pióra

i odlatują szybko stąd.

I tylko potok sam, samotny,

potok potężny, srebrnopiany[5],

szumi w wyżynie tej zawrotnej,

pomiędzy ciemne płynąc ściany.

Szumi i pędzi — i z urwiska

przez głaz, co góry z sobą skuł,

w otchłań się czarną srebrny ciska

i leci bez pamięci w dół.

Fala za falą rwie się, pieni —

potok samotny, tryumfalny,

płynie wśród ciemnych cisz i cieni,

niedosłyszany, niewidzialny.

Haha! Jak krążą ponad szczyty

kłęby obłoków z wichrem w tan!

Mgieł tuman w lot się porwał, wzbity

zamachem wichru z skalnych ścian!

Haha! Jak kłębią się i plączą,

jak się miotają z sobą, wznoszą,

w dół opadają — i znów rączo[6]

nad wierchów[7] suną się pustoszą...

Haha! Jak gwiżdże wiatr i huczy,

jak huczą złomy stromych ścian —

zda się, że Szatan tu się włóczy

i w róg uderza, pustyń Pan...

A w głębi cicho, ciemno, mroźno —

w zawrotnej skalnej rozpadlinie,

w straszliwej ciszy pustką groźną

szumiący, bystry potok płynie.

Niedosłyszany, niewidzialny,

skąd wstaje tęczy świetny nimb[8]

płynie, a jego tryumfalny

szum słyszy garść samotnych limb.

Płynie i fale z góry ciska

w bezdenną otchłań, w zwał granitów,

i szum szeroki tam z urwiska,

rzuca w dół z falą z chmur i szczytów.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. skrzesany — tu: wyżłobiony, ścięty. [przypis edytorski]

2. nimb — krąg świetlisty wokół głów istot boskich i świętych. [przypis edytorski]

3. limba — chronione drzewo iglaste, występujące w górach. [przypis edytorski]

4. skrzesany — tu: ukształtowany przez odłupujące się kamienie. [przypis edytorski]

5. srebrnopiany — charakterystyczny dla Tetmajera neologizm; piana fali w kolorach srebra. [przypis edytorski]

6. rączo — szybko. [przypis edytorski]

7. wierch (reg.) — szczyt górski. [przypis edytorski]

8. nimb — krąg świetlisty wokół głów istot boskich i świętych. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/przerwa-tetmajer-potok-symboliczny

Tekst opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Aleksandra Mikołajczyk, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Steve Snodgrass@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.