Julian Kornhauser

Osiem linijek

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Osiem linijek

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Większa wartość

5. Gdy ciepło w pokoju

6. O sobie

7. Kto na kogo czeka

8. Pojednanie

9. Cel

10. Przyjaźń ochronna

11. Krótka przerwa

12. Pretekst

13. Rozmowa

14. O pewnym zdaniu

15. Obawa przed wami, przed nimi

16. Książka-okno

17. Wyprzedzaj, poeto

18. Morza, oceany

19. Dziecko patrzy, jak piszę

20. Dysonans

21. Bieg po zdrowie

22. Daleko do końca

23. Przyczyna

24. Relacja

25. Osiem linijek

26. Nieskończoność

27. W samo południe

28. Każdego następnego dnia

29. Język-tarcza

30. Chwila niepewna

31. Licz na siebie

32. Wolność

33. Wesprzyj Wolne Lektury

34. Strona redakcyjna

Osiem linijek

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Większa wartość

Kto wie, może to wszystko, co mówię,

ma większą wartość niż orzech, który

właśnie rozłupuję i dzielę na kilka

części, odrywając różową skórkę z jego

tłustego nasienia, by następnie rozgryzać

je w ustach aż do chwili, gdy poczuję

łagodnie gorzki smak na języku.

Gdy ciepło w pokoju

Słucham płyty z Benny Goodmanem,

piję herbatę z cytryną, mam chore

gardło, na chwilę udaje mi się

zapomnieć, że mam wielkie zadanie

do spełnienia. Wygniatam dobrze

cytrynę, gryzę plasterek, zastanawiam się,

czy dobrze robię, zapominając o moich

wrogach.

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

O sobie

Czy wierząc w siebie, daję

z siebie wszystko? A jeśli

nie daję, to dlaczego czekam?

Może, gdybym nie wierzył

w skuteczność tego, co robię,

czekałbym krócej? Nie myślę

już o tym, gaszę światło, idę

spać.

Kto na kogo czeka

Chciałem sięgnąć po książkę,

ale w pewnej chwili moja ręka

zatrzymała się w powietrzu:

nie wiedziałem, co wybrać.

Jak to dobrze, pomyślałem

nagle, że to książki czekają

na mnie, a nie ja na książki.

Pojednanie

Powiesiłem sobie nad biurkiem zdjęcie

Leszka Sobockiego. Niech wisi, powiedziałem,

niech będzie mną, niech on, Leszek Sobocki

będzie mną i rzeczywiście Leszek Sobocki

od pewnego czasu stał się mną.

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Cel

Chłopczyk przykłada ucho

do ziemi —

wie, że zaklęty ogród w niej rośnie,

chciałby tam wejść

i rączką, małą jak liść, dotknąć wiatru.

Dziewczynka podnosi wzrok

w stronę chmury —

ona wie, że tam wysoko zakwita światło,

pragnęłaby wzlecieć jak najwyżej

i włożyć paluszek w poszewkę nieba.

Chłopczyk i dziewczynka

trzymając się za ręce

biegną po różowej trawie.

Przyjaźń ochronna

Siedzimy przy stole we czwórkę.

Jesteśmy przyjaciółmi, śmiejemy się,

żartujemy, robimy plany. Jest

nam dobrze, kiedy tak siedzimy.

Lecz każdy z nas myśli w duchu,

że jest już kimś innym niż

dawniej. To prawda, ale kto ją

pierwszy zrozumie?

Krótka przerwa

Dałeś się zamknąć

w celi przeszłości,

nawet nie mrugnąłeś

okiem. Masz nadzieję,

że będzie to pobyt

krótkotrwały. Wiesz,

że tak będzie.

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Pretekst

Nie mogę odegnać smutku.

Kto jeszcze używa tego słowa?

Smutek to brzmi jak źdźbło,

ździebełko. Jestem smutny

i wiem na pewno, że tak ma

być. Smutek szuka pretekstu,

aby mnie zastraszyć.

Rozmowa

Jeśli mówię, że trudno mi

dostać się do ciebie, czuję

jak wszystko jest nieważne

i kruche, słyszę jak kwiat

śpiewa w wazonie, jak kwiat

śpiewa w wazonie.

O pewnym zdaniu

Zajrzałem do zeszytu, aby

przepisać pewne zdanie

o poezji. Przerzucałem kartkę

po kartce, szukałem uparcie

tego zdania, ale nie mogłem

go odnaleźć. Czyżbym się pomylił?

Ale to przecież nieważne. Szukałem

zdania o nieistnieniu poezji.

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Obawa przed wami, przed nimi

Listy, które leżą na biurku,

już nie oddychają. Są jak

śnięte ryby rozrzucone na brzegu.

Boję się zajrzeć do nich. Wiem,

że jeśli to zrobię, stracę

ostatnie złudzenia.

Książka-okno

Dylan Thomas pisze o słońcu:

łosoś słońca. Powtarzam to kilka

razy — łosoś słońca, łosoś słońca.

The salmon sun. Spoglądam

w ciemne okno, skąd dochodzi

warkot rozpędzonego samochodu.

Wyprzedzaj, poeto

Poeci milczą zazwyczaj wtedy,

gdy naród oczekuje od nich

prawdy. Poeto, nie daj się zwieść

pozorom. Naród pragnie usłyszeć

tylko to, co sam wymyślił. To

ma być jego prawda, a nie twoja.

Dlatego nie zginaj karku, wyprzedzaj

to oczekiwanie.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Morza, oceany

Jak się cieszę, że są jeszcze

ludzie spragnieni widoku nowych

krajów, nowych miast, innych

flag, innych placów. Opowiadają

o swoich przyszłych wędrówkach,

trzymając w ręce siatkę

z zakupami.

Dziecko patrzy, jak piszę

Dziecko patrzy, jak piszę,

pióro skrzypi na papierze,

kartka staje się krótsza,

słowa mruczą przyjemnie.

Dziecko patrzy, jak piszę,

piszę jak patrzy dziecko,

jestem szczęśliwy, jestem

zupełnie szczęśliwy.

Dysonans

Podziwiam twoją wiedzę, twoje

zdolności, twoją szlachetność.

Byłem wyrozumiały dla twych

słabości. Ale powiedz mi, dlaczego

tak mało w tobie ciepła?

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Bieg po zdrowie

Bieg wokół rynku! Białą

linią szosy! Koło księgarń

i sklepów mięsnych Naprzeciw

delikatesów! Strzelamy w górę!

Całujemy bruk! Spadają na nasze

czoła łzy świateł, mamy wysoką

gorączkę, wkładamy ręce w paszczę

następnego dnia! Śpiewać, śpiewać

do mikrofonu! Niech usłyszy ten

śpiew fryzjer z naprzeciwka,

urząd dzielnicowy Kraków-Śródmieście,

a także rozbijający butelki

Janusz Anderman!

Daleko do końca

Niewiele jest już do zrobienia,

ale właśnie ta świadomość

wznieca we mnie nowe myśli.

Czy są to jednak nowe myśli?

Najważniejsze, pocieszam się, że

ci to nie wystarcza.

Przyczyna

Trzeba uciec od tyranii czasopism,

pisał w lutym 1914 roku Blaise Cendrars

w wierszu Mój taniec. Czyżby z tego

powodu wybuchła pierwsza wojna światowa?

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Relacja

Patrzyłem którejś nocy na pożar

domu towarowego. Paliły się trzy

piętra od góry, wozy strażackie

ustawiono z każdej strony budynku,

woda tryskała jednak na wysokość

pierwszego piętra, gdzie nie było

jeszcze ognia. Pomyślałem, że stosunek

strażaków do płonącego domu

odpowiada stosunkowi krytyków

do poezji.

Osiem linijek

Pamiętasz ten piękny wiersz

Williamsa Czerwone taczki?

Często wracam do niego,

do jego białych i czerwonych

plam i gdy czytam na głos to

jedno krótkie zdanie, rozbite

na osiem linijek, wydaje mi się,

że stoję nieruchomo na deszczu

w miasteczku Rutherford.

Nieskończoność

Ulica skręca w lewo,

idę tą ulicą, myśląc

o nieskończoności.

Idę, ręce trzymam w kieszeniach,

wieje wiatr.

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

W samo południe

Ulica Szewska pachnie

herbatą, chłopiec w beżowym

płaszczu je goffrè, dwa

jabłka toczą się po chodniku,

podnoszę jedno i z całej

siły rzucam do góry.

Każdego następnego dnia

Czekam na każdy następny dzień

z nadzieją, że dowiem się czegoś

więcej o świecie. To samo świat

mówi o mnie.

Język-tarcza

Boże, jak trudno wypowiedzieć

to, co leży na sercu. Jak

trudno zamienić słowo „szczerość”

na zdanie: „jestem bezsilny,

nie wiem, co robić, tracę

orientację”. Maski,

pozory, kłamstwa.

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Chwila niepewna

Gołąb śpi.

Masarz śpi.

Wściekłość zasnęła.

Dlaczego?

Czy naprawdę jestem

taki nietowarzyski?

Licz na siebie

Licz na siebie, nie oglądaj

się na innych, rób to, na co

masz ochotę, nie poddawaj

się, atakuj, myl się. Tak,

wolno ci się mylić, to

twoja siła.

Wolność

W notesie mam tylko

jedną wolną kartkę.

Mogę napisać jeszcze

tylko jedno zdanie.

Długo zastanawiam się,

wreszcie orzekam, że

taka sytuacja krępuje

moją wolność i wyrzucam

notes z jedną czystą,

nie zapisaną stroną.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kornhauser-osiem-linijek-cykl

Tekst opracowany na podstawie: Julian Kornhauser, Zjadacze kartofli, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1978.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Aleksandra Kopeć-Gryz, Paweł Kozioł, Aleksandra Sekuła, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: Matt Clark@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.