Konstanty Ildefons Gałczyński

Xięcia Józefa Poniatowskiego ze stemplem 1946

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Xiążę Józef Poniatowski ze stemplem 1946

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Teatrzyk „Zielona Gęś”

ma zaszczyt przedstawić

Xięcia Józefa Poniatowskiego[1] ze stemplem 1946

Występują:

1. XIĄŻĘ PONIATOWSKI

2. POETA NORWID

3. CESARZ NAPOLEON

4. CHÓR NOWYCH POLAKÓW

5. i WIELU INNYCH

Czas: 1813. Bitwa Narodów pod Lipskiem.[2]

Miejsce: nad rzeką Elsterą.

XIĄŻĘ

Bóg mi powierzył honor Polaków...

zamierza rzucić się w nurty rzeki, ale w końcu zmienia zdanie

Dla honoru będę pracował.

zrzuca mundur, przebiera się w cywilne łachy i przenosi się na Ziemie Odzyskane[3]

CESARZ

jest przerażony.

POETA

Brawo! Przyszłość narodu zdobywa się potem, a nie krwią.

CHÓR NOWYCH POLAKÓW

Pracować trzeba jak cholera.

Czyśmy to jacy tacy?

Więcej Osmańczyka[4], mniej Grottgera[5]

i wszystko będzie cacy.

To bardzo łatwo jest umierać.

Żyć trudniej — rzekł Horacy[6].

CHÓR NOWYCH POLAKÓW i WSZYSCY CZYTELNICY „LISTÓW z FIOŁKIEM”

razem

Więcej Osmańczyka! Mniej Grottgera!!

I wszystko będzie cacy.

XIĄŻĘ

machając koronkową chusteczką z pociągu odjeżdżającego do Wrocławia

Znudziła mi się ta Elstera,

wolę się wziąć do pracy.

TUTTI — WSZYSCY

Więcej Osmańczyka!! Mniej Grottgera!!

I wszystko będzie cacy.

PUBLICZNOŚĆ

Autor!!!

AUTOR

podpisuje się.

Kurtyna

20 X 1946

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Wspieraj Wolne Lektury

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę!

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Przekaż darowiznę Wolnym Lekturom: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Wolne Lektury to dostęp do książek, audiobooków i wiedzy — bezpłatnie, dla każdego. Ale za tym stoją realne koszty i brak stałego finansowania, dlatego działamy dzięki społeczności. Chcemy spokojnie działać w 2026 roku i dalej udostępniać literaturę bez barier. Dołącz i wesprzyj naszą zbiórkę.

Przypisy:

1. Poniatowski, Józef (1763–1813) — polski generał, dowódca armii koronnej Rzeczypospolitej, minister wojny i naczelny wódz wojsk polskich Księstwa Warszawskiego, członek Rady Stanu, marszałek Francji. [przypis edytorski]

2. bitwa pod Lipskiem (16–19 października 1813) — zwana „bitwą narodów”, w której wojska francuskie pod dowództwem Napoleona Bonapartego poniosły klęskę w starciu z wojskami koalicji antyfrancuskiej złożonej z Austrii, Prus, Rosji i Szwecji; największa bitwa w kampaniach Napoleona i jego najcięższa porażka. [przypis edytorski]

3. Ziemie Odzyskane — określenie terenów przyznanych Polsce podczas konferencji poczdamskiej. [przypis edytorski]

4. Osmańczyk, Edmund (1913–1989) — polski publicysta, politolog i polityk, działacz mniejszości polskiej w Niemczech. [przypis edytorski]

5. Grottger, Artur (1837–1867) — polski malarz, ilustrator i rysownik. [przypis edytorski]

6. Horacy a. Quintus Horatius Flaccus (łac.) (65–8 p.n.e.) — rzymski poeta liryczny i satyryczny. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-xiaze-jozef-poniatowski/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć-Gryz, Kornel Myczko, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.