Konstanty Ildefons Gałczyński

Przedwojennego pułkownika

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Przedwojenny pułkownik

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Teatrzyk „Zielona Gęś”

ma zaszczyt przedstawić

ALOJZEGO GŻEGŻÓŁKĘ

w roli

Przedwojennego pułkownika

Dekoracja: Pustelnia Parmezańska.

Czas: jak zwykle.

Muzyka: Frédéric François Chopin.

Efekty świetlne: Osiołek Porfirion.

Akcja:

OSIOŁEK PORFIRION

manewruje światłami.

PRZEDWOJENNY PUŁKOWNIK

Światła mnie twoje drażnią,

a nerki sumienia krzyczą.

Życie me było baśnią.

Ach, jakże było byczo.

OSIOŁEK PORFIRION

puszcza reflektor w nos Przedwojennego Pułkownika

A cus to za bloda siwa,

ktulą leflektol psenika?

Poznaję: to twas plawdziwa

psedwojennego pułkownika.

PRZEDWOJENNY PUŁKOWNIK

Masz słuszność, Porfirionie:

masona poznać po kielni[1].

Cóż, gdy się teraz wałkonię[2]

w tej Parmezańskiej Pustelni!

Nic mi, ach, nic nie smakuje,

a wczoraj było tak byczo...

Dziś jestem starym wujem,

który karmi się goryczą.

karmi się goryczą na stronie.

OSIOŁEK PORFIRION

ocierając kilogramową łzę z oka Przedwojennego Pułkownika, którego właśnie w tej chwili bolą nerki i sumienie

Nie martwta się, mój mały,

że ból ciąży i cięży!

Rży w stajni mój koń biały,

pojedziewa[3] na księżyc.

Nie masz jak na księżycu

dla hop-siup-pułkowniczeńka.

Eej! na księżycu byczo,

cej! wojenka, wojenka.

odjeżdżają na xiężyc.

Kurtyna

Wojtkowi Żukrowskiemu[4] na memoriam obiadu w krak. „Ermitażu”[5]

Odpowiedzi

DYREKCJI NAJMNIEJSZEGO TEATRU ŚWIATA PREMIERA CO NIEDZIELA:

Pani A. w Ziemi Ognistej:

Genialne. Nie będziemy drukować.

13 VII 1947

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Wspieraj Wolne Lektury

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę!

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Przekaż darowiznę Wolnym Lekturom: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Wolne Lektury to dostęp do książek, audiobooków i wiedzy — bezpłatnie, dla każdego. Ale za tym stoją realne koszty i brak stałego finansowania, dlatego działamy dzięki społeczności. Chcemy spokojnie działać w 2026 roku i dalej udostępniać literaturę bez barier. Dołącz i wesprzyj naszą zbiórkę.

Przypisy:

1. kielnia — narzędzie do rozprowadzania zaprawy murarskiej, stanowiące też jeden z symboli masonerii. [przypis edytorski]

2. wałkonić — lenić się, próżnować. [przypis edytorski]

3. pojedziewa (gw.) — pojedziemy; daw. starop. forma liczby podwójnej. [przypis edytorski]

4. Żukrowski, Wojciech (1916–2000) — prozaik, poeta, autor książek dla dzieci. [przypis edytorski]

5. Ermitaż — po polsku: pustelnia. [przypis autorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-przedwojenny-pulkownik/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Wioletta Bociuk, Aleksandra Kopeć-Gryz, Kornel Myczko, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.