Konstanty Ildefons Gałczyński

Pana Tadeusza

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pan Tadeusz

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Księga XI

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Teatrzyk „Zielona Gęś”

ma zaszczyt przedstawić

Pana Tadeusza

Występują:

1. Klucznik Gerwazy, Woźny Protazy

2. Pan Tadeusz nie występuje. Na emigracji.

Księga XI

— Tak tak tak, Protazeńku — rzekł klucznik Gerwazy.

— Tak tak tak, Gerwazeńku — rzekł woźny Protazy.

— Tak tak tak — powtórzyli zgodnie kilka razy.

Kiwając w takt głowami. Wreszcie woźny rzecze:

Bieda nasza skończy się wkrótce, ja nie przeczę,

Wszakże były przykłady. Pamiętam procesy

Dziejowe, w których działy się gorsze ekscesy,

A referendum cały zakończyło kłopot:

Tak z Borzobochatymi pogodził się Łopot,

Krepsztułowie z Kupściami, Putrament z Pikturną,

Z Minkiewiczem Mackiewicz, z Kwileckimi Turno,

Co mówię! Choć Polacy miewali swe grzeszki,

Lecz godzili się w końcu z Soplicą Horeszki,

Bo, gdy na rozum wzięła Królowa Jadwiga,

To się bez sądów owa skończyła intryga,

Więc po cóż wciąż ze sobą mamy mieć na pieńku?

WOŹNY PROTAZY

Tak tak tak, Gerwazeńku.

KLUCZNIK GERWAZY

Tak tak, Protazeńku.

WOŹNY PROTAZY

Na Mickiewicza i Marylę Świderską! Czy mnie ucho nie myli? Obywatel klucznik zmienia zdanie? Na początku przedstawienia głosowaliście Tak Tak Tak, a teraz tylko Tak, Tak, dwa razy. Co to znaczy?

KLUCZNIK GERWAZY

Bo, rozumiecie, co do jednego „tak” rozmyśliłem się. W sprawie upaństwowienia i Nysy — Tak-Tak. Ale co do senatu to jednak jestem za senatem. Nie. Twardo. Przed chwilą „Głos Horeszkowa” otrzymał wiadomość. Z Waszyngtonu.

WOŹNY PROTAZY

Paczka?

KLUCZNIK GERWAZY

Masa paczek. Posłuchajcie: 1000 Bęc-Walskich, kinofikacja i 1000 literatów zawodowych (Oddział Koźminek i Błaszki Powiat) otrzymało wizy i samolotami odjeżdża do Ameryki. Na stałe. A paczki na cały stan tych byków na zasadzie special agreement będą przychodziły w dalszym ciągu. Rozumiecie? Więc głosuję za senatem. Ale amerykańskim!!

Kurtyna

16 czerwca 1946

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Wspieraj Wolne Lektury

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę!

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Przekaż darowiznę Wolnym Lekturom: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Wolne Lektury to dostęp do książek, audiobooków i wiedzy — bezpłatnie, dla każdego. Ale za tym stoją realne koszty i brak stałego finansowania, dlatego działamy dzięki społeczności. Chcemy spokojnie działać w 2026 roku i dalej udostępniać literaturę bez barier. Dołącz i wesprzyj naszą zbiórkę.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-pan-tadeusz/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć-Gryz, Kornel Myczko, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.