Konstanty Ildefons Gałczyński

Gżegżółka na konferencji pokojowej

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Gżegżółka na konferencji pokojowej

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Wesprzyj Wolne Lektury

5. Strona redakcyjna

Teatrzyk „Zielona Gęś”

ma zaszczyt przedstawić:

polityczną burleskę

pt.

Gżegżółka na konferencji pokojowej

GŻEGŻÓŁKA

Panowie, zebraliśmy się w tym Paryżu można powiedzieć rodzinnie, wszystko starzy prenumeratorzy i współpracownicy „Przekroju” i widzowie teatrzyku „Zielona Gęś”.

TŁUMACZ ROSYJSKI

„Zielonyj Guś”.

TŁUMACZ ANGIELSKI

„Green Goose”.

BIDAULT

„Oie verte”.

BEVIN

Yes. Green Goose. I remember. British ambassy. Okay.

TŁUMACZ

Tak. Zielona Gęś. Pamiętam. Ambasada brytyjska. Okay.

GŻEGŻÓŁKA

Witam tedy serdecznie: Red. Jerzego Zagórskiego z Krakowa („Przekrój”), Red. Jana Kotta z Łodzi („Przekrój”), Red. Bolesława Surówkę z Katowic (Niejaki X), Red. Mariana Podkowińskiego z Berlina („Przekrój”), Red. Karola Ferstera-Charliego z Krakowa („Przekrój”).

BEVIN

God save Constantin Bęc-Superowski!

TŁUMACZ

Boże, chroń Bęc-Walskiego!

JERZY ZAGÓRSKI

Panowie, na litość boską, o co właściwie chodzi?

GŻEGŻÓŁKA

Chodzi o ocalenie cywilizacji.

Entuzjastyczne oklaski.

Kto, pytam się, ocalił cywilizację starożytną? Gęś Kapitolińska. Kto ocali cywilizację nowożytną? Zielona Gęś. Bo ona jest więcej niż kapitolińska. Ona jest kapitalna. Cywilizacja i Kraków zostaną pomalutku ocalone. Nie od razu Kraków zbudowano.

Huragan oklasków.

GŻEGŻÓŁKA

w dalszym ciągu

Są dwie rzeki na W., dwóch ministrów na Mo.

W tym tkwi sekret harmonii niebieskiej —

rzeki: Wisła i Wołga, a ministrowie to:

Mołotow i Modzelewski.

BEVIN

niezadowolony

BYRNES

do Lippmana

Bardzo dobrze.

GŻEGŻÓŁKA

A powiedzcie mi, panowie, tak szczerze, co to jest konferencja pokojowa?

MARIAN PODKOWIŃSKI

podnosi palec do góry

Konferencja pokojowa to jest taki wesoły obiad po pogrzebie. Chodzi tylko o to, żeby nieboszczyka nie zakopywać za głęboko. A nuż się jeszcze przyda.

JAN KOTT

podnosi palec do góry

Konferencja pokojowa to jest wspólna fotografia kilkunastu panów w cylindrach, którzy robią przyjemny wyraz twarzy i dają sobie słowo honoru, że już więcej nie będą.

JERZY ZAGÓRSKI

krzyczy

Konferencja pokojowa to narada ojców, żeby dzieciom było lepiej.

Niemilknące oklaski, entuzjazm dochodzi do zenitu, nuncjusz papieski zrywa się z miejsca i całuje się z Zagórskim z dubeltówki. Orkiestry odgrywają czterdzieści cztery hymny narodowe, kilkadziesiąt osób zostaje zaduszonych na śmierć w bufecie.

GŻEGŻÓŁKA

jak trup blady ze wzruszenia przemawia na interesującym tle wrzawy i dźwięków

Tak, panowie, na oczach naszych rodzi się nowy, lepszy świat. A świat stary tonie. Stary świat jest topielcem.

BOLESŁAW SURÓWKA Z KATOWIC

Brawo!

GŻEGŻÓŁKA

Skoro pan ośmielił się powiedzieć „brawo”, niech pan powie, jaka jest różnica między topielcem i Zieloną Gęsią?

BOLESŁAW SURÓWKA Z KATOWIC

Nie wiem.

GŻEGŻÓŁKA

Wstyd. Ja panu powiem. Topielec najprzód się denerwuje, a potem jest zielony, a Zielona Gęś jest najprzód zielona, a potem denerwuje się 800 000 czytelników.

śpiewa

ZIELONA GĘŚ to teatr jest wspaniały,

ZIELONA GĘŚ na całym świecie gra.

ZIELONA GĘŚ najlepsze ma kawały,

ZIELONA GĘŚ, ZIELONA GĘŚ, ZIELO-O-NA

GĘ-Ę-Ę-Ś.

Kurtyna

8 sierpnia 1946

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Wspieraj Wolne Lektury

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę!

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Przekaż darowiznę Wolnym Lekturom: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Wolne Lektury to dostęp do książek, audiobooków i wiedzy — bezpłatnie, dla każdego. Ale za tym stoją realne koszty i brak stałego finansowania, dlatego działamy dzięki społeczności. Chcemy spokojnie działać w 2026 roku i dalej udostępniać literaturę bez barier. Dołącz i wesprzyj naszą zbiórkę.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-gzegzolka-na-konferencji-pokojowej/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Ilona Kalamon, Natalia Matusiak, Kornel Myczko, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.