Konstanty Ildefons Gałczyński

Dwóch Polaków z firmy „Serwantes”

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Dwóch Polaków z firmy „Serwantes”

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Teatrzyk „Zielona Gęś”

ma zaszczyt przedstawić

Dwóch Polaków z firmy „Serwantes”[1]

STARY POLAK DON KICHOT[2]

Jestem Polak Don Kichot —

hopsa hopsa hopsasa —

mocarstwowy idiota,

ryms od sasa do lasa.

MŁODY POLAK SANCZO PANSA[3]

do Publiczki i Starego Polaka

A jam młody jest Polak,

zdolny, zębaty szczeniak,

ty masz w głowie wiatraczki,

ja tabliczkę mnożenia.

STARY POLAK DON KICHOT

ostatni raz z włócznią szturmuje wiatraki, deklamując rapsodycznie

Ba, właśnie przez te rzeczy —

bez tabliczki, w wiatraczek.

nabija sobie guza i obala się z koniem na Matkę-Ziemię

Jakiż Pan Bóg pocieszy

Don Kichota, co płacze?

Departament Niebieski nie odpowiada. Stary Polak Don Kichot żegna się krzyżem świętym, szybko odczytuje „Trylogię”[4] i kona z okrzykiem

Precz ze sprzedawczykami!

MŁODY POLAK SANCZO PANSA

zwracając się do Dyrekcji Teatru „Zielona Gęś”

Wynieść trupa, bo śmierdzi.

Kwiat wyrośnie ze śmierci.

Wynieść, godnie pochować.

W kwiatach będziem[5] budować.

zwracając się z kolei do Publiczności, z niskim ukłonem

Obertasa, Robota;

pędźmy Robocie Kota;

ciotki niech bzdury plotą,

nam — wspólnota-robota.

Hymn. Defilada. Chopin.

Kurtyna

3 sierpnia 1947

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Wspieraj Wolne Lektury

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę!

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Przekaż darowiznę Wolnym Lekturom: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Wolne Lektury to dostęp do książek, audiobooków i wiedzy — bezpłatnie, dla każdego. Ale za tym stoją realne koszty i brak stałego finansowania, dlatego działamy dzięki społeczności. Chcemy spokojnie działać w 2026 roku i dalej udostępniać literaturę bez barier. Dołącz i wesprzyj naszą zbiórkę.

Przypisy:

1. Serwantes — Por. Miguel de Cervantes (1547—1616), najsłynniejszy hiszpański pisarz, autor Don Kichota. [przypis edytorski]

2. Don Kichot — tytułowy bohater powieści Miguela de Cervantesa; szlachcic, który motywowany wzniosłymi ideami postanawia ruszyć w świat i wcielać w życie średniowieczny ideał rycerski, jest jednak pozbawiony poczucia rzeczywistości, przez co często naraża się na śmieszność (zasłynął m.in. walką z wiatrakiem, który wydawał mu się olbrzymem). [przypis edytorski]

3. Sanczo Pansa — postać z Don Kichota Cervantesa, otyły, prostoduszny i przyziemny giermek głównego bohatera. [przypis edytorski]

4. Trylogia — cykl trzech powieści historycznych Henryka Sienkiewicza: Ogniem i mieczem (1884), Potop (1886), Pan Wołodyjowski (1888). [przypis edytorski]

5. będziem (daw.) — będziemy. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-dwoch-polakow-z-firmy-serwantes/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Ilona Kalamon, Natalia Matusiak, Kornel Myczko, Dagmara Śniowska.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.