literatureKonstanty IldefonsGałczyńskiCelestyn Księżyc2024polIlonaKalamonDagmaraŚniowskaKornelMyczkobook2fb22026-04-30https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-celestyn-ksiezyc/0Fundacja Wolne LekturyKonstanty Ildefons GałczyńskiTeatrzyk ,,Zielona Gęś"
ma zaszczyt przedstawić:Celestyna KsiężycaHenrykowi MarkiewiczowiHenryk Markiewicz (1922--2013) --- polski historyk i teoretyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.Osoby:CAŁY ZESPÓŁ i CELESTYN KSIĘŻYCCELESTYN KSIĘŻYCaria z towarzyszeniem gitaryMuzykaNiech zmilknie orkiestra. Podajcie gitarę!Jam postrach i przestrach koszmarnych plotkarek. Na megalomanów megaloman --- człowiek mający wybujałe, przesadne przekonanie o własnej wartości.jam młot jest i bicz --- więc ty się zastanów i ze mną się licz. DomDalejże, dalejże z domu w dom, z domu w dom. Dalejże, dalejże z domu w dom, z domu w dom, hop la la la la laaaaaaaaa.HERMENEGILDAdo leżącego w wannie za parawanem Prof. BączyńskiegoO, Boże! / profesorze, / gdzieś ty? / CzaryBo nadchodzi / straszny czarodziej / obywatel Księżyc Celestyn.PROF. BĄCZYŃSKIW wannie jam, / gdzie się plus kam, / odkręcając odpowiednie krany --- / nie szorując aliścialiści (daw.) --- ale, lecz, jednakże. / pleców, oczywiście / jestem tylko plus minus wykąpany. / Ha-ha!CELESTYN KSIĘŻYCwchodzi od strony tarasuGęś?FAFIKTeatrCo? Tak. Zielona. Teatrzyk do pewnego stopnia kukiełkowy. Premiera co tydzień. Tysiące listów pochwalnych. Makabryczne. Kobiety szaleją. Pan z prasy?CELESTYN KSIĘŻYCFotel.FAFIK:podsuwa Celestynowi Księżycowi fotel w stylu ,,Madame Loulou"CELESTYN KSIĘŻYCBaranina.HERMENEGILDApodaje Celestynowi Księżycowi całego pieczonego baranaCELESTYN KSIĘŻYCMuzyka. A ten szkielet w wannie to kto?PIEKIELNY PIOTRUŚwskazując pogrzebaczem na Prof. BączyńskiegoTo nasz angelologangelolog --- badacz zajmujący się angelologią --- nauką o aniołach..Nastawia płytę gramofonową z ,,Kantatą Kawową"Kantata Kawowa (niem. Schweigt stille, plaudert nicht) --- skomponowana między 1732 i 1734 rokiem świecka kantata Jana Sebastiana Bacha do libretta Christiana Friedricha Henriciego. Jana Sebastiana BachaJan Sebastian Bach (1685-1750) --- niemiecki kompozytor epoki baroku, mistrz muzyki polifonicznej, autor ponad tysiąca znanych utworów..CELESTYN KSIĘŻYCMoże być. Dobre.zjada z chrzęstem całego baranaA teraz jedno pytanie.OSIOŁEK PORFIRIONProsimy uprzejmie.PROF. BĄCZYŃSKIwychodzi z wanny i natychmiast oddaje się angelologii oraz stosuje raz po raz łagodne środki przeczyszczająceCELESTYN KSIĘŻYCTeraz jest godzina dwudziesta trzecia minut pięć. O której wy wstajecie?GŻEGŻÓŁKATo zależy. Jak się człowiek zależy, to wstaje później. A jak się nie zależy, to wcześniej. Ale nam w ogóle nie zależy.HERMENEGILDAO, tak. My sobie a Muzom. My w ogóle. Dla siebie. Andante pizzicatoAndante pizzicato --- określenie tempa i techniki gry na instrumencie smyczkowym; andante oznacza umiarkowane tempo, natomiast pizzicato --- szarpanie strun palcem, bez użycia smyczka.. Ach!CELESTYN KSIĘŻYCZawód?HERMENEGILDApiecze raczkaLiteratka.CELESTYN KSIĘŻYCNiech wykona.HERMENEGILDAwykonuje sonetsonet --- czternastowersowy poetycki utwór literacki o specyficznym układzie rymów i podziale na strofy. z podskokamiOSIOŁEK PORFIRIONCisza!HERMENEGILDA
Na skrzydłach, co proszę? / nad gwiazdy i chmury / codziennie się wznoszę / do góry, do góry.
Cóż z tego? wciąż znoszę / tortury, tortury / i jak ser pod kloszem / ja żyję ponury.
I niemoc, iluzja / we mnie strzela jak fuzjafuzja --- broń myśliwska. / dogłębnie, wnikliwie.
Czas, PrzemijanieI lata mijają. / I liście spadają...CELESTYN KSIĘŻYCLipa. Ja chcę wiedzieć, co wy w ogóle robicie. Jest teraz dwudziesta trzecia sześć. O której wstaliście?ZIELONA GĘŚchóremO jedenastej zero zero.CELESTYN KSIĘŻYCI coście zrobili przez te dwanaście godzin?OSIOŁEK PORFIRIONJa nic. Ale ja jestem poniekąd osioł. Kretyn z charakterem.CELESTYN KSIĘŻYCdo GżegżółkiA pan?GŻEGŻÓŁKAJa przepisywałem sonet, ten sonet Hermenegildy.CELESTYN KSIĘŻYCdo Prof. BączyńskiegoA ten, jak jemu tam, Bączyński?PROF. BĄCZYŃSKIMistycyzmJa? Ja sobie wypraszam. Ja tego nie zniosę. Ja jestem angelolog. Ja pracuję na niwie mistycyzmumistycyzmu --- nurt duchowy i filozoficzny; bezpośrednie doświadczenie przez człowieka kontaktu z rzeczywistością transcendentną, pozazmysłową lub pozamaterialną..CELESTYN KSIĘŻYCA co to jest mistycyzm?PROF. BĄCZYŃSKIMistycyzmMistycyzm to jest, jak ktoś np. musi jechać z Ciechocinka do Warszawy, ale na złość wsiada do pociągu jadącego do Krakowa i ma nadzieję, że przyjdzie Anioł i poprzestawia tory i zwrotnice, i dzwony zadzwonią, i z Nieba spadnie taka wielka pierzyna, która otuli wszystkich leniów i megalomanów.CELESTYN KSIĘŻYCDziękuję. A co robiliście po obiedzie?ZIELONA GĘŚchórem, wierszemPo południu, proszę was, / w kawiarni nam spłynął czas.CELESTYN KSIĘŻYCCo to jest kawiarnia?ZIELONA GĘŚKawiarniaKawiarnia to, proszę pana, / miejsce, gdzie się człowiek kłania / jak umie najdoskonalej.
Anegdoty mówi krowa. / Pół czarnej. Woda sodowa. / I znowu noc. I tak dalej.
CELESTYN KSIĘŻYCAhaaaaaaaaa.PIEKIELNY PIOTRUŚDlaczego?KURTYNAAhaaaaaaaaa.Spada na łeb, na szyję w stanie bezprzykładnego oszołomienia.CELESTYN KSIĘŻYCwychodzi przed kurtynę i wykonuje swoją słynną ,,Arię z zelówkamizelówka --- ochronny materiał naklejany na podeszwę buta."Popatrzcie no tutaj, / skierujcież tu główki./ Co błyska w mych butach? / Konkretne zelówki. / Konkretne zelówki / od szewca człek ma./ A wyście, co wyście / robili za dnia?/ Monologi jak płacz. / Dialogi jak wiater./ A wiecie, ktom zacz? / Pozytywny bohater./ Więc kto w głowie ma pstropstro (pot.) --- w tym przypadku: lekkomyślność, niedojrzałość, pustka myślowa., / niech mnie listem zaszczyca.Listy kierować do / CELESTYNA KSIĘŻYCA.Muzyka, PlotkaNiech zmilknie orkiestra. / Podajcie gitarę!/ Jam postrach i przestrach / koszmarnych plotkarek./ Na megalomanów / jam młot jest i bicz --- / więc ty się zastanów / i ze mną się licz./ Dalejże, dalejże z domu w dom, / z domu w dom./ Dalejże, dalejże, dalejże z domu w dom, / z domu w dom, / hop lala lala laaaaaaaaa.
Schodzi z proscenium.KURTYNApodnosi się przez pomyłkę5 lutego 1950Henryk Markiewicz (1922–2013) — polski historyk i teoretyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. [przypis edytorski]
megaloman — człowiek mający wybujałe, przesadne przekonanie o własnej wartości. [przypis edytorski]
aliści (daw.) — ale, lecz, jednakże. [przypis edytorski]
angelolog — badacz zajmujący się angelologią — nauką o aniołach. [przypis edytorski]
Kantata Kawowa (niem. Schweigt stille, plaudert nicht) — skomponowana między 1732 i 1734 rokiem świecka kantata Jana Sebastiana Bacha do libretta Christiana Friedricha Henriciego. [przypis edytorski]
Jan Sebastian Bach (1685-1750) — niemiecki kompozytor epoki baroku, mistrz muzyki polifonicznej, autor ponad tysiąca znanych utworów. [przypis edytorski]
Andante pizzicato — określenie tempa i techniki gry na instrumencie smyczkowym; andante oznacza umiarkowane tempo, natomiast pizzicato — szarpanie strun palcem, bez użycia smyczka. [przypis edytorski]
sonet — czternastowersowy poetycki utwór literacki o specyficznym układzie rymów i podziale na strofy. [przypis edytorski]
fuzja — broń myśliwska. [przypis edytorski]
mistycyzmu — nurt duchowy i filozoficzny; bezpośrednie doświadczenie przez człowieka kontaktu z rzeczywistością transcendentną, pozazmysłową lub pozamaterialną. [przypis edytorski]
zelówka — ochronny materiał naklejany na podeszwę buta. [przypis edytorski]
pstro (pot.) — w tym przypadku: lekkomyślność, niedojrzałość, pustka myślowa. [przypis edytorski]