<?xml version="1.0"?>
<FictionBook xmlns="http://www.gribuser.ru/xml/fictionbook/2.0" xmlns:wl="http://wolnelektury.pl/functions" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:l="http://www.w3.org/1999/xlink">
  <description xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <title-info>
      <genre>literature</genre>
      <author>
        <first-name>Tadeusz</first-name>
        <last-name>Borowski</last-name>
      </author>
      <book-title>Ekloga czwarta</book-title>
      <date>2022</date>
      <lang>pol</lang>
    </title-info>
    <document-info>
      <author>
        <first-name>Natalia</first-name>
        <last-name>Jaworek</last-name>
      </author>
      <author>
        <first-name>Aleksandra</first-name>
        <last-name>Sekuła</last-name>
      </author>
      <author>
        <first-name>Monika</first-name>
        <last-name>Sałach</last-name>
      </author>
      <program-used>book2fb2</program-used>
      <date>2026-04-23</date>
      <id>https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/borowski-ekloga-czwarta/</id>
      <version>0</version>
    </document-info>
    <publish-info>
      <publisher>Fundacja Wolne Lektury</publisher>
    </publish-info>
  </description>
  <body>
    <title>
      <p>Tadeusz Borowski</p>
      <p>Gdziekolwiek ziemia…</p>
      <p>Ekloga<a type="note" l:href="#fn1">[1]</a> czwarta</p>
    </title>
    <epigraph>
      <p>
					Utwór opracowany został w ramach projektu
						<a l:href="https://wolnelektury.pl/">Wolne Lektury</a>
					przez <a l:href="https://fundacja.wolnelektury.pl/">fundację
						Wolne Lektury</a>.
				</p>
    </epigraph>
    <section>
      <poem>
        <stanza>
          <v>
Już się podnoszą świtania, pierścienie Saturna bledną,</v>
          <v>i czas godny pieśni nadchodzi. Niech mówią usta człowieka.
</v>
        </stanza>
        <stanza>
          <v>Rzeka odrzuca brzeg, morzem się wzdyma u ujścia,</v>
          <v>rozwiewa się struna dymu i bezpowrotnie milknie,</v>
          <v>parują obłoki i ziemie, piaski i mgły skłębione</v>
          <v>półkolem unosi wiatr za falujący horyzont.</v>
          <v>I oto linie ognia, które przerżnęły ziemię,</v>
          <v>i oto ludzki krzyk piersi otwartych ołowiem</v>
          <v>przewija się za horyzontem, na zboczu kulistym ziemi</v>
          <v>w muzykę, w rytm i śpiewanie. Ze stepów, dalekich stepów</v>
          <v>kamienne wychodzą miasta, rzucane są mosty i drogi,</v>
          <v>dzwonią o cegłę kielnie i sztywne chwieją się piony.</v>
          <v>Na zbiegu szerokich alej, na skraju gładkich chodników</v>
          <v>kopuły drzew się podnoszą a kwiaty na skwerach i placach</v>
          <v>pełne są pszczół i motyli. I gwarne są domy wymiany,</v>
          <v>kroją i ważą towar, zwierzęta ciągną ciężary</v>
          <v>i świszczą baty w powietrzu. A ponad miastem jak dym</v>
          <v>rysuje się z gry obłoków Bestii śmiejąca się twarz.</v>
        </stanza>
        <stanza>
          <v>Drzewa powietrzem owite drżą jakby były strunami,</v>
          <v>i niebo zza widnokręgu jak fala nad ziemią się wznosi,</v>
          <v>odbłyski przelotne gwiazd i skrzydła ptaków tężeją</v>
          <v>jak kształty dziwacznych owadów w przejrzystym stwardniałe bursztynie</v>
          <v>I oto fale nieba łamią się z trzaskiem jak drzewo</v>
          <v>i oto kamienne ulice pełne są wiatru i mgły,</v>
          <v>a domy są tylko obrazem, kształt rzeczywisty blednie,</v>
          <v>i dźwięk i muzyka cichną, w innych rejonach brzmią,</v>
          <v>gdzie słychać trzepot przepiórek i traw rozwiewanych nucenie…</v>
          <v>Brukiem łopoczą cienie. Przez zgniłe, zielone mundury</v>
          <v>przewiewa blask metaliczny i skrzy się jak złomy pirytu.</v>
          <v>I bronie świecą się trupio, bez dźwięku strzelają armaty,</v>
          <v>migoczą cienie pocisków i dygoczące na wietrze</v>
          <v>jak odtrącone liście zsuwają się cienie bomb,</v>
          <v>i tętni bruk echem desek scenicznych teatru kukiełek.</v>
          <v>A w oczach tych, którzy żyją, w strzępach, w odbiciach mgły</v>
          <v>rysują się oczy Bestii, dłonie chwytają karabin,</v>
          <v>i kształty z mgły i powietrza i oczy z obłoków utkane</v>
          <v>stają się rzeczywiste, armata huczy i motor,</v>
          <v>i płoną linie ognia, piersi otwarte ołowiem,</v>
          <v>i znowu zza horyzontu kamienne wychodzą miasta…</v>
        </stanza>
        <stanza>
          <v>Już się podnoszą świtania, pierścienie Saturna bledną,</v>
          <v>nadejdzie czas godny pieśni i będzie przeklęta pieśń.
</v>
        </stanza>
      </poem>
    </section>
  </body>
  <body name="notes">
    <section id="fn1">
      <p><emphasis>Ekloga</emphasis> — gatunek lit., utwór ukazujący wyidealizowane życie wiejskie; sielanka, idylla.  [przypis edytorski]</p>
    </section>
  </body>
</FictionBook>
