Adam Wiedemann

Część III

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Część III

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Jabłko

Zrobiło się zimno Ciepłą kurtkę wyciągnąć trza z szafy 

Ciepłą miłością otulić pożądanie drżące 

o swoją autonomię Ciepłym tłustym sosem 

napełnić pusty kościół ciała Ciepłym Brahmsem uszy 

Ostry szron gdzie nie spojrzeć Ale z ciałem w puchu 

z miłością w sercu i nawet z potrzebą 

Boga w drodze wyjątku przemienioną w Boga 

można już iść i łapać miasto na zimnym uczynku  

Teraz siedzę w ciemności otoczony ludźmi 

klekotem wierszy murem Nagle widzę 

jabłko pozostawione (w szafie) w kieszeni jesiennego płaszcza 

: co zrobić żeby pamiętać Żeby tam nie zgniło  

Kraków, 19 stycznia 1994

*** [wszyscy mówią]

wszyscy mówią 

że im się nie chce 

mnie też się teraz nie chce 

mówię sobie 

mówię Jarkowi 

chodzę siadam  

gdzieś daleko 

leje 

jest lato 

wolę to 

skrzypce bzyczą 

leżymy na pryczy 

brzydzisz się mną 

we śnie 

teraz już 

nie pamiętasz  

deszcz kapie 

więc to nie trzmiele 

tam brzęczą 

prąd się przeciska 

drutami 

wirują szprychy 

świata  

przyjechały do domu 

w domu ciemno 

na parapecie zdechłe osy 

szeleszczą  

już mogę iść spać 

może jeszcze jeden wers 

albo nawet dwa 

:ten co umarł 

nic już nie napisze  

pisane 10 lutego 1994 

do muzyki „Preludiów i fugi” Witolda Lutosławskiego 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Wiersz Johna Cage’a, przyśniony

Robimy się coraz paskudniejsi. Krzyż, na którym zwykle 

wieszałeś swój sweter, teraz w centrum uwagi. Owinął się właśnie 

wokół tego, co skrywa szary albo czarny 

i śliski materiał twoich myśli (?). Z jaką wielką ochotą 

przyłożyłbyś to teraz do tych paru martwych, w miarę twardych pojęć, 

którymi wyśpiewuje swoje opustoszenie 

szary lub brudny albo tylko mokry 

łabędź.  

marzec 1994

Pliszka

Miłoszowi Łuczyńskiemu

Odkąd nastały lekcje, zrobiło się lepiej: 

z okna tego pokoju jest widok na rzekę: 

siedzę na parapecie, myślę po angielsku, 

w moich zmrużonych rzęsach trzęsie się pudło zmierzchu.  

Popiół od papierosa turla się po dachówkach: 

świat się stopniowo robi gładki jak pocztówka 

i przestaje wystarczać, choćby był nie wiem jak ładny: 

spójrzmy więc, co dopisał z tyłu Ivan Blatny¹. 

Czynność w miarę wykwintna: siedzieć tu sobie i czytać 

te strofki: tak misternie niedopasowane 

jak ubarwienie pliszki: co nad Sanem 

i tutaj — jednocześnie (?) wśród zieleni zgrzyta. 

Janowice, 15 kwietnia 1994

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Język

Tak, bardzo lubię trzymać stopy na maszynie do pisania. 

Nieważne jak to robię, nie chce mi się wam teraz wyjaśniać; 

miękki dotyk tych wszystkich małych klawiszy koi 

mój zawieszony na drugim końcu ciała umysł — coś jak stukot  

kołowrotka, który przywracał jaki taki porządek w mózgu 

— fikcyjnej zresztą — Małgorzaty. No tak, mogę być tylko 

Faustem, ale to może później. Więc ty nogami piszesz 

te swoje wiersze? Tak, piszę je nogami. Piszę je 

dupą. Moja dupa to wielka artystka, jak mawiała 

pewna parlamentarzystka. Moja śledziona w brzuchu 

uwięziona. Od samego rana jestem niewyspana. Jak dawno 

nie napisałem nic tym językiem. Nic w niczyich ustach.  

Kraków, 28 kwietnia 1994

Sestina (IV)

... tylko więźniowie  

(Szymborska)

przybyłem tu lecz nie zaznałem spodziewanej czystości 

wiadomo autobusy dworcowe ubikacje jakie to wywołuje pragnienia 

cały świat nakierowuje się na to jedno dla czego zostawia się wszystko 

inne nawet gdy podróż sama zda się jedynym celem podróży 

cóż dorówna czystości jaką promienieje przyszłość 

zbrukana jeno śmiercią niechybną? oczywiście meble  

w domu moich rodziców zwykłe zresztą meble 

nie służące jednak niczemu prócz czystości 

na które starczy spojrzeć by zobaczyć przyszłość 

idealną wyrastającą ponad wszelakie pragnienia 

jak nieistnienie jak cisza morska pośrodku podróży 

stałość najdosłowniejsza chociaż mimo wszystko  

podległa upływowi czasu gdyż jak wszystko 

powleka się mgłą niepamięci tak meble 

kurząc się uczestniczą w naszej ziemskiej podróży 

niezdolne samodzielnie utrzymać się w czystości 

lecz przy odrobinie starania zdolne zaprezentować ją w pełni toteż pragnienia 

czystości wiecznej mają dzięki nim zapewnioną przyszłość  

niczym głodna kocica osacza nas przyszłość 

ziejąc pustką gdy teraźniejszość daje nam absolutnie wszystko 

my jednak zastraszeni wciąż swoje pragnienia 

ustawiamy w przyszłości niczym używane meble 

w nowiutkim mieszkaniu niezdolni zresztą niczym zbrukać jej czystości 

tak jak nie da się brudu uniknąć w podróży  

oto więc powróciwszy z dalekiej podróży 

mogłem jak stare portki zrzucić z siebie przyszłość 

znalazłszy się w krystalicznych objęciach czystości 

i jak w błysku iluminacji ujrzeć wszystko 

odbite w politurze którą lśniły meble 

tłumiąc we mnie potrzebę wszelkiego pragnienia  

tymczasem zatęskniłem do czystości swojego pragnienia 

które kombinezonem ochronnym było mi w podróży 

a teraz opadło ze mnie na smutne skonsternowane meble 

podczas gdy ja zacząłem obmyślać nową podróż nową przyszłość 

znów wierząc że pragnienie jest trutką na wszystko 

co jak wszy z brudu lęgnie się z nazbyt pielęgnowanej czystości  

i choć brudna jest przyszłość wszelakiej czystości 

czyste staje się wszystko pod szczotką pragnienia 

zrymowania w tym wersie mebli i podróży  

Grabów, 22 lipca 1994

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Małość

kaczka się tapla rower się telepie 

tężeje piach 

trzęsą się meble w rozgrzanej przyczepie 

cień się powiększa na trawie przy sklepie 

grążąc dzieciaki pogrążone w grach  

kręcą się tryby na moim przegubie 

przy budach psy 

gdy kocim wzrokiem łapię wciąż i gubię 

ptaki niezgrane jak na wiecznej próbie 

Vingt regards sur L’Enfant Jesus² 

wdzięczą się chwile choć się czai trwanie 

i je połyka jak żarłoczny kos 

a one krwawią jak maliny w dzbanie 

trup Oliviera pływa po Sekwanie 

i śpiewa na cały głos:  

nie darmo miłość rodzi się skrzydlata 

a w sklepach goły pokutuje drób 

bo to dla trupa jedyna zapłata 

zwłaszcza gdy sądził że traci pół świata 

z powodu małych stóp 

na dachach kruche złocą się anteny 

nad topolami polatuje puch 

a co tam dalej już się nie dowiemy 

gdy nie chcąc wierzyć że się rozstaniemy 

maleje duch  

wrzesień 1994

Wiersz interwencyjny

znowu jest wojna znowu są wiersze o wojnie i nawet 

śni mi się wojna więc prawie już wiem jak to jest 

zginęły mi nożyczki ten cholera miłosz 

otwierał wczoraj wino zawsze tak jest wystarczy 

moment mojej nieuwagi i teraz nie ma ich w żadnym 

z pięciu czy sześciu miejsc gdzie zazwyczaj leżały 

zapalam papierosa robię tyle rakotwórczych rzeczy 

chłopcy śpiewają dona nobis pacem³ za chwilę 

zacznę chyba zaciekle obgryzać paznokcie  

Kraków, 26 listopada 1994

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

pozytyw z Przeczna

o słodka ważność 

niektórych cierpkich nieszczęść 

słodka bezpłatność i słodka 

transakcyjność którą 

gorszymy się słodząc 

niecierpliwie gorycz 

Kraków, 27 października 1994

Przypisy:

1. Ivan Blatny (1919-1990) — czeski poeta. [przypis edytorski]

2. Vingt regards sur L’Enfant Jesus (fr.) — Dwadzieścia spojrzeń na Dzieciątko Jezus, cykl utworów fr. kompozytora Oliviera Messiaena. [przypis edytorski]

3. dona nobis pacem (łac.) — obdarz nas pokojem. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wiedemann-samczyk-czesc-iii

Tekst opracowany na podstawie: Adam Wiedemann, Samczyk, Obserwator, Poznań 1996.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: Jens Mayer@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.