Adam Wiedemann

Część II

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Część II

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

*** (nie śmiej się ze mnie)

do F.

nie śmiej się ze mnie. gdzie się kończy świat 

tam się zaczyna Nowe Życie. nikt 

nie ufa już śmierci. nikomu już 

nie ma potrzeby ufać. to co mówimy 

jest już bardzo stare. Nowe Życie 

też już coraz starsze. za każdym razem 

lepiej się kończy  

Kraków, maj 1991

*** (Uwaga!)

Uwaga! Już za dziesięć pierwsza (a więc jednak przed) 

zdecydowałem się zejść na dół, z pustymi rękami, 

niezbyt pewny, czy robię dobrze, niezbyt pewny, 

co właściwie robię. Więc kiedy tam zajrzałem 

i było zupełnie ciemno, zacząłem natychmiast 

(żeby mnie nie wciągnęło) udawać że być może 

jestem kimś innym i chodzi mi o coś zupełnie 

innego; przed sobą samym, bo znajome głosy 

wciąż jeszcze należały do nieznajomych oczu 

i mogłem nawet udawać, że mnie wcale nie ma. 

Nie ma mnie, idę żółtym korytarzem, tej chwili 

nie ma. UWAGA! BÓG CIĘ KOCHA. Zwracam uwagę. 

Nie ma mnie. Choćbyś nie wiem co robił, i tak mnie będzie 

zawsze kochał bardziej. To nie ja mówię; słucham tego 

ale już po raz drugi, nie wiem po co to powtarzam 

w myśli, sam sobie (po co w ogóle te rozmowy w łóżku?); 

czy wszystko co kocham musi być zaraz Bogiem? Może 

po tym właśnie daje się to poznać. Winda posłusznie 

podnosi mnie na trzecie piętro, i za osiem pierwsza 

już jestem z powrotem i z powrotem jestem. 

Kraków, 9 listopada 1991

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

*** (Na ławce leży gazeta)

Na ławce leży gazeta Z pewnością jest mokra 

Jest mokra Znowu sport Ciemno Z trudem 

odczytuję kolejne wyrazy Wyrazy Słowa 

Czyjeś słowa których nikt już nie będzie chciał czytać 

Zmęczyło się serce śpiewa chora śmiertelnie Umarła 

Zmęczyło się Przystaje na rozwiązania 

niegodne Serca Czyjeś serce Niedługo będzie 

podobnie mokre Wstrętne A ja pochylony nad nim 

zaczytany Chociaż to już biały dzień 

i przechodnie przypatrują mi się ze śmiechem  

Kraków, 7 stycznia 1992

*** (Rafał miał rację)

Rafał miał rację: telefony na Podgórzu są do niczego 

i świat się znowu skurczył: jest teraz garstką rodzynek, 

z których wybieram najlepsze sztuki. I czy to takie pewne, 

że nastąpi coś więcej? Czy to w ogóle możliwe? 

Niczego nie może być więcej, niż właśnie jest. Ta chwila, 

która mnie się wydaje co najwyżej zapowiedzią 

Czegoś, komu innemu starczyć musi za Wszystko. 

I być może już żaden telefon nie da się oszukać, 

nigdy, tyle że nie chce się wierzyć. 

Kraków, 23 marca 1992

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

*** [— Już pan nie żyje]

— Już pan nie żyje — powiedział. — Już pan nie żyje, 

panie Wiedemann. — Czekał na moją reakcję. Przyjąłem to 

w milczeniu. — Gdybym ja tu nie siedział, już by się panu 

ktoś wpakował w drzwi. I po panu. — Przyznałem mu rację 

i sobie pomyślałem, no więc dobrze, nie żyję, trzeba to 

wykorzystać najlepiej jak się da, od tej chwili już będę 

jak ci anieli w niebie, bez żadnych obciążeń, bez skazy, 

nie pozwolę się więcej prowokować światu, świat cały 

mając do dyspozycji. Tylko że chore ścięgno wciąż dawało 

o sobie znać, a z torby nie znikła chyba niewykorzystana 

karta magnetyczna, którą będzie trzeba zanieść gdzieś 

na ulicę Librowszczyzna, żeby chamy oddali forsę (o tak, 

lepiej żeby nie znikła): nie umarłem sam. I zaraz się wpier- 

doliłem na skrzyżowanie przy żółtym świetle. Ale co tam, 

dzisiaj mogę umierać bez przerwy, wielka mi rzecz. 

Kraków, 12 czerwca 1992

Pożegnania

Przedwczoraj po śniadaniu, na ziemi niemieckiej, 

postanowiłem się ogolić, wyjąłem z plecaka maszynkę 

i mydło, będące aktualnie kością niezgody między 

mną i Beatą Zużewicz, i ręcznik, 

i poszedłem w to miejsce, gdzie za drobną sumę 

można było zakupić 10 rodzajów prezerwatyw, 

a starzy niemieccy generałowie odlewali się równocześnie 

jak na komendę, w lustrze zobaczyłem nareszcie 

szramę na swoim czole, dawno już przecierpianą, 

zdjąłem koszulę, przez chwilę przyglądałem się 

jej brudnemu kołnierzykowi, zostałem w podkoszulku.  

Ogolony, wróciłem do stolika; tam przy resztce kawy 

wymieniliśmy z Beatą Zużewicz jeszcze kilka złośliwości, 

zresztą coraz drobniejszych, wreszcie wyszliśmy na stopa,  

długo nas nikt nie zabierał, aż w końcu zauważyłem, 

że nie mam na sobie koszuli, nie było jej też w plecaku, 

wróciłem do tego baru, w łazience też jej nie było; 

— Jemand mußte mitnehmen¹ — powiedziała pani bufetowa. 

Wróciłem z niczym, a wtedy czymś tkliwie niezapomnianym 

wydał mi się ten ostatni rzut oka na brudny kołnierzyk. 

Więc chyba po to się znamy, żeby się kiedyś pożegnać: 

przypadkiem i od niechcenia i nie na zawsze, a jednak.  

poświęcone pamięci Kazumiego Yonekawy

Kluczbork, 30 czerwca 1992

I love noises

od kominów Muzeum Narodowego odbija się 

światło zachodzącego słońca chmury płyną 

po niebie płyną na południe czerwone pręgi 

na kominach zapalają się i gasną zapalają się 

i gasną coraz szybciej bo chmury płyną 

coraz szybciej a słońca coraz mniej więc z coraz 

większą uwagą muszę się wpatrywać żeby cokolwiek 

dostrzec z tej sygnalizacji może bez znaczenia 

lecz jakże tajemnej aż w końcu to co mówi 

w radiu nieżyjący od niedawna (choć trudno 

to sobie wyobrazić) (jak również to że naprawdę 

żył) wieczny staruch John Cage staje się powoli 

wciąż bardzo cennym ale tylko szumem 

Kraków, 6 września 1992

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

zbyt niska jakość umysłu żeby powiedzieć prawdę

zbyt niska jakość umysłu żeby powiedzieć prawdę² 

bezruch, nie ma się o co zaczepić, żaden powiew 

nie poruszy tych gałęzi, żadna twarz nie pokaże się 

w tych oknach, czasem ptak przeleci ale i tak bezruch, 

coś ciężkiego w żołądku i jeszcze to co położyło się 

koło mnie w czarnej kurtce skórzanej w czarnych 

butach doprawdy nie wiem co z tym zrobić ale nie da się 

tak całkiem nic i znowu mnie nie zrozumiecie 

ale znów się czuję całkiem zdruzgotany a dokoła 

zupełny bezruch żadnej nadziei na zmianę. jeśli 

światło to tylko dlatego że ktoś je zapomniał wyłączyć 

i niebawem to zrobi. słońce już wzeszło i nie wie 

co dalej. śliski pancerz. robactwo które jest we mnie. 

buty które wstydzą się śmierdzieć. paznokcie schowane 

w jakich ciemnych czeluściach. może i zło ale tak naprawdę 

to żadne zło. dość żeby nie móc zasnąć nie dość żeby 

powiedzieć coś przezwyciężyć ten ponury nastrój 

ale jak długo można tak leżeć (właśnie: leżeć) 

i prosić (kogo? co?) o jakiś nagły niesamowity 

napływ kłamstwa które przecież nawet w okolicznościach 

wiecznych byłoby zupełnie nieprawdopodobne. 

Kraków, 22 listopada 1992

Wiersz

po nieprzespanej nocy po prostu myśli się wierszem 

kiedy wsiadam na rower w wyrazistym świetle poranka 

wydaje mi się że gdybym tak cały dzień jeździł 

to nawet i przed sennością udałoby się zbiec  

dosłownie jak na skrzydłach nie widzę tych wszystkich znaków 

choć reaguję na nie co też mnie zachwyca 

lecz raptem cała lekkość koncentruje się w kieszeni spodni 

i uderza jak strzała z mózgu prosto w pierś  

mój problem jest dość skomplikowany: mam dwa klucze 

duży i mały od domu i od roweru 

oba zostały w pokoju Jarek już wyszedł do szkoły 

i swoim kluczem je tam zamknął więc  

nie mam już po co wracać ani dokąd 

roweru nigdzie nie zostawię bo mi go ukradną 

w związku z czym odpadają czytelnie i sklepy z płytami 

będę jechał i jechał aż zapadnę w sen  

Kraków, grudzień 1992

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Transmisja

ja tutaj a tam tristan konający leży 

izoldy wyczekuje no i się doczeka 

potem umrze i dobrze ile by to w końcu 

miało trwać i tak przecież przedtem będą wyć z rozkoszy  

ja sam oni we dwoje chwytliwymi gardłami 

tak się czepiają tych swoich zwodniczych kadencji 

że śmierć gdyby istniała już dawno musiałaby zgłupieć  

jest w tym pewna nadzieja w tym przeciągłym śpiewie 

myślę tracąc szacunek do zbyt krótkich wierszy  

Kraków, 24 lipca 1993

*** [Tyle było śniegu]

Tyle było śniegu dzieci tyle radości miały 

a teraz w ziemię wsiąknął po trochu śnieg cały 

Dzisiaj jest właśnie niedziela dzieci pójdą do kościoła 

właśnie po takiej ziemi jaka się Panu Bogu podoba  

Kopiec J. Piłsudskiego czeka aż ktoś go odnowi 

cóż z tego skoro sam Pan Bóg znęca się nad nim złośliwie 

Ja tam byłem raz jeden nic nie mam przeciwko Kopcowi 

lecz Pan Bóg wciąż musi tam siedzieć więc wcale Mu się nie dziwię  

Pan Bóg nie może wybierać słońca albo cienia 

ogląda po sto razy najgłupsze przedstawienia 

wącha wszystkie perfumy wdycha wszystkie smrody 

zażerając się tortem cierpi zgony i porody  

Trudno się Panu Bogu arcydziełem wzruszyć 

gdy jednocześnie widzi wszystkie brudne uszy 

Wszechmocny — a nic nie poradzi na koszmar Wszechobecności 

nie miejmy Mu więc za złe tych paru nieuprzejmości  

Przypisy:

1. Jemand mußte mitnehmen (niem.) — ktoś musiał zabrać. [przypis edytorski]

2. zbyt niska jakość umysłu żeby powiedzieć prawdę — w wersji drukowanej pierwszy wers jest wytłuszczony i stanowi jednocześnie tytuł. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wiedemann-samczyk-czesc-ii

Tekst opracowany na podstawie: Adam Wiedemann, Samczyk, Obserwator, Poznań 1996.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: Jens Mayer@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.