Julian Tuwim

Na noże

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Na noże

Dzika gra! Straszna gra! 

Oczy płoną! Serce gorze¹! 

Który? Dwóch nas być nie może! 

Albo ty — albo ja. 

Raz-dwa, raz-dwa! 

Na noże!!  

Krwi! krwi! Tak jak zwierz, 

Żarem tchnę, wzrokiem palę! 

Bez litości! W męce, w szale 

Wyje żądza, wyje chuć! 

Celnie gódź²! 

Dobrze dźgniesz — 

— Sam pochwalę! 

Stań wprost — nie jak tchórz, 

Lub ci sam pod żebro nóż 

Wwalę!  

Dzika gra, straszna gra: 

Albo ty — albo ja! 

Miękkie ciało — twarda stal, 

Tu się zaczaj, tam się skryj, 

Po rękojeść w serce wbij, 

Po rękojeść w serce wwal, 

W miękkie ciało twardą stal, 

Dźgnij!  

A ja też, a ja też, 

Chytrze, skrycie, niby zwierz, 

Póki krwią się nie obroczę³, 

Naprzód skoczę! 

Jedna chwila, jeden ruch: 

Raz-dwa! Prosto w brzuch! 

Wbiję nagle, szybko wtłoczę 

I rozpruję, i zawiercę, 

I bić będzie jedno serce, 

Jedno z dwóch!  

Dumna sprawa, ciężka sprawa, 

Chuć czerwona, krwawa sława, 

Harda gra! piękna gra! 

Albo ty — albo ja! 

Płonę! Dwóch nas być nie może! 

Raz-dwa! Raz-dwa! 

Na noże! 

Lecz nim błysną z nożów⁴ skry, 

Poprzysięgniem⁵, ja i ty, 

Że będziemy strzec jej najświęciej, 

My uparci, my zawzięci, 

By strumienie naszej krwi, 

Boże broń, nie pobluzgały 

Jej — lilijnej, cichej, białej, 

Kiedy w strasznej naszej walce 

Rękojeście ścisną palce, 

Kiedy wielki gniew rozgorze, 

Gdy będziemy życiu mścić, 

Gdy się zaczniem⁶ strasznie bić 

Na noże! 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. gorzeć (daw.) — palić się, płonąć. [przypis edytorski]

2. godzić (daw.) — uderzać, trafiać czymś w coś, dźgać. [przypis edytorski]

3. obroczyć się (daw., poet.) — poplamić się krwią. [przypis edytorski]

4. nożów (daw. forma) — dziś: noży. [przypis edytorski]

5. poprzysięgniem (daw.) — dziś: poprzysięgniemy. [przypis edytorski]

6. zaczniem (daw.) — dziś: zaczniemy. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/tuwim-na-noze/

Tekst opracowany na podstawie: Julian Tuwim, Czyhanie na Boga, Skład Główny u Gebethnera i Wolffa, Warszawa 1918.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Monika Kępska, Natalia Matusiak, Kornel Myczko, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Portret Juliana Tuwima, Stanisław Ignacy Witkiewicz, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2025-12-19.