Tadeusz Boy-Żeleński

Spowiedź poety

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Spowiedź poety

Kiedy za oknem śnieg prószy  

Lub szemrzą jesienne deszcze,  

Naówczas w głąb własnej duszy 

Chmurni wpatrują się wieszcze. 

Myśl ich szybuje skrzydlata  

Hen, nad wszechbytu gdzieś progiem,  

A duch wyniosły się brata 

Z sobą jedynie i z Bogiem.  

Rozwiej się jakaś otwiera  

Nad niebios błękity szersza — 

A skutek: u Gebethnera  

Po kop.¹ pięćdziesiąt od wiersza. 

I mnie, choć biorę mniej słono,  

Zdarza się w nocy czy za dnia, 

Że lica żarem mi spłoną,  

Gdy duch sam siebie zapładnia; 

Że lecę w nieziemskie kraje,  

Że skrzydeł dwojgiem u ramion,  

I, krótko mówiąc, doznaję  

Natchnienia klasycznych znamion. 

Lecz, ach, gdy pruję powietrze  

W sferyczną wsłuchany ciszę,  

I duch mój z wolna na wietrze  

Nad jaźnią mą się kołysze, 

Gdy spojrzę z kresów wieczności 

Na moją nędzę przyziemną, 

Gorzki żal w piersi mej gości  

I w oczach od łez mi ciemno.  

Im bliżej mi już do granic 

Przelotnej ziemskiej pielgrzymki,  

Tym bardziej w sercu mam za nic  

Te moje mizerne rymki. 

Młodości rozmach bezczelny  

W chłodną rozwagę się zmienia  

I w duszy, przedtem tak dzielnej, 

Lęgną się hydry zwątpienia.  

Myśli w pytajnik się pletą  

I w głowie zamęt mi czynią,  

Czy jestem bożym poetą,  

Czy tylko zwyczajną świnią...? 

Czy jestem tańczącym faunem  

Na gaju świętego zrębie,  

Czy tylko cyrkowym klaunem,  

Co sam się pierze po gębie...? 

Czym owoc duszy mej rodził  

W żywota pobożnych mękach,  

Czym tylko figlarnie chodził 

Po jasnym świecie na rękach...?  

Czy, jak mi radził pan Galle, 

Byłem jak Bajron i Dante,  

Czy tylko w pustoty szale 

Składałem śpiwki galante...? 

I duch mój sztywne ramiona  

Pręży w mrok szary i mglisty 

I w piersiach łka coś i kona, 

I chwytam za papier czysty. 

Po głowie mi się coś roi, 

W sercu coś kwili, coś gęga, 

I śnię już w tęsknocie mojej, 

Że się coś «serio» wylęga. 

Ale na próżno się silę,  

Czas trawię na wzlotów próbę, 

Na papier płyną co chwilę  

Słowa niechlujne i grube.  

Wdzięczą się do mnie tak świeże  

Jak piersi młodych dziewczątek  

I chęć obłędna mnie bierze  

W mych natchnień wcielić je wątek. 

Szeregiem mienią się długim  

Niby błyszczące klejnoty,  

I chciałbym, jedno po drugim,  

Na łańcuch nizać je złoty. 

Kuszą mnie czarem niezdrowym:  

Im które z nich jest plugawsze,  

Tym bardziej w kształcie spiżowym 

Chciałbym je zakuć na zawsze. 

I patrzę na swoje płody,  

I żądzą przewrotną płonę,  

I ryczę jak Orang młody,  

Gdy gwałci polską matronę. 

Próżno się kajam i bronię  

Dręczony pokus torturą, 

Próżno w dróg mlecznych ogonie 

Oczyścić chciałbym me pióro,  

Archanioł, co z mieczem stoi 

Przy świętej poezji chramie  

Nie wpuszcza piosenki mojej  

I mówi: pudziesz, ty chamie! 

I tak się tułam po świecie, 

I żal i smutek mnie dławią, 

Żem jest jak nieślubne dziecię, 

Z którym się grzeczne nie bawią. 

Trudno, choć dola ma twarda, 

W bezsilnej miotać się złości: 

Zostaje dumna pogarda,  

Lub apel do potomności;  

A jeślim gwary ojczystej  

Choć jeden zbogacił klawisz  

Ty mnie od hańby wieczystej, 

O mowo polska, wybawisz. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. kop. — kopiejka, setna część rubla. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/slowka-zbior-spowiedz-poety

Tekst opracowany na podstawie: Tadeusz Boy-Żeleński, Słówka: zbiór wierszy i piosenek, nakł. Księgarnia Polska B. Połonieckiego, Lwów; wyd. E. Wende, Warszawa 1913

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Dorota Kowalska, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Cyrk, Stanisław Osostowicz (1906-1939), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.