Tadeusz Boy-Żeleński

Nowa pieśń o rydzu

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Nowa pieśń o rydzu

czyli jak Jan Michalik został mecenasem sztuki

czyli niezbadane są drogi opatrzności

Nuta:

Zdarzyło się raz Jadwidze, 

Poszła do lasu na rydze...  

Miał se Michalik cukiernię, 

Kupczył w niej trzeźwo i wiernie, 

Kawusia, ciastka i pączki, 

Zapłata z rączki do rączki. 

Kredytu śmiertelny był on wróg, 

Toteż mu za to poszczęścił Bóg, 

Że serce dla golców miał z głazu, 

Nie zrobił benkełe¹ ni razu. 

Każdy stan swoje ma smutki: 

Toteż w czas niezmiernie krótki 

W ów lokal znany z trzeźwości 

Dziwnych sprowadził czart gości. 

W pobliżu świątynia stała sztuk, 

Stamtąd się zakradł najpierwszy wróg, 

Malarze lokal obsiedli, 

Iżby w nim pili i jedli. 

Dziwi się wszystko w tej budzie, 

Cóż tu się schodzą za ludzie! 

Chłop w chłopa dziki, kosmaty, 

A portki na nim na raty. 

„Hej, chłopak, wiśniówki dawać w cwał!” 

Wygolił dwanaście tak jak stał, 

I mówi: ciasteczka i trunek 

Wpiszesz pan na mój rachunek. 

Przez dwa tygodnie już co dzień 

Jadł i pił obcy przychodzień, 

Wreszcie Michalik nieśmiało 

Należność podaje całą. 

Czterdzieści sześć koron! ech, to nic, 

Dodaj pan te cztery, masz tu szkic, 

Przylepisz go pan do ściany, 

Będziesz miał lokal ubrany. 

Cóż było począć z tym drabem? 

Więc po wzdraganiu dość słabem 

Zrozumiał biedny gospodarz, 

Co to jest popyt i podaż. 

I od tej chwili codziennie już 

Lała się wóda z ogromnych kruż, 

Michalik patrzy i patrzy, 

A mur ma coraz pstrokatszy. 

Co potem jeszcze się działo, 

Gadać by trzeba niemało, 

Dość że ta buda od dawna 

Już w całej Polsce jest sławna. 

Wszystko oglądać ją pędzi w skok 

Do Michalika na five-o-clock: 

Kołtun z prowincji czy z miasta 

Z otwartą gębą żre ciasta. 

Sprobuj zaglądnąć w zapusty 

Do Michalika o szóstej: 

Kogóż tam nie ma! sam powidz, 

Nawet Rachela² z Bronowic! 

Oj pa-, oj pa- nie Michalik 

A gdzież tyż tu jest jaki katolik? 

Karmcież mi dobrze go, proszę, 

By się nie skurczył po trosze... 

W końcu Michalik na serio 

Zaczął brać swoją galerią, 

Uderzyło mu do głowy, 

Że taki sklep ma morowy. 

Hej, panie Mączyński, panie Frycz, 

Bierzcie, co chcecie, nie szczędźcie nic, 

Urządźcie pięknie mi sale 

Niech się przed światem pochwalę. 

Chwycili pędzle, ołówki, 

Poszli po rozum do główki, 

I mówią: cztery tysiączki 

Bulić tu z rączki do rączki. 

Oj Mi-, oj Mi-, oj Mi- chalik 

Powiedz mi, chłopie, czyś ty się wścik? 

Strasznie zmieniły się czasy, 

Płać złotem za te figlasy. 

Nie mamy w Polsce monarchy, 

Same w niej golce lub parchy: 

Michalik został nam jeden, 

By sztuki stworzyć w niej Eden. 

Oj ry-, oj ry-, oj ry- cerzu nasz, 

Sztandarów świętych ty trzymaj straż, 

Będziem cię doić jak brata, 

Byleś nam długie żył lata.³ 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. zrobić benkełe (daw. pot.) — ogłosić upadłość, zbankrutować. [przypis edytorski]

2. Rachela z Bronowic — jedna z postaci Wesela Wyspiańskiego; tu mowa o jej pierwowzorze, Józefie (Perel) Singer, córce żydowskiego karczmarza, uczestniczce życia kulturalnego Krakowa. [przypis edytorski]

3. Oj ry-, oj ry-, oj ry- cerzu nasz — ostatni czterowiersz oznaczono do powtórzenia: bis z chórem. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/slowka-zbior-piosenki-zb-nowa-piesn-o-rydzu

Tekst opracowany na podstawie: Tadeusz Boy-Żeleński, Słówka: zbiór wierszy i piosenek, nakł. Księgarnia Polska B. Połonieckiego, Lwów; wyd. E. Wende, Warszawa 1913

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Dorota Kowalska, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Zaproszenie do Zielonego Balonika, Kazimierz Sichulski (1879-1942), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.