Tadeusz Boy-Żeleński

List otwarty kobiety polskiej

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

List otwarty kobiety polskiej

pod adresem «Zielonego Balonika»

Do twych licznych wieńców chwały,  

Mój czcigodny kabarecie,  

Pozwól dzisiaj listek mały  

Dorzucić polskiej kobiecie.  

Usłysz od niej prawdy słowo, 

Moja kliczko «pięknych duchów»,  

Żeś edycją luksusową 

Typowych polskich eunuchów. 

Gdy obalasz dawne style, 

Nowe wieścisz schrypłym głosem,  

Czyś pomyślał choć przez chwilę  

Nad nieszczęsnym moim losem?  

Aby w tajnie mego serca 

Zajrzeć, coś uczynił, powiedz?  

Nieodrodny spadkobierca  

Starego gbura z Nagłowic! 

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  

Sto lat w lirycznej niewoli  

Jęczymy: u nóg koturny,  

Czoło w świętej aureoli,  

Na głowie popiołów urny,  

Spojrzenie czyste a tkliwe,  

Na piersiach cnoty puklerze: 

Sto lat czekamy cierpliwe, 

Kto nas z tych strojów rozbierze. 

Gdy rozeszła się wieść głucha  

Jakiejś nowej ewangelii,  

Jasny płomień w sercach bucha:  

Precz z Kordianem, w kąt Anhelli; 

Jakiś nowy dreszcz nas wzrusza,  

Droga życia każda chwila, 

Laura szuka kapelusza,  

Weneda sukienki lila,  

Aldona tłucze się w wieżę  

Wołając: proszę otworzyć! 

Grażyna zrzuca pancerze,  

Lecz nie zdążyła nic włożyć — 

Do Telimeny Zosieczka,  

Ukrywszy w dłoniach oblicze,  

Szepce wstydliwie: Cioteczka,  

Naucz mnie tańczyć macziczę¹! 

Pokazując zgrabne nóżki,  

Pani Aniela Beniowska  

Przykleja zalotne muszki  

Koło zadartego noska — 

Każda woła: nie chcę dziecka!  

Szepcą nawet starsze panie,  

Że Marynia Połaniecka 

Przyspieszyła rozwiązanie!! 

Wszędzie nową czuć herezją —  

W całym stawku płytko-grząskim, 

Gdzie obowiązek poezją,  

A poezja obowiązkiem, 

Wszystko czeka z utęsknieniem,  

Skąd zaświta nowa era:  

Wreszcie słyszym z serca drżeniem,  

Że — — kabaret się otwiera! 

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

Jakiż zawód! To zebranie  

Poczciwych sarmackich gburów, 

Mordobicie, wódkochlanie,  

Kurdesze pijackich chórów,  

Łby dymiące, sprośne fraszki, 

Ryki bezmyślnych toastów — 

To wasze górne igraszki,  

Nieodrodne plemię Piastów?  

Któż z was pojmie i wyśpiewa 

Dziewiczego ciała zapach, 

Jak z melancholii omdlewa 

W waszych grubych polskich łapach!  

Kto się umie drażnić mową  

Szumu jedwabnych falbanek? — 

Co wam o to! gadaj zdrowo! 

Byle w komplecie był «wianek»!  

Kto z piersi naszej westchnienia  

Nieznacznym dobędzie gestem?  

Kto uprzedzi głos sumienia  

Opadłych sukien szelestem?  

Kto z was pieszczotą zuchwałą  

Zbudzi sen zaklętych dziewic?  

Niech wystąpi! zaraz! śmiało! 

Gdzież jest ten z bajki królewic?  

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  

Niż waszych słuchać hałasów,  

«Nowej kultury» rycerze,  

Wolę czekać lepszych czasów  

W skromnej, polskiej... garsonierze!  

Pisane w r. 1906.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. maczicza a. matchiche — zmysłowy, żywiołowy taniec, podobny do samby, popularny na pocz. XX w., dziś zwany tangiem brazylijskim; tu mowa najprawdopodobniej o skocznej fr. melodii tanecznej La Mattchiche, której autorem był Charles Borel-Clerc. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/slowka-zbior-list-otwarty-kobiety-polskiej

Tekst opracowany na podstawie: Tadeusz Boy-Żeleński, Słówka: zbiór wierszy i piosenek, nakł. Księgarnia Polska B. Połonieckiego, Lwów; wyd. E. Wende, Warszawa 1913

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Dorota Kowalska, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Cyrk, Stanisław Osostowicz (1906-1939), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.