Jan Kochanowski

Pieśń VIII

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśń VIII¹²

Nie frasuj sobie, Mikołaju, głowy, 

Kto ma być królem: już dekret³ gotowy 

Przed Bogiem leży, nie piórem pisany, 

Lecz w dyjamencie twardym wykowany. 

Nie z pół- lub nocy, lub dnia⁴, nie ze wschodu 

Ani czekajmy pana od zachodu; 

Ten królem będzie, kogo Bóg mianuje, 

Łatwie On ludzkie serca spraktykuje⁵. 

Tenże nam mimo znajomsze sąsiady⁶, 

W śmiech obrociwszy nasze płone⁷ rady, 

Przywiódł był króla z dalekiej krainy, 

Po którym wrychle miał usieść kto iny. 

Gdzie ony złote góry nieprzebrane⁸? 

Gdzie Gaszkonowie i wojska ubrane⁹? 

W co poszły działa i nasze turnieje? 

Wiatrem nadziane puknęły¹⁰ nadzieje. 

Fortuna¹¹ nawy na morzu sprawuje, 

Fortuna w bitwach zwycięstwem szafuje; 

Onej rakosze¹² i sejmy słuchają; 

A ludzkie rady¹³ wspak sie obracają. 

Precz krasomowce! Wywody na stronę! 

A my gdzie w polu na słupie koronę 

Zawieśmy złotą; jesli nie mędrszemu, 

Niech ją da Szczęście przynamniej rętszemu¹⁴. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Ks. 2, Pieśń VIII — pieśń dotyczy bezkrólewia i kolejnej elekcji po ucieczce Henryka Walezego. Powstała prawdopodobnie na przełomie 1575 i 1576 r., gdy walka o koronę toczyła się już tylko między Maksymilianem Habsburgiem i Stefanem Batorym. Adresatem jest prawdopodobnie Mikołaj Firlej, starosta kazimierski, bliski przyjaciel poety. [przypis redakcyjny]

2. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

3. dekret — chodzi o akt nominacji króla. [przypis redakcyjny]

4. pół- lub nocy, lub dnia — z północy lub z południa. [przypis redakcyjny]

5. spraktykować (daw.) — skłonić, przeciągnąć na swoją stronę. [przypis redakcyjny]

6. znajomsze sąsiady — chodzi tu o kandydatów z sąsiednich krajów. [przypis redakcyjny]

7. płony (starop.) — bezużyteczny. [przypis redakcyjny]

8. Gdzie (...) złote góry (...) i nasze turnieje? — aluzja do zaprzysiężonych przez Henryka Walezego zobowiązań finansowych na rzecz Polski i obietnicy sprowadzenia piechoty gaskońskiej oraz do uroczystości przy wjeździe Henryka do Krakowa. [przypis redakcyjny]

9. wojska ubrane — tu: uzbrojone. [przypis redakcyjny]

10. puknąć — pęknąć; por.: śmiać się do rozpuku. [przypis redakcyjny]

11. Fortuna — rzym. bogini przypadku; los. Motyw ważny w filozofii Pieśni Kochanowskiego; zob. też Ks. 1, Pieśń IX. [przypis redakcyjny]

12. rakosz — rokosz, polityczny zjazd rycerstwa (szlachty). [przypis redakcyjny]

13. rada (daw.) — zamysł, pomysł. [przypis redakcyjny]

14. rętszy (daw.) — bardziej rączy, szybszy. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore-piesn-viii

Tekst opracowany na podstawie: Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: iamNigelMorris@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.