Maria Konopnicka

Pieśni i piosenki

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśni i piosenki

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

I (Oj czemu ta Wisła, ta biała...)

Oj czemu ta Wisła, ta biała,  

Do morza wciąż płynie, a płynie?  

Oj czemu to serce, to smutne,  

Od żalu się krwawi i ginie?  

Oj płynie ta Wisła, ta biała,  

Bo łzami wzbierają jej wody...  

Oj krwawi się serce to smutne,  

Bo nie zna wolności, swobody! 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

II (W pole, w pole, po padole...)

W pole, w pole, po padole,  

Buja sokół siwy.  

Kiedyż tobie wzejdzie zorza,  

Kraju nieszczęśliwy!  

Zapłonęła, zagorzała,  

Jutrzenka na niebie,  

Wschodzi, wschodzi złote słonko,  

Ale nie dla ciebie.  

Wschodzi słonko, wschodzi złote,  

Kalinowa zorza,  

A nad tobą nocka ciemna,  

Od morza do morza. 

III (Jeśli nasza dobra dola...)

Jeśli nasza dobra dola 

Pod ziemią leży,  

Przeorajmy wszystkie pola,  

Na zagon świeży.  

Nie szukali my od wieka 

Srebra ni złota,  

Lecz za dolą, to człowieka 

Chwyta tęsknota.  

Po pradziadach my dziedzice 

Objęli długi,  

Przecież stać nas na płużyce,  

Stać nas na pługi.  

Stańmy tylko wszyscy razem 

W polu otwartem,  

I obliczmy się z żelazem,  

I z jego hartem.  

Potem idźmy w imię boże 

Na czarną rolę,  

A kto orze, ten wyorze 

Swą dobrą dolę! 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

IV (A choć ty się, ziemio...)

A choć ty się, ziemio,  

Kwieciem rozkwieciła,  

Powiadają ludzie,  

Żeś ty jest mogiła...  

Oj wyrosły kwiaty 

Z prochu naszych kości 

A ten, kto je zerwie,  

Zapłacze z żałości.  

A choć ty się, ziemio,  

Lasami odziała,  

Powiadają ludzie,  

Żeś ty czarna cała...  

Stoi las w zadumie,  

Szum idzie po lesie,  

Wiatr od stepu leci,  

Jęk daleki niesie.  

A choć ty się, ziemio,  

Wysrebrzasz zdrojami, 

Powiadają ludzie,  

Że ty płyniesz łzami...  

Oj, padały rosy 

Na tę bujną trawę,  

A nie były jasne,  

Ale były krwawe.  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

V (Dobre słowo, dobrą wieść...)

Dobre słowo, dobrą wieść, 

Radabym wam, bracia, nieść, 

Jak skowronek ponad pole 

Wzlatać, śpiewać lepszą dolę, 

Lepszą dolę, jasne dnie... 

Lecz mam w oku łzę. 

U tych znanych stojąc bram, 

Pozdrowienie daję wam! 

Pieśń nadziei, uśmiech błogi 

Nieśćbym rada w wasze progi, 

Wzbudzić w sercach bratni dźwięk... 

Lecz mam w piersiach jęk. 

Na dzień jeden i na noc, 

Miećbym chciała cudu moc. 

Zimne duchy zapłomienić, 

Żywych porwać, słabych zmienić, 

Posiew jutra siać wśród pól... 

Lecz mam w duszy ból. 

Ach, niejeden bo już rok, 

Zamiast słońca dał nam mrok, 

I niejedna pieśń nadziei 

Zmilkła, zgłuchła wśród zawiei, 

Wśród zawiei srogich burz 

Zmilkły pieśni zórz! 

VI. Jaśków sen

............................................. 

Śniło mi się na zorzę,  

Na samiutkie świtanie,  

Że po łąkach szedł anioł,  

W prostej, zgrzebnej sukmanie.  

A miał nogi on bose,  

Na koszuli len szary.  

A okrutną niósł kosę,  

I z grabliskiem do pary.  

Jak najtęższy dąb w lesie,  

Taką ci miał urodę,  

I zahuczał jak wicher:  

«Będziem mieli pogodę».  

I tak przeszedł przez pola,  

Jak ta jasność co błyska,  

A precz wołał ku chatom,  

— «A wstawajcie, ludziska!» 

Aż tu kupa narodu,  

Na gościniec się wali...  

Ja za kosę ze ściany,  

Kosa ogniem się pali.  

— A co kosić będziewa, —  

Pyta jeden, to drugi,  

— Czy ten łężek pod lasem?  

Czy ten spłacheć od strugi?  

A on precz nas prowadzi 

Prościusieńko na słońce,  

Co już weszło nad ziemię,  

W złotych zorzach grające.  

Aż w tę jasność, w tę złotą,  

Poszedł naród ów cały,  

Tylko krzywe się kosy,  

W onym blasku migały.  

I wsiąknęli w tę cichość 

W jutrzenkowe to granie...  

A sen miałem na zorzę,  

Na samiutkie świtanie.  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

VII. Warszawa

Warszawo, Warszawo, ty czerwienny grodzie!  

Obrano cię niegdyś królową w narodzie.  

Nie obrano ciebie dla twojej urody,  

Jeno dla tej Wisły, dla tej Białej wody...  

Jeno dla tej starej mazowieckiej ziemi,  

Co cię kołysała szumami leśnemi...  

Kołysała ciebie, do snu ci śpiewała:  

«Rośnij ty mi, grodzie, wysoko jak skała...  

Wysoko jak skała, co w nią biją fale 

Na brzeg rzucające skrwawione korale...  

Rośnij mi do słońca, daleko za chmury,  

Kędy orły lecą srebrzystemi pióry»...  

Wiatr się górą nosi, po gałęziach chodzi,  

Zorza co dziś zgasła, znowu rankiem wschodzi...  

Na polanie stoi stary dąb pochyły,  

Co wyrósł przed wieki z piastowej mogiły...  

Na polanie stoi, drobnym liściem chwieje,  

W szumach opowiada twoje dawne dzieje.  

Hej nie było tobie jasnej gwiazdy w niebie,  

Ani jasnej doli nie było dla ciebie!  

Na granicie Wawel — na piasku Warszawa,  

Nad tą modrą Wisłą świeci tęcza krwawa...  

Nad tą modrą Wisłą jaskółki latają,  

Gubią w wodzie piórka — że gniazda nie mają!  

Ziemio, matko stara, mazowiecka niwo!  

Bądźże miastu twemu chlebem swym życzliwą!  

Dębie ty piastowy, pieśniarzu żałośny,  

Niechże go twe szumy budzą każdej wiosny!  

Siłę niechaj bierze z kłosów swojej ziemi...  

Serce niechaj karmi pieśniami staremi!  

VIII. Wisła

A co ty nam niesiesz z drogi,  

Stara nasza Wisło,  

Że nad tobą wichrów tyle,  

Tyle chmur zawisło?  

Jeśli idziesz od Karpatów,  

Co pod śniegiem stoją,  

Czemuż to nas fale twoje 

Mętną wodą poją?... 

Jeśli idziesz od Krakowa,  

Jako krakowianka,  

Czemu w tęsknych szumach płyniesz,  

Bez pieśni, bez wianka?  

..........................................  

O! jak smętno jest ptaszynie,  

Gdy nad grobem leci...  

O! jak smętno matce Wiśle,  

Gdy się skarżą dzieci...  

Zerwały się orły z gniazda 

Wysoko od ziemi —  

Pomąciły białe śniegi 

Skrzydłami czarnemi...  

Wyschły kwiaty na dolinie,  

Podlewane łzami,  

Burza pieśni zagłuszyła 

Mroźnemi wichrami...  

Więc dziś mętne moje wody 

Przez te pola niosę,  

I zabieram z czarnej roli 

Gorżką, krwawą rosę...  

Więc do morza z skargą idę,  

Zasmucona, cicha,  

Za mną płaczą jasne zdroje,  

I ta ziemia wzdycha...  

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-i-piosenki

Tekst opracowany na podstawie: Maria Konopnicka, Damnata. Poezye, wyd. Seyfarth i Czajkowski, Lwów 1900.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Korektę utworu ze źródłem wykonali wikiskrybowie.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska.

Okładka na podstawie: bloc party:sunday, Lali Masriera@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.