Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Pamięć — to cmentarz...

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pamięć — to cmentarz...

Pamięć — to cmentarz: uczucia przeżyte 

Człowiek w niej składa na wieczny spoczynek, 

Na grobach sieje kwiat niezapominek¹, 

Z napisem rytym kładzie na nich płytę 

I krzyże wznosi wyciosane z drzewa, 

Albo je w brązie lub złocie odlewa. 

Kiedy się zalśni gwiazdami wybita 

Kopuła niebios²: myśl zwiedza mogiły, 

Prostuje krzyże, co się pochyliły, 

Napis na głazie wykowany³ czyta — — 

Przy jednej chwilę zatrzyma się trunie⁴, 

Od drugiej szybko w dalszą drogę sunie.  

Czasem bezwiedna⁵ ją zmusi potęga, 

Iż płytę z grobu, choć z wstrętem, podważy: 

Spojrzy na zwłoki z grozą w bladej twarzy, 

Chce odejść — stopy jej z ziemią coś sprzęga, 

W grób patrzeć musi, chociaż oczy kryje, 

I drży, że trup w nim ohydny odżyje...  

Niekiedy stawa⁶ smutna na kurhanie⁷, 

Gdzie kwiat błękitny najbujniej się ściele: 

Podźwiga płytę żądnie⁸, a nieśmiele — — 

O nie!... Ten trup już nigdy nie powstanie!... 

Próżno tęsknota do życia go woła 

Płomieniem serca i płomieniem czoła⁹... 

Na grobie pięknej, niegdyś żywej chwili, 

Ze złożonymi na piersiach rękoma, 

Długo myśl, stojąc cicha, nieruchoma, 

W smutnej zadumie skroń ku ziemi chyli, 

I przez łzy patrzy na krzyż szczerozłoty, 

Pełna dozgonnej, bezbrzeżnej tęsknoty... 

Odrosną kwiatom zerwane kielichy; 

Uwiędła trawa w czas chłodnej jesieni, 

Znów się o złotej wiośnie zazieleni; 

Słońce co rano ma świeże uśmiechy¹⁰, 

Choć się wieczorem za gór grzbiety schyla — — 

Nie zmartwychwstaje zmarła szczęścia chwila. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. niezapominki — dziś popr.: niezapominajki. [przypis edytorski]

2. gwiazdami wybita Kopuła niebios — sugerowane jest tu porównanie gwiazd do złotych gwoździ lub do innego elementu dekoracyjnego. [przypis edytorski]

3. wykować (daw.) — wykuć. [przypis edytorski]

4. truna — dziś popr.: trumna. [przypis edytorski]

5. bezwiedny — tu: nieznany. [przypis edytorski]

6. stawa — dziś popr.: staje. [przypis edytorski]

7. kurhan — grób w formie ziemnego kopca. [przypis edytorski]

8. żądnie — tu: chętnie. [przypis edytorski]

9. płomieniem czoła — żarliwą myślą. [przypis edytorski]

10. uśmiechy — rym zdradza wymowę „e pochylonego” jak „i”. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pamiec-to-cmentarz

Tekst opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: rockwilder@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.