Horacy

Pieśń III, 1 (Odi profanum vulgus et arceo...)

tłum. Marceli Motty

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśń III, 1 (Odi profanum vulgus et arceo...)

O różnych dążnościach ludzkich

Nienawidzę świeckiego gminu¹ i z dala trzymam 

go od siebie... Językom wara!... ja, kapłan Muzy², 

pieśni przedtem nieznane 

głoszę naszej męskiej i żeńskiej młodzieży. 

Władze dzierżą nad własnym ludem królowie, których 

bać się trzeba; nad nimi władzę ma Jowisz³; słynny 

ów zwycięzca olbrzymów, 

brwi swe marszcząc, potrząsa tym światem. 

Są tu tacy, co drzewka w bruzdy na rozleglejszych 

sadzą polach niż drudzy; inny, szlachetniej zrodzon, 

za urzędem na polu 

Marsa goni⁴, zaś tamtych poleca 

zacność życia i dobra sława; niejeden większą 

dworzan cieszy się zgrają;... wszakże Konieczność równym 

prawem losy wyciąga 

tym, co stoją wysoko i nisko; 

każde imię kołuje w wielkim jej dzbanie! Komu 

miecz dobyty nad niecnym karkiem już wisi⁵, temu 

sycylijskie biesiady 

pewno smaku słodkiego nie sprawią, 

snu mu lutni lub ptaków śpiewy nie wrócą... Sen ów 

lekki nie ma do niskich chatek rolników wstrętu, 

ni do brzegów cienistych, 

ni do Tempo⁶, doliny wiaterków. 

Pragnącego co dosyć ani burzliwe morza 

niepokoić nie będą, ani gwałtowny zapęd 

Niedźwiedzicy na niebie 

zachodzącej⁷ lub Koźląt wschodzących, 

ani gradem sieczone piękne winnice, ni też 

pola często zawodne, których się drzewa skarżą 

raz na zalew, to znowu 

na skwar słońca lub mrozy szkodliwe. 

Czują ryby, że groble, dążąc daleko w morze, 

ich dziedzictwo zmniejszają... tutaj spuszczają bowiem 

przedsiębiorcy z czeladzią 

i właściciel znużony już ziemią 

na dno głazy spajane. Postrach i Groźby jednak 

pną się w górę za panem, czarna zaś Troska z galer 

w spiż okutych nie schodzi 

i na siodło za jeźdźcem zasiada. 

Cierpiącego więc jeśli ani frygijski kamień⁸, 

ni strój purpurowy, jasny jak słońce, wcale 

uspokoić nie zdoła, 

ani wino z Falernu⁹ i perskie 

maści, po cóż stawiałbym, podług nowego wzoru, 

sień wysoko sklepioną z bramą budzącą zazdrość, 

po cóż dałbym, za skarby 

kłopotliwsze, mą wioskę sabińską?  

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Nienawidzę świeckiego gminu — sens wyrażenia jest nie tylko klasowy, ale też religijny, przypomina ono bowiem formułę wygłaszaną podczas misteriów eleuzyjskich. [przypis edytorski]

2. Muza (mit. gr.) — bogini opiekunka pewnej sztuki pięknej lub nauki; tradycyjnie wymienia się dziewięć tzw. muz olimpijskich, córek Zeusa i Mnemosyne, z których każda opiekowała się konkretną dziedziną twórczości. [przypis edytorski]

3. Jowisz (mit. rzym.) — bóg dnia, nieba i burzy, najważniejszy w rzymskim panteonie, przedstawiany jako brodaty mężczyzna władający piorunem, odpowiednik greckiego Zeusa. [przypis edytorski]

4. za urzędem na polu Marsa goni — na Polu Marsowym, równinie poświęconej bogowi wojny Marsowi, poza tzw. murami serwiańskimi, otaczającymi dawniej Rzym, odbywały się m.in. zebrania ludowe komicjów centurialnych, wybierające urzędników. [przypis edytorski]

5. miecz dobyty nad niecnym karkiem już wisi... — aluzja do staroż. anegdoty o mieczu Damoklesa. Dionizjusz, tyran sycylijskiego miasta Syrakuzy, chcąc uzmysłowić zazdrosnemu dworzaninowi Damoklesowi swoje położenie, kazał mu ucztować, zawiesiwszy nad jego głową miecz. [przypis edytorski]

6. Tempo — dolina w Tesalii między górami Olimp i Ossa. [przypis edytorski]

7. gwałtowny zapęd Niedźwiedzicy na niebie zachodzącej — starożytni tłumaczyli zmiany pogody wpływem gwiazd. [przypis edytorski]

8. frygijski kamień — lekki, gąbczasty kamień z Frygii w Azji Mniejszej, przypominający pumeks, używany przez starożytnych do farbowania, podobno mający działanie wysuszające i ściągające. [przypis edytorski]

9. falern a. falerno — wino z południowej Italii. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/o-roznych-daznosciach-ludzkich

Tekst opracowany na podstawie: Horatius Flaccus, Quintus (65-8 a. C.), Horacego ody, epody, satyry i listy, tłum. Motty, Marceli (1818-1898), Poznań 1896

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć-Gryz, Wojciech Kotwica, Marcin Koziej, Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: natural milky way, David DeHetre@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.