Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Narodziny Afrodyty

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Narodziny Afrodyty

Złocisty-to był dzień. Błękitne zadumanie 

Objęło cały świat. Na modrym oceanie 

Słoneczny zasnął blask. Na ziemi i na niebie 

Cisza zdawała się wsłuchiwać sama w siebie. 

Omdlewał w okrąg¹ świat od światła i gorąca, 

Różany płonął kwiat, srebrniała lilia drżąca, 

Nad cichą, modrą toń nieskończonego morza 

Płynęła kwiatów woń, jak lutni dźwięk, w przestworza. 

Wtem — jakby zwiewny rój motyli skrzydłem drżącem 

Potrącił śpiący blask i śpiącą głąb pod słońcem: 

Zadrgała senność sfer i kwiaty zaszeptały, 

Niepokój jakiś świat ogarnął nagle cały, 

Oczekiwanie — — cud jakiś się dziwny iści² — — 

Z błękitno-złotych wód, z zielono-złotych liści 

Dźwięczący wybiegł szmer, lękliwy i radosny, 

Zadrgała senność sfer, jak w narodziny wiosny³. 

I ze srebrzystych pian, co w słońcu nieruchomie⁴ 

W tęczach świetlanych skier leżą na wód ogromie, 

Wśród blasku, ciepła, mgieł złocistych, z wód kryształu, 

Nagi niewieści kształt wynurza się pomału — — 

Zdumienie zdjęło świat: przejrzyste milkną sfery, 

Drżeć przestał róży kwiat, liliowe ścichły szmery, 

Jakby zaklęta, woń stanęła skrysztalona 

I w zadziwieniu w toń spojrzała nieb opona⁵. 

A ze srebrzystych pian Afrodis⁶ wyszła biała, 

I naprzód słońcu swój promieny uśmiech słała, 

Potem przez modrą głąb powoli szła ku ziemi, 

Znacząc swej drogi ślad kroplami świetlistemi, 

I boski uśmiech śle niebiosom, lądom, wodzie, 

A świat dziwował się przecudnej jej urodzie, 

Blask ją osuszać biegł, woń obcierała z rosy, 

U nóg jej śnieżnych legł ocean modrowłosy.  

A ona w słońcu swe suszyła ciało białe, 

Zefiry pieszczą ją z zachwytu oszalałe, 

ślizgają się od stóp po nogach jej do łona, 

Całują piersi jej i szyję i ramiona, 

Spijają perły pian z jej zagięć i, lubieżne, 

W lotny okrążą tan jej uda smukłe, śnieżne, 

Z wolna się suną wzdłuż jej pełnych biódr, a potem, 

Ku ustom z wonią róż wzlatują nagłym wzlotem. 

Muskają włosy jej złociste, miękkie, śliczne, 

Złocisty szafir ócz⁷ owieją balsamiczne⁸, 

I omdlewając już do stóp jej kornie padną... 

A ona rękę swą podniosła światowładną, 

I naga stała tam, a dziwna jej potęga 

Aż do Hadesu⁹ bram nieprzekroczonych sięga, 

I zadrżał wszeświat¹⁰ w krąg, bo z morskich głębokości, 

Sprawczyni wyszła mąk najsroższych dla ludzkości. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. w okrąg — w koło. [przypis edytorski]

2. iścić się (daw.) — ziszczać się, spełniać się. [przypis edytorski]

3. narodziny wiosny — Tetmajer napisał wiersz pod tym tytułem, wykorzystujący identyczny rytm dwunastozgłoskowca. [przypis edytorski]

4. nieruchomie — dziś popr.: nieruchomo. [przypis edytorski]

5. opona (daw.) — zasłona. [przypis edytorski]

6. Afrodis — Afrodyta, grecka bogini miłości. [przypis edytorski]

7. ócz — dziś popr.: oczu. [przypis edytorski]

8. balsamiczny — o zapachu żywicy, wonny. [przypis edytorski]

9. Hades — w mitologii greckiej kraina umarłych. [przypis edytorski]

10. wszeświat — dziś popr.: wszechświat. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/narodziny-afrodyty

Tekst opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Cláudia*~Assad@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.