Daniel Naborowski

Zwada Marsa z Kupidynem

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Zwada Marsa z Kupidynem¹

Opisana wierszem Daniela Naborowskiego a to z okazyjej zwady pana Radziejowskiego, starosty łomżeńskiego, z panem Daniłowiczem wojewodzicem ruskim na bankiecie Księcia Imci Krzysztofa Radziwiłła, wojewody wileńskiego i hetmana W. K. L. na sejmie anni² 1632

Jupiter wiele bogów zaprosił do siebie, 

Sprawiwszy dla nich ucztę dosyć strojną w niebie.  

Proszone Merkuryjusz lotny zebrał bogi,  

Przybył gładki³ Kupido, a z nimi Mars srogi.  

Już stoły zastawiono potrawy bez braku 

I Lyaeus⁴ z nektarem nie omieszkał znaku.  

Jowisz goście posadzał, pilno ich częstuje,  

O wesołą myśl prosi, sam ją pokazuje.  

A skoro się odprawił obiad nieubogi,  

Zakrzątnął się z napojem piwniczy trzyrogi.  

Szarłatem wszystkich skrasił, a swym dumnym winem  

Powadził tamże zaraz Marsa z Kupidynem.  

Mars z niego zadworował⁵, ale synek gładki  

Zapomniał swej natury i łaskawej matki  

Swej łagodnej zwierzchności, lubej płci i stroju,  

Choć ci i sam zwycięzca, lecz nie tego boju.  

Marsu⁶ szpetnie przymówił⁷, on mu też odpowie  

Trefnie⁸ barzo⁹, a w tym też uczynił swej mowie 

Koniec, co też bożkowi bynamniej niemiło.  

Przymówki[m] tej zapomniał, coś od zadku było.  

Znowu zaczął Kupido, Mars go ręką srogi 

Po rumianej twarzyczce sięgnął przez dwa bogi.  

Wnet bożek tą zniewagą srodze się rozżarzy,  

Rzucił się rozgniewany do Marsowej twarzy.  

Paznokty¹⁰ go podrapał, ucieszył się z tego,  

Że krew obaczył Marsa niezwyciężonego.  

A Mars też nie do broni, nie jak bitwę zwodzą 

Waleczni zapaśnicy, gdy za pasy chodzą,  

Ale go ujął za łeb, a ręce Marsowe 

W szczerojedwabne włosy wplotły się bożkowe.  

Jako gdy jedwab robi bombiks¹¹, robak mały,  

Tak się ręce Marsowe w jego włosiech¹² zdały.  

Potem się wszystka orda boska poruszyła,  

Porzuciwszy dobrą myśl k broni się rzuciła.  

Huk był srogi na niebie, wszczęło się wołanie,  

Grzmot prawie niezwyczajny, broń gołych trzaskanie.  

Janus drzwi pozamykał, by snadź¹³ Kupidyna 

Wenus w chmurę nie skryła, jak Pryjama syna,  

Gdy czynił¹⁴ z Menelajem¹⁵ o Helenę¹⁶, który 

Bić się wyszedł z Parysem¹⁷ przed trojańskie mury.  

Wstał potem i sam Jowisz gniewny z stołka swego,  

Że się zwada zaczęła na tej uczcie jego.  

Począł hamować innych, prosząc uniżenie,  

Aby na gospodarza chcieli mieć baczenie;  

By się z sobą jednali, Jowiszowa rada,  

Na co i sam Kupido chętnie rad przypada¹⁸.  

Ale Mars nie pozwala, nie da się hamować,  

Chce się mu z Kupidynem po wtóre spróbować.  

Lecz przecie go bogowie z Jowiszem prosili,  

Aby się pojednawszy, zgodą z sobą żyli.  

Na co ledwie przyzwolił prośbami zmiękczony,  

A Kupido rad temu, nieborak zwątlony.  

Potem gdy już umilkli, wpośrzód wszystkich koła 

Mars do Jowisza tymi słowami zawoła:  

„Jowiszu, któregośmy pełni wszej tej chęci,  

Przebacz, proszę, ani miej tego w swej pamięci,  

Co się u ciebie stało, nie z mojej przyczyny,  

Kupido zwadę zaczął, jam bez wszelkiej winy;  

Na twój rozkaz bić się z nim i jednać gotowy, 

A teraz że przy tobie potkał mię łup nowy,  

Dajęć dobrą garść włosów jego w upominku”. 

Gdzie Mars śmiały zasiada, wara, Kupidynku! 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Kupidyn a. Amor (mit. rzym.) — syn Wenus i Marsa, bóg miłości, przedstawiany jako skrzydlaty chłopczyk z łukiem. [przypis edytorski]

2. anni (łac.) — roku. [przypis edytorski]

3. gładki (daw.) — piękny. [przypis edytorski]

4. Lyaeus (mit. gr.) — przydomek Dionizosa, boga wina. [przypis edytorski]

5. dworować (daw.) — żartować. [przypis edytorski]

6. Marsu — dziś popr. forma C.lp: Marsowi. [przypis edytorski]

7. przymówić (daw.) — uczynić złośliwą uwagę. [przypis edytorski]

8. trefnie (daw.) — żartobliwie bądź w podejrzany sposób (homonim). [przypis edytorski]

9. barzo — dziś popr.: bardzo. [przypis edytorski]

10. paznokty — dziś popr.: paznokciami. [przypis edytorski]

11. bombiks — jedwabnik. [przypis edytorski]

12. włosiech — dziś popr. forma N.lm: włosach. [przypis edytorski]

13. snadź (daw.) — widocznie. [przypis edytorski]

14. czynić (daw.) — walczyć, potykać się. [przypis edytorski]

15. Menelaos — król Sparty; porwanie przez Parysa jego żony, Heleny, stanowiło przyczynę wojny trojańskiej. [przypis edytorski]

16. Helena — najpiękniejsza kobieta na ziemi, żona Menelaosa, króla Sparty, porwana przez Parysa, którego wspomagała Afrodyta, wdzięczna za werdykt uznający ją za najpiękniejszą boginię; stało się to przyczyną wojny trojańskiej. [przypis edytorski]

17. Parys — syn Priama i Hekabe, królewicz trojański. Porwał Helenę, żonę władcy Myken Menelaosa, co było bezpośrednim powodem rozpoczęcia wojny trojańskiej. [przypis edytorski]

18. przypaść na coś (daw.) — zgodzić się na coś. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/naborowski-zwada-marsa-z-kupidynem

Tekst opracowany na podstawie: Daniel Naborowski, Poezje, oprac. Jan Dürr-Durski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1961.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Paweł Kozioł, Justyna Lech, Weronika Trzeciak.

Okładka na podstawie: seyed mostafa zamani@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.