Joanna Mueller

Przejęznaczenia symbóliczne

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Przejęznaczenia symbóliczne

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Ból tabuli

co wyniknie co umknie co wyłowię 

gdy encyklopedię mnie odemknę 

co wysłowię gdy rozdrapię nierozcięte 

kartki bielą zabolą jałowe 

co chciałam odkryć do siebie 

już dawno odkryte ode mnie 

w myślowej pustce na siódme 

spusty pocę się po co zamykam 

w wiersz co wymknie się 

co wemknie się co 

minie mnie  

Mleczenie

wdziecięwstąpienie napędza mi stracha 

w wigilię powstań z martwych i zmartwionych 

niech udrożni chłonna kantyczka 

otchłanne konstelacje 

kołysań 

grobek wydłubiemy grabkami 

postawimy babelkę z piasku 

a trzewia podziemi otworzymy łopatką 

osłupiałą w obojnaczy obojczyk 

a jak już dokopiemy się piekła 

koci bruk mu zrobimy z grzechotek 

sygnaturka burczenia 

spoglądam: 

bębenek a w środku wizjerek 

zawęźlony do mnie supełek 

pępek dróg skrzyżnych i mlecznych 

zabawy w zbawy chronią przed letniością 

byle na całość czy cudo się uda 

patyki lodowców podpłomyki stosów 

łuny całunów wrzenie wyrażeń 

wymuszanie kończynek 

i z powrotem do kupy 

to jest mowa niepozornie zależna 

tupot łopot rześkie niewiniątka 

w te pędy przed srogim heroldem 

trupiej ciemy zabijanej papuciem 

i niech nigdy Pani Wiedźmowa 

nie wkracza w domowne przedszkola 

Pani Wiedźmowa boimy się 

drobne nowiny na paluszkach zliczane 

dziecinniki intymne na pieluszkach spisane 

słowieszczą sensienia ciałość 

tak się mowlę wradza w niemowlę 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Pisklanka czyli nieopierzonko

jeszcze pisklę, na które alergia (aleksja — 

niemożność czytania), jeszcze stylu zgrzytliwe skry 

pienia (wzrastanie — w cudze piórka 

obrosłość), jeszcze mu Kolumb stłuczeniem 

nie ustatkowił świata, więc  

czas nabijania dopiero (się, w butelkę 

i zsinień), czym wypchać nieopierzynę (lub 

za które wypchnąć w lot okno?) Ja  

jeczko, zarodek wyrodny, a nastroszony 

przestrachem, w błon powijakach 

bezbronny (rozwiązłość ze skorup 

wyswojeń), więc  

tkliwie docierać, ostrożnie (a nie 

ucierać dotkliwie), dziobie niedo 

pisanka (snuje się, kluje i kula) Niech 

w mieście słowa się mości piskot 

niedoniosłości, chwilenie 

kwileń  

Patetica ars poetica

to mniej lub bardziej udane udanie 

słowna przynęta na którą nabieram 

z wodą w usta ławice  

te godziny przy piórze okaleczeń nie leczą 

zrosty składnie rozgrabią rankę lekką ręką 

odsączą w strupki wzruszeń  

ten więzienny dom w mowie który 

więcej oznacza niż wmówienie 

że się żyje  

i mocniej i czulej 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

C. K. Norwid rysuje okładkę do „Lirenki” T. Lenartowicza, co nieuchronnie przechodzi w traktat o przyjaźni, a nieopłacony list dochodzi lub nie dochodzi do adresata

Złotniczeńku zrób mi kubek ale proszę zrób mi ład 

nie ładu nie ma Piękno wskrusza dopiero po jęku 

ugodzonej pęknięciem lirenki Jak strup kory 

umyka od drzewa tak kruszec opuszcza sioło 

przymkniętych rąk Bo były niegodne szczerego 

złotego pola W poranioną ciszą porę 

głuchnie uchwyt 

zgrzyta przetrącony 

win dojrzałością okalecza 

niepokalane: chatkę baranka 

dziecko 

z dna chybionego formatu 

za ucho którego nie ma 

do rozchylonych ptasio ust 

podnosi wybrakowane spełnia 

dolę uzdalnia dalą 

kołysze jaźń przyjaźni 

łkanie w oczu kącikach przełknie 

między nami 

milcząc W łopocących sieroco 

listach zrodzona idylla 

z ran ona 

Architekstura średnioodwieczna

Mickiewicz o dziele Słowackiego: 

To kościół piękny, ale bez Boga 

te ościzmy nie przybiorą 

na wadze solidnym 

konkretem jaki on gotyk 

skoro nie dotyk ceglany 

czasem od wielkiego 

dzwonu Mnich walczy 

na kopie waha dłoń 

jak liryzm z lingwizmu 

wybić a dech w niebo 

skłonić echem jak się 

z tej pustki wypuścić 

już z siebie zbiesił 

słów luźnierstwo już 

zesrebrzył modlichwę 

było się było mocniej 

zabiło i wypłoszyło się 

w lament na posadzce 

ruiny kość goła rozprasza 

powagę i z posad 

bezludny babilon 

wytrząsa  

dozgonny podzwonny 

śmiech  

1. IV. 2000.

Co? znaczyłaby Ludzkość, gdyby ją kto zmierzył, 

Jak ona jest... (...) 

Jak ją znam i oglądam — nie zaś, jak w nią wierzę — 

C. K. Norwid, „Rzecz o wolności słowa”

powtórka z rozgrywki ze słowa 

można by zrobić wykaz posegregować 

wzięte odrębnie, cóż? znaczy: 

Niewierny dźwięk i przywieść 

mocen do rozpaczy co za 

różnica książka czy 

indeks o co te zachody 

słońca już się kryją za 

stosy malutkie kropki na nie 

zabrakło więc zmieszajmy z 

atramentem ślinę może to 

dobry gest? Tak niewierny! 

tak kłamny wnętrznemu znaczeniu 

jak zmarłego by poznać chciał kto 

po dzwonieniu wbrew sobie 

zgodnie z regułą żartu w moim 

programie szukam opcji błąd 

chochlik wirus co by na to 

powiedział Freud? A jak z 

ludzkością całą, a jak z 

oderwanie uważonym człowiekiem, 

zarówno się stanie i ze 

słowem niewłaściwy klawisz 

i 

w jednym momencie zerwane 

syntagmy wszystkie księgi 

świata zmienione w inwentarz 

spisek nie treści częstotliwości 

użycia skończone pieśni i boleści. 

Dokumenty zachować? Nie. 

Enter. Escape. Power.  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Metapokolenie

M. Dragonowi

To co w nas było najczulej 

bezbronne W dziecinnym buncie 

wytknięte na ciepło dotyk 

miłość ból Uzbroiliśmy 

w nie-swojość Pytasz 

co znaczą te dwie przed 

u dołu dwie za i ponad 

niedostrzegalne prawie 

kreseczki Ta nieodłączna 

od kpiny ironii Meta 

rameczka Za szkłem 

w rozbitym lustrze Ślad 

Chociaż w epoce utraconej 

niewinności Kochamy się 

(została nazwa a kolce 

wciąż bolą bolą 

bolą)  

Naprawdę.  

Inter-motto:  

Myślę o postawie człowieka, który kocha jakąś nader wykształconą kobietę i wie, że nie może powiedzieć jej „kocham cię rozpaczliwie”, ponieważ wie, że ona wie (i że ona wie, że on wie), iż te słowa napisała już Liala. Jest jednak rozwiązanie. Może powiedzieć: „Jak powiedziałaby Liala, kocham cię rozpaczliwie”.

Umberto Eco, Imię róży

czyli zawsze cytat

Śmiejemy się z siebie Nie 

jesteśmy śmieszni Wierni reliktom 

marginesom okładkom Biblioteka 

ta nasza otchłań Korekta 

grafomania nasza Dłonie 

siecią spętane Tanatycznym 

gestem Serca prujemy na 

włókna wierszy Palimpsestów 

strony Czy będzie 

katharsis Teoria wczucia 

Miłość nieszczęsna Pęknięcie 

Dramat (po słowach słowach 

słowach toczy się czaszka) 

Bez tkliwych zdrobnień 

czułostek Tak Będzie 

Będzie (reszta, milczenie)  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Korekta

nie będziesz czytany do muzyki mowy 

ale do zgiełku rzeczy  

P. Sommer

Nie jest rytmem życia rytm języka, 

rym wiersza. Więc dylemat: 

związek zgody? rządu? przynależności? 

Upadają paradygmaty, a w syntagmach 

coraz więcej pomyłek: eliptycznych mijań, 

tautologicznych spotkań. Poprawność 

jest sprawą uzusu, nie normy, zresztą 

mniejsza o to. Z Ksiąg pozostaną po nas 

cytaty, do których nie da się zrobić 

przypisów, trochę braków i powtórzeń, 

zdania, co nieskończonością być miały, 

a skonały w niedokonaniu. Błądzenie 

wzroku wśród liter staje się błędem: 

brak kwalifikacji, mania prześladowcza, 

szukanie muchy w piwku. Forma 

nieadekwatna czy streści cokolwiek? 

Tacy jak my nie budują świata 

od dymu z komina. Redakcja jest 

redukcją, ruina — całością, zawsze 

fragment. Zaczynamy od fonemów. Koniuszek 

języka zaczyna drążyć szparę między 

zębami. Wydobywamy wreszcie twarde, 

dźwięczne, zwarto-wybuchowe włókienko 

Księgi. Przeżuwamy, by przeżyć, by 

przerzucić mógł kartkę korektor, 

który przyjdzie po nas. Rękopisy 

są wątłe. Choć nie płoną, jego 

niedbały gest obraca je w 

Post — fast — scriptum

Zmęczona uczestnictwem 

w kulturze, nazbyt wyczerpana jej 

niewątpliwym wyczerpaniem, wykończona 

końcem, w walce o oddech, płynę  

z nurtem, nie pod prąd potoku 

mowy, przełykam frytkę (fat & fast), po nas obu 

choćby potop, trwamy niedotrawione przez osiem 

żołądków tej bulimiczki, co nas odpycha, bo woli 

innym kawałkiem kartofla napchać się — miot, 

wymiot — w tej masie 

czekolady o walentynkowych 

kształtach płynę, płynie, 

plamię złożone równo kartki młodej, 

ponętnej poezji wleżanej w blat 

stolika, splamione plemię, krwawa 

pomidorowa łza, kapie, popart, 

popkult, popcorn, nie słyszę, 

co pan mówi do mnie, gra 

walkman, ja gram — man, 

woman — przegram  

i tak: nie udzielam siebie 

(w odpowiedzi), nie ulegam 

(wątpliwości), szybko, wyrzuciwszy 

wszystko oprócz tacy (wypchajcie się 

tym, co zostanie)  

wychodzę (z siebie, z założenia)  

Ćmiasto. Interroryzacja

sen przyjdzie cicho lecz nas 

nie zastanie chyba w drodze 

do mękki albo 

niedorado jaka wiata 

wiatykiem będzie która 

ultima thule utuli i czyja 

ziemia stanie się nam 

obmacaną  

po omacku przemieszczam się 

w podryw i dryf przetapiam 

w utopię lądów ludów pomny 

niepomnik ja tubylec ubywalec 

ubywatel  

wschodem zbiegam 

w oko liczności w sto lic moje 

wliczam ulicą odkrawana 

krawędzią odkrytki siępleniąca 

zespalana spajana nieprzystojna 

jak tutejsze przystanie piórw 

ulicznic  

zabliźnionym rannym 

traumwajem gdzie mój cel 

moja cela mój szczerościan 

w czasownikach kasowana odjeżdżam 

taksowana ulgowo oddycham  

uchodzeniem z nocy w noc 

coraz bardziej  

nie należę się temu miastu  

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/mueller-somnambole-fantomowe-przejeznaczenia-symboliczne

Tekst opracowany na podstawie: Joanna Mueller, Somnambóle fantomowe, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: Jason Hunter@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.