Tadeusz Miciński

Lucifer

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Lucifer¹

Jam ciemny jest wśród wichrów płomień boży, 

lecący z jękiem w dal — jak głuchy dzwon północy — 

ja w mrokach gór zapalam czerwień zorzy 

iskrą mych bólów, gwiazdą mej bezmocy. 

Ja komet król — a duch się we mnie wichrzy 

jak pył pustyni w zwiewną piramidę — 

ja piorun burz — a od grobowca cichszy 

mogił swych kryję trupiość i ohydę. 

Ja — otchłań tęcz — a płakałbym nad sobą 

jak zimny wiatr na zwiędłych stawu trzcinach, 

jam blask wulkanów — a w błotnych nizinach 

idę, jak pogrzeb, z nudą i żałobą.  

Na harfach morze gra — kłębi się rajów pożoga, 

i słońce — mój wróg słońce! wschodzi, wielbiąc Boga². 

*

Mój duch łańcuchem skuty do ziemi³ 

zwisa się w przepaść piekielnych łon, 

a kiedy targnie skrzydły⁴ dźwięcznemi 

głuche się echo ozwie jak dzwon. 

U stropu mego gwiazda się żarzy 

[serce me niegdyś kochało ją], 

w przeanieleniu złotych witraży 

ona się moją syciła krwią. 

I znowu płynie gwiaździsta rosa 

pocałunkami morderczych zórz —  

oh⁵, duszo moja, oh, me niebiosa, 

rzućcie swe płomię⁶ w toń zimnych mórz. 

Nie pragnę słońca — osamotniony — 

z krzykiem złowieszczym upiornych snów, 

bogowie mogił — jam był pojony 

jak wy — ambrozją — i mlekiem lwów. 

Organy grają Requiem⁷ żalu, 

organy grają Centaurów zgon, 

jak Damajanti⁸ płacze po Nalu, 

tak burze, wichry, grady i szron — 

wieczne są we mnie, jak łzy w opalu. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Lucifer — w opowieściach biblijnych imię przywódcy zbuntowanych przeciw Bogu aniołów, który za karę został strącony w otchłań; imię Luciferus (z łac.) znaczy: niosący światło, tymczasem po upadku kondycja Lucyfera jako pierwszego ze złych duchów, szatana, księcia ciemności, jest przeciwieństwem tego znaczenia; Tadeusz Miciński buduje obraz Lucyfera, używając antynomii i oksymoronów, oddając w ten sposób paradoksalność jego bytu. [przypis edytorski]

2. Jam ciemny (...) Boga — utwór Micińskiego Lucifer bywa również traktowany jako kwadryptyk, którego część pierwszą stanowi niniejszy utwór, drugą fragment poetycki o incipicie Mój duch łańcuchem skuty do ziemi (...), część trzecią wiersz Melancolia, a czwartą fragment zaczynający się od słów Oto mej duszy świątynia — z czarnych jak miłość marmurów (...). [przypis edytorski]

3. Mój duch łańcuchem skuty do ziemi — utwór ten jest też traktowany jako druga część kwadryptyku poetyckiego Tadeusza Micińskiego, w którym pierwsza i tytułowa część to wiersz Lucifer, część trzecia to wiersz Melancolia, a czwarta to fragment zaczynający się od słów Oto mej duszy świątynia — z czarnych jak miłość marmurów (...). [przypis edytorski]

4. skrzydły — dziś popr. forma N.lm: skrzydłami. [przypis edytorski]

5. oh — dziś: och. [przypis edytorski]

6. płomię — tu: daw. r.n.; dziś r.m.: płomień. [przypis edytorski]

7. requiem — utwór żałobny, zwykle komponowany i wykonywany na okoliczność uroczystości pogrzebowych; tu: z uwagi na rytm słowo to czytamy trzysylabowo: re-qui-em. [przypis edytorski]

8. Damajanti — wierna i kochająca młoda małżonka króla Nala w słynnym epizodzie indyjskiej epopei Mahabharata. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/micinski-lucifer

Tekst opracowany na podstawie: Młoda Polska. Wybór poezyj, oprac. Tadeusz Boy-Żeleński, wyd. drugie, Wydawnictwo Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 1947

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Agnieszka Kozioł, Marta Niedziałkowska, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Plakat do sztuki "Lucyfer" Joosta van den Vondela (fragment), Richard Nicolaüs Roland Holst (1868-1938), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.