Wincenty Korotyński

Postrzyżyny

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Postrzyżyny¹

Przygrawka do przychylnych Czytelników

Bóg zesłał was, Bracia, na me postrzyżyny: 

Witamy was chlebem i solą! 

Ja nie mam tu ojca, ni matki jedynej — 

Wy za nich obdzielcie mnie dolą. 

Uczyńcie modlitwę (Pan niebios wysłucha), 

By dusza nie darmo szukała 

I rosy niebieskiej, posiłku dla ducha; 

I ziemskiej płodności — dla ciała. 

Po świętym obrzędzie — usiądźcież, Rówieśni! 

To moja odświętna biesiada, 

Plewiste kołacze, nieświeże już pieśni: 

Czym chata bogata, tym rada. 

Jam Litwin — ach! wstyd mi, o Goście łaskawi! 

Że wziąłem co lepsze z mej kleci², 

A piękne się danie przed Wami nie stawi, 

Gwiaździsta piosenka nie świeci! 

Tu wrota na oścież, tu domek wciąż roście, 

Tu sercem każdego się raczy; 

Nie taką biesiadą częstują swe goście, 

Nie taką piosenką — słuchaczy. 

Lecz zawsze i chleba czarnego okrucha 

Coś z mocy zasilnej posiada, 

I pieśń, choć uboga, jest krewną dla ducha... 

Czym chata bogata, tym rada. 

Ja winem zielonym, co rzeźwi nam łono, 

Z kolei przepijałbym szczerze; 

Ja mleko ptaszęce, ja rosę sperloną 

Na Wasze bym nosił talerze; — 

Lecz gdzie są te dziwy? Gdy byłem pacholę³, 

Nikt żywy nie wskazał mi drogi! 

Dziś, kiedy odgadłem — pańszczyzna za rolę 

Skowała mi ręce i nogi. 

Pracuję przed sobą, pracuję za sobą, 

Lecz mozół daremnie przepada. 

O Bracia serdeczni! nie gardźcie chudobą⁴: 

Czym chata bogata, tym rada. 

Wiem o tym, że kędyś są dziwni pieśniarze, 

Co kiedy zanucą dla gości, 

Promienią się serca, promienią się twarze 

I ludzie aż płaczą z radości. 

Jam takich nie zaznał: me sioło biedacze 

Nie widzi radośnej niedzieli; 

Tu jedno⁵ śpiewają żniwiarki, oracze, 

Co cierpią, co dawniej cierpieli. 

Nie umiem inaczej; a w świętej mnie chwili 

Chce pieśni obyczaj z pradziada — 

Nie wolno go łamać! przebaczcie, o mili! 

Czym chata bogata, tym rada. 

Lecz kiedy mej wiosce trzy słonka zabłyśnie 

I dusze wesołość ogarnie, 

Gdy rola, dziś chora, plon wyda korzystnie 

I biedne napełni śpiżarnie; — 

O! wtedy Was prosim na inne obrzędy, 

Na białe kołacze bez pleśni, 

Na piwo pieniste, na szumne gawędy, 

Na pieśni — nie takie już pieśni! 

Dziś — dzięki Wam, Bracia, że przyszliście z dali, 

Uświęcić mój dzionek nie lada, 

I chleba zażyli, i pieśni słuchali... 

Czym chata bogata, tym rada. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. postrzyżyny — u dawnych Słowian obrzęd połączony z nadaniem chłopcu imienia; w wierszu prawdopodobnie jest to metafora pierwszej publikacji. [przypis edytorski]

2. kleć — ciasne pomieszczenie, klitka. [przypis edytorski]

3. pacholę (daw.) — dziecko, chłopiec. [przypis edytorski]

4. chudoba (daw.) — majątek, zwł. ruchomy. [przypis edytorski]

5. jedno (daw.) — tylko. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/korotynski-czem-chata-bogata-tem-rada-postrzyzyny

Tekst opracowany na podstawie: Wincenty Korotyński, Czema chata bogata, tem rada. Kilka poezyj Wincentego Korotyńskiego, nakł. J. Krasnosielski Księgarz, Wilno 1857.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Utwór powstał w ramach konkursu "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013", realizowanego za pośrednictwem MSZ RP w roku 2013. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013". Publikacja wyraża jedynie poglądy autora i nie może byc utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Paweł Kozioł.

Okładka na podstawie: stevendepolo@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.