Julian Kornhauser

Osiem linijek

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Osiem linijek

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Większa wartość

Kto wie, może to wszystko, co mówię, 

ma większą wartość niż orzech, który 

właśnie rozłupuję i dzielę na kilka 

części, odrywając różową skórkę z jego 

tłustego nasienia, by następnie rozgryzać 

je w ustach aż do chwili, gdy poczuję 

łagodnie gorzki smak na języku.  

Gdy ciepło w pokoju

Słucham płyty z Benny Goodmanem, 

piję herbatę z cytryną, mam chore 

gardło, na chwilę udaje mi się 

zapomnieć, że mam wielkie zadanie 

do spełnienia. Wygniatam dobrze 

cytrynę, gryzę plasterek, zastanawiam się, 

czy dobrze robię, zapominając o moich 

wrogach.  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

O sobie

Czy wierząc w siebie, daję 

z siebie wszystko? A jeśli 

nie daję, to dlaczego czekam? 

Może, gdybym nie wierzył 

w skuteczność tego, co robię, 

czekałbym krócej? Nie myślę 

już o tym, gaszę światło, idę 

spać. 

Kto na kogo czeka

Chciałem sięgnąć po książkę, 

ale w pewnej chwili moja ręka 

zatrzymała się w powietrzu: 

nie wiedziałem, co wybrać. 

Jak to dobrze, pomyślałem 

nagle, że to książki czekają 

na mnie, a nie ja na książki.  

Pojednanie

Powiesiłem sobie nad biurkiem zdjęcie 

Leszka Sobockiego. Niech wisi, powiedziałem, 

niech będzie mną, niech on, Leszek Sobocki 

będzie mną i rzeczywiście Leszek Sobocki 

od pewnego czasu stał się mną.  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Cel

Chłopczyk przykłada ucho 

do ziemi — 

wie, że zaklęty ogród w niej rośnie,  

chciałby tam wejść 

i rączką, małą jak liść, dotknąć wiatru. 

Dziewczynka podnosi wzrok  

w stronę chmury — 

ona wie, że tam wysoko zakwita światło, 

pragnęłaby wzlecieć jak najwyżej 

i włożyć paluszek w poszewkę nieba. 

Chłopczyk i dziewczynka 

trzymając się za ręce 

biegną po różowej trawie.  

Przyjaźń ochronna

Siedzimy przy stole we czwórkę. 

Jesteśmy przyjaciółmi, śmiejemy się, 

żartujemy, robimy plany. Jest 

nam dobrze, kiedy tak siedzimy. 

Lecz każdy z nas myśli w duchu, 

że jest już kimś innym niż 

dawniej. To prawda, ale kto ją 

pierwszy zrozumie?  

Krótka przerwa

Dałeś się zamknąć 

w celi przeszłości, 

nawet nie mrugnąłeś 

okiem. Masz nadzieję, 

że będzie to pobyt 

krótkotrwały. Wiesz, 

że tak będzie.  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Pretekst

Nie mogę odegnać smutku. 

Kto jeszcze używa tego słowa? 

Smutek to brzmi jak źdźbło, 

ździebełko. Jestem smutny 

i wiem na pewno, że tak ma 

być. Smutek szuka pretekstu, 

aby mnie zastraszyć. 

Rozmowa

Jeśli mówię, że trudno mi 

dostać się do ciebie, czuję 

jak wszystko jest nieważne 

i kruche, słyszę jak kwiat 

śpiewa w wazonie, jak kwiat 

śpiewa w wazonie. 

O pewnym zdaniu

Zajrzałem do zeszytu, aby 

przepisać pewne zdanie 

o poezji. Przerzucałem kartkę 

po kartce, szukałem uparcie 

tego zdania, ale nie mogłem 

go odnaleźć. Czyżbym się pomylił? 

Ale to przecież nieważne. Szukałem 

zdania o nieistnieniu poezji.  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Obawa przed wami, przed nimi

Listy, które leżą na biurku, 

już nie oddychają. Są jak 

śnięte ryby rozrzucone na brzegu. 

Boję się zajrzeć do nich. Wiem, 

że jeśli to zrobię, stracę 

ostatnie złudzenia.  

Książka-okno

Dylan Thomas pisze o słońcu: 

łosoś słońca. Powtarzam to kilka 

razy — łosoś słońca, łosoś słońca. 

The salmon sun. Spoglądam 

w ciemne okno, skąd dochodzi 

warkot rozpędzonego samochodu.  

Wyprzedzaj, poeto

Poeci milczą zazwyczaj wtedy, 

gdy naród oczekuje od nich 

prawdy. Poeto, nie daj się zwieść 

pozorom. Naród pragnie usłyszeć 

tylko to, co sam wymyślił. To 

ma być jego prawda, a nie twoja. 

Dlatego nie zginaj karku, wyprzedzaj 

to oczekiwanie.  

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Morza, oceany

Jak się cieszę, że są jeszcze 

ludzie spragnieni widoku nowych 

krajów, nowych miast, innych 

flag, innych placów. Opowiadają 

o swoich przyszłych wędrówkach, 

trzymając w ręce siatkę 

z zakupami. 

Dziecko patrzy, jak piszę

Dziecko patrzy, jak piszę, 

pióro skrzypi na papierze, 

kartka staje się krótsza, 

słowa mruczą przyjemnie. 

Dziecko patrzy, jak piszę, 

piszę jak patrzy dziecko, 

jestem szczęśliwy, jestem 

zupełnie szczęśliwy.  

Dysonans

Podziwiam twoją wiedzę, twoje 

zdolności, twoją szlachetność. 

Byłem wyrozumiały dla twych 

słabości. Ale powiedz mi, dlaczego 

tak mało w tobie ciepła?  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Bieg po zdrowie

Bieg wokół rynku! Białą 

linią szosy! Koło księgarń 

i sklepów mięsnych Naprzeciw 

delikatesów! Strzelamy w górę! 

Całujemy bruk! Spadają na nasze 

czoła łzy świateł, mamy wysoką 

gorączkę, wkładamy ręce w paszczę 

następnego dnia! Śpiewać, śpiewać 

do mikrofonu! Niech usłyszy ten 

śpiew fryzjer z naprzeciwka, 

urząd dzielnicowy Kraków-Śródmieście, 

a także rozbijający butelki 

Janusz Anderman! 

Daleko do końca

Niewiele jest już do zrobienia, 

ale właśnie ta świadomość 

wznieca we mnie nowe myśli. 

Czy są to jednak nowe myśli? 

Najważniejsze, pocieszam się, że 

ci to nie wystarcza.  

Przyczyna

Trzeba uciec od tyranii czasopism, 

pisał w lutym 1914 roku Blaise Cendrars 

w wierszu Mój taniec. Czyżby z tego 

powodu wybuchła pierwsza wojna światowa?  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Relacja

Patrzyłem którejś nocy na pożar 

domu towarowego. Paliły się trzy 

piętra od góry, wozy strażackie 

ustawiono z każdej strony budynku, 

woda tryskała jednak na wysokość 

pierwszego piętra, gdzie nie było 

jeszcze ognia. Pomyślałem, że stosunek 

strażaków do płonącego domu 

odpowiada stosunkowi krytyków 

do poezji.  

Osiem linijek

Pamiętasz ten piękny wiersz 

Williamsa Czerwone taczki? 

Często wracam do niego, 

do jego białych i czerwonych 

plam i gdy czytam na głos to 

jedno krótkie zdanie, rozbite 

na osiem linijek, wydaje mi się, 

że stoję nieruchomo na deszczu 

w miasteczku Rutherford.  

Nieskończoność

Ulica skręca w lewo, 

idę tą ulicą, myśląc 

o nieskończoności. 

Idę, ręce trzymam w kieszeniach, 

wieje wiatr. 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

W samo południe

Ulica Szewska pachnie 

herbatą, chłopiec w beżowym 

płaszczu je goffrè, dwa 

jabłka toczą się po chodniku, 

podnoszę jedno i z całej 

siły rzucam do góry. 

Każdego następnego dnia

Czekam na każdy następny dzień 

z nadzieją, że dowiem się czegoś 

więcej o świecie. To samo świat 

mówi o mnie.  

Język-tarcza

Boże, jak trudno wypowiedzieć 

to, co leży na sercu. Jak 

trudno zamienić słowo „szczerość” 

na zdanie: „jestem bezsilny, 

nie wiem, co robić, tracę 

orientację”. Maski, 

pozory, kłamstwa. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Chwila niepewna

Gołąb śpi. 

Masarz śpi. 

Wściekłość zasnęła. 

Dlaczego? 

Czy naprawdę jestem 

taki nietowarzyski?  

Licz na siebie

Licz na siebie, nie oglądaj 

się na innych, rób to, na co 

masz ochotę, nie poddawaj 

się, atakuj, myl się. Tak, 

wolno ci się mylić, to 

twoja siła.  

Wolność

W notesie mam tylko 

jedną wolną kartkę. 

Mogę napisać jeszcze 

tylko jedno zdanie. 

Długo zastanawiam się, 

wreszcie orzekam, że 

taka sytuacja krępuje 

moją wolność i wyrzucam 

notes z jedną czystą, 

nie zapisaną stroną.  

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kornhauser-osiem-linijek-cykl

Tekst opracowany na podstawie: Julian Kornhauser, Zjadacze kartofli, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1978.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Aleksandra Kopeć-Gryz, Paweł Kozioł, Aleksandra Sekuła, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: Matt Clark@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.