Tadeusz Hollender

Warszawa 1942

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Warszawa 1942

Dziś nad twą nocną, martwą ulicą  

księżyc wylękły błyska spod chmur,  

nocna stolico, martwa stolico,  

dziś herbem twoim zburzony mur. 

Mur poraniony, pod murem dzieci, 

ostre sygnały wojskowych aut,  

czarny wrzód getta i w nocy w getcie  

przez mordowanych wznoszony gwałt.  

Splątane w twoim sercu gościńce,  

te, co z zachodu płyną na wschód, 

jęczą i drgają, gdy barbarzyńcy 

triumfujący tłoczy je but. 

Warczące koła i gąsienice  

toczą się, plączą, wirują w krąg,  

zanim się wtłoczą w twoje ulice,  

witane lasem wznoszonych rąk. 

Toczą się co dzień szeregi długie,  

gniotą ciężarem serce i myśl,  

nędza i stryczek. Pawiak¹ i szmugiel²  

oto twe szare, codzienne dziś. 

Ze wszystkich stolic nędzna najbardziej,  

najbardziej dumna spomiędzy nich,  

bo nienawidzisz, walczysz i gardzisz,  

wciąż wystawiona na wrogi sztych. 

Oddana co dzień liczniejszym grobom,  

z miast najnędzniejsza, skrzywioną twarz 

okrywasz wdowią, ciemną żałobą,  

lecz w nieugiętej nadziei trwasz.  

Dziś nosisz szaty żałobnej wdowy, 

lecz wbrew twym kirom, żałobie wbrew  

szyją dla ciebie szaty godowe 

białe jak nędza, krwawe jak krew. 

Krój reflektorów nożyce strzygły, 

miarę myśliwców określił bieg,  

czekają pilne bagnetów igły, 

ażeby zeszyć ostatni ścieg. 

— — — — — — — — 

Dziś nad twą nocną, martwą ulicą  

księżyc w twych ranach broczy jak gwóźdź,  

lecz jutro — jutro będziesz stolicą, 

jak rosłaś kiedyś — znów będziesz róść. 

Znów błysną światła na twych asfaltach, 

znów śmiech swobodnie będzie się nieść, 

znów w twych teatrach, na twoich szpaltach  

zadzwoni polska, swobodna treść. 

I nad twą nocną w blaskach ulicą  

niebo zawstydzi się swoich gwiazd... 

— będziesz stolicą, będziesz stolicą, 

najbardziej świetną z stołecznych miast. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Pawiak — więzienie przy ul. Dzielnej w Warszawie, w czasie II wojny światowej wykorzystywane przez Niemców jako więzienie polityczne, zburzone w roku 1944. [przypis edytorski]

2. szmugiel — przemyt. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/hollender-warszawa-1942

Tekst opracowany na podstawie: Jan Szczawiej, Poezja Polski Walczacej 1939-1945, tom 1, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1974.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) we współpracy z Muzeum Powstania Warszawskiego. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł.

Okładka na podstawie: WarOnTomato@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.