Mariusz Grzebalski

Widoki

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Widoki

Małgorzacie Pniewskiej, 

Michałowi Staniszewskiemu 

Mężczyzna na deskorolce 

próbuje wjechać na szczyt 

asfaltowego pagórka. 

Regularna łyżwa, prosta sylwetka, 

stójka na jednej nodze, jaskółka. 

Powiedz, mogłabyś w takiej chwili 

studiować — dajmy na to — 

heglowskie smutki? 

A jeśli od tego zależy jego życie? 

Siedząc w domu, bywa się niekiedy 

stawianym w głupich sytuacjach. 

Lecz czas się zbierać, koniecznie. 

Pięć minut w jednym miejscu 

to stanowczo za długo, jak na ten stan. 

Szczypanie, „mrówki” pod skórą, 

amfiteatr cały w błyskach, 

jakby marszczyła się w rogach 

posrebrzana tkanina powietrza. 

Coś szybkiego przebiega ekran — 

podglądacz patrzy na nas 

ze wszystkich stron. 

Za linią cisów wybite szyby, 

w środku cennik — czyjaś ręka 

dopisała na nim „pierdolenie”. 

Nie miałem pojęcia: tutaj, w Łodzi? 

Cytadela, park Matejki? 

A może przyśniło mi się to miejsce? 

Bar, w którym piłem colę, 

raz w życiu, piętnaście lat temu, zimą. 

Dasz wiarę? Tylko, co to ja? 

Chciałem o coś zapytać, 

ale twoja odpowiedź była szybsza! 

Ręce trochę się jednak trzęsą, 

coś biegnie, kudłate, małe — 

zając? koziołek! wiewiórka? 

Już się nie dowiemy. 

Koniec papierosów, rośnie pragnienie, 

baton czekoladowy uparcie 

dopomina się wejścia na wizję 

(teraz w kolorze czerwonym, 

zielonym, niebieskim). 

Tylko, kto zrealizuje zamówienie? 

Język out, od kiedy leżymy na pagórku. 

Raptem otoczyły nas ptaki 

i psy wielkie jak nigdy przedtem. 

„Podejdź do nich, spróbuj pogadać, 

przekonasz się, będą jaja”. 

Ale nie, siedzę i patrzę, 

z sercem nagle pełnym podziwu 

dla zmyślności mrówek, 

hipnotyzowany przez liście 

toczące z wiatrem milczącą wojnę. 

I zaraz, jak inni, wybieram zbiórkę — 

wstajemy pod rząd, jak na capstrzyk, 

każdy zabiera sweterek 

po młodszej siostrze. 

I znów kosimy, jedną po drugiej, 

pustoszejące alejki, 

jak najszybciej chcąc znaleźć się na moście, 

skąd do woli patrzeć można na chłopców 

uprawiających hokej na rolkach. 

Chmury tak bezceremonialnie 

brudzą błękit i samolot wciąż ten sam 

krąży nad nami, jak kundel, 

który przymila się, choć przed chwilą 

zarobił kamieniem po żebrach. 

Och, znaleźć się tam, w górze — 

nic, tylko świece, beczki, pętle, 

ślizgi na skrzydło! 

Nigdy więcej naziemnych żebrów! 

Słyszysz mnie, Adolfie? 

Jesteś tam, Richardzie? 

Ale oto wesoły buldog Happy, 

zażywszy kąpieli w stawie, 

łasi się do moich stóp. 

Czy jest tym, czym jest, 

czy raczej tym, na co wygląda? 

„Te i inne pytania” oraz my, dyletanci... 

Tak, ze słonka zupełne już dziś nici, 

zamiast deseru — resztówka. 

Harce po bunkrach, kuksańce w trawie 

jak lakmus zachodzącej fioletowym światłem. 

Chłód szantażem zmusza nas do marszu. 

Jeszcze niewidomy, o lasce — 

mija nas, nie myląc kroku, 

bezbłędnie prowadzony przez krótkofalówkę! 

I już pierwsze bloki, latarnie, tramwaje. 

Spotykamy Perełkę i Marka. 

Piątka? Przyda się, jasne, gest się liczy! 

Ale już „I jak się czujecie? 

Czy ekstra była jazda?” — 

nie nazbyt to nachalne? 

„Czujemy się... zajebiście!” 

„Znaczy dobrze?” I, spłoszeni, poszli. 

PIOTR I PAWEŁ wyskoczył na powierzchnię 

zza ich pleców, jak HMS Treasure. 

W środku muzeum pop-artu, 

film dla dzieci, choć pełen zakazów: 

„Prosimy nie ruszać eksponatów”, 

„Dotknięcie grozi śmiercią”. 

1 gdzie nie spojrzysz, 

lustra z podobizną twojej twarzy! 

Więc po wyjściu... ulga. 

Mijamy mostek, przyspieszając 

jak legendarna ciuchcia i po chwili 

znów jesteśmy w brzuchu matki — 

są fajki, jest poduszka, Dylan nuci 

tę samą balladkę. Czy chcę herbaty? 

I owszem, choć bardziej przydałoby się 

coś poniżej damskiej szyi... 

Tymczasem dyskusja schodzi do stóp — 

ładniejsze ma Michał? 

Moim zdaniem, Małgosia! 

Potem tramwajem przepływam 

zaciemnione miasto 

jak tuńczyk w puszce ocean, 

bez siły w ramionach, 

bez tchu w płucach, 

przestraszony jak dziecko, 

któremu policja zamknęła matkę, 

bo „Kurtką dusiła sierżanta na służbie!” 

Sierżantowi spadła czapka! 

Strach rośnie w skroniach 

jak szron na szybach. 

Boję się drzwi, boję się silnika. 

Czuję jakby ktoś dywan trzepał 

w zakamarkach mojego mózgu. 

Po wbiegnięciu do mieszkania 

zatrzaskuję drzwi i zaszyty między 

stołem a lodówką chleb jem łapczywie, 

używając dużo masła. Wyobrażasz 

sobie? Nie? No, jasne. Bo jak? 

Dlaczego? Chciałem inaczej, 

„Na wskroś”, i żeby słowa były 

jak łodzie. Cóż, nie wyszło. 

Za dużo tego proszku. I tylko uparte 

„Rozumiesz?” ciśnie się na usta, 

pocę się cały, siadając na stołku, 

niezdolny nawet do zdjęcia skarpet 

przystrojonych wieńcem ostów. 

Potem, spragniony chłodu, kładę się 

na podłogę, zamykam oczy. 

Z czego się śmieję? Ze strachu? 

Być może.  

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/grzebalski-widoki

Tekst opracowany na podstawie: Mariusz Grzebalski, Drugie dotknięcie, Biuro Literackie Port Legnica, Legnica 2001.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: d_pham@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.