Konstanty Ildefons Gałczyński

Xięcia Józefa Poniatowskiego ze stemplem 1946

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Teatrzyk „Zielona Gęś”
ma zaszczyt przedstawić

Xięcia Józefa Poniatowskiego¹ ze stemplem 1946

Występują:

XIĄŻĘ PONIATOWSKI

POETA NORWID

CESARZ NAPOLEON

CHÓR NOWYCH POLAKÓW

i WIELU INNYCH

Czas: 1813. Bitwa Narodów pod Lipskiem.²

Miejsce: nad rzeką Elsterą.

XIĄŻĘ

Bóg mi powierzył honor Polaków...

zamierza rzucić się w nurty rzeki, ale w końcu zmienia zdanie

Dla honoru będę pracował.

zrzuca mundur, przebiera się w cywilne łachy i przenosi się na Ziemie Odzyskane³

CESARZ

jest przerażony.

POETA

Brawo! Przyszłość narodu zdobywa się potem, a nie krwią.

CHÓR NOWYCH POLAKÓW

Pracować trzeba jak cholera.  

Czyśmy to jacy tacy?  

Więcej Osmańczyka⁴, mniej Grottgera⁵ 

i wszystko będzie cacy.  

To bardzo łatwo jest umierać.  

Żyć trudniej — rzekł Horacy⁶. 

CHÓR NOWYCH POLAKÓW i WSZYSCY CZYTELNICY „LISTÓW z FIOŁKIEM”

razem

Więcej Osmańczyka! Mniej Grottgera!!  

I wszystko będzie cacy.  

XIĄŻĘ

machając koronkową chusteczką z pociągu odjeżdżającego do Wrocławia

Znudziła mi się ta Elstera,  

wolę się wziąć do pracy.  

TUTTI — WSZYSCY

Więcej Osmańczyka!! Mniej Grottgera!!  

I wszystko będzie cacy. 

PUBLICZNOŚĆ

Autor!!!

AUTOR

podpisuje się.

Kurtyna

20 X 1946

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę! wolnelektury.pl/pomagam/

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury: wolnelektury.pl/pomagam/

Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia! wolnelektury.pl/pomagam/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przypisy:

1. Poniatowski, Józef (1763–1813) — polski generał, dowódca armii koronnej Rzeczypospolitej, minister wojny i naczelny wódz wojsk polskich Księstwa Warszawskiego, członek Rady Stanu, marszałek Francji. [przypis edytorski]

2. bitwa pod Lipskiem (16–19 października 1813) — zwana „bitwą narodów”, w której wojska francuskie pod dowództwem Napoleona Bonapartego poniosły klęskę w starciu z wojskami koalicji antyfrancuskiej złożonej z Austrii, Prus, Rosji i Szwecji; największa bitwa w kampaniach Napoleona i jego najcięższa porażka. [przypis edytorski]

3. Ziemie Odzyskane — określenie terenów przyznanych Polsce podczas konferencji poczdamskiej. [przypis edytorski]

4. Osmańczyk, Edmund (1913–1989) — polski publicysta, politolog i polityk, działacz mniejszości polskiej w Niemczech. [przypis edytorski]

5. Grottger, Artur (1837–1867) — polski malarz, ilustrator i rysownik. [przypis edytorski]

6. Horacy a. Quintus Horatius Flaccus (łac.) (65–8 p.n.e.) — rzymski poeta liryczny i satyryczny. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-xiaze-jozef-poniatowski/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć-Gryz, Kornel Myczko, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.