Konstanty Ildefons Gałczyński

Lament twórcy

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Teatrzyk „Zielona Gęś”
ma zaszczyt przedstawić
swojego Dyrektora w tragicznym monologu
pt.

Lament twórcy

Na rok nowy 1949

Osoby:

Wspomniany wyżej DYREKTOR i KURTYNA

DYREKTOR

najprzód westchnienie, a potem forte¹

To już tak bez przerwy od roku: 

ludzie uciekają w popłochu, 

a niejeden zaciska pięść;  

gdziekolwiek wejdę, to samo. 

Dziecko do matki: «Mamo, 

uciekajmy, Zielona Gęś!» 

Nerw przy nerwie się trzęsie 

od tych Zielonych Gęsi, 

spróbujcie żyć jak ja!  

W pociągu i samolocie, 

wszędzie jestem stopociech, 

a serce łka i łka. 

Telefon dzwoni z miasta: 

«— Zielona Gęś? — Rzecz jasna, 

czym mogę służyć wam? 

— W tym „Przekroju²” czytałem. 

Chciałem. Nie zrozumiałem. 

— Idiota. — A ty cham». 

Ot, konflikty. Przykrości. 

A dom wciąż pełen gości, 

że tak powiem, społeczna więź.  

Gdy się najedzą byczo, 

stają na głowie i ryczą: 

«— Mistrzu, Zieloną Gęś!» 

Na ścianę, w nocy natchnionej, 

rzucam cień Gesi Zielonej - 

nigdy nie miałem takich nóg!  

A gdy zorza nadejdzie blada, 

to sztuczne zęby wkładam 

nie w usta, ale w dziób.  

Gdy śmierć mnie weźmie w obroty 

i powie: «— Teraz, mój złoty, 

rzęż, kochaneczku, rzęż —» 

już w raju, w kwestii, kto taki? 

Odpowiem: — «Siup! Dział: „Ptaki”. 

Jestem Zielona Gęś». 

KURTYNA

spada majestatycznie
i po raz pierwszy w roku 1949

1 stycznia 1949

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę! wolnelektury.pl/pomagam/

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury: wolnelektury.pl/pomagam/

Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia! wolnelektury.pl/pomagam/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przypisy:

1. forte — jeden z elementów dzieła muzycznego, określający siłę dźwięku. [przypis edytorski]

2. „Przekrój” — polskie czasopismo społeczno-kulturalne wydawane w latach 1945–2013 w Krakowie jako tygodnik i ponownie od 2016 roku w Warszawie jako kwartalnik i rocznik. Na jego łamach publikowane były sztuki Teatrzyku „Zielona Gęś”. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-lament-tworcy/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Ilona Kalamon, Kornel Myczko, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.