Konstanty Ildefons Gałczyński

Fafik i robaczki świętojańskie

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Teatrzyk „Zielona Gęś”
ma zaszczyt przedstawić:
pogodny film rysunkowy
produkcji angielskiej
pt.

Fafik i robaczki świętojańskie

Występują:

PIES REDAKCYJNY FAFIK — rzekomy terier szkocki

ROBACZKI ŚWIĘTOJAŃSKIE

i GŻEGŻÓŁKA — ale tylko epizodycznie i w sposób kompromitujący

Scena przedstawia ganek historycznego dworku. Wieczór. Ani liść nie drgnie.

FAFIK

na ganku

GŻEGŻÓŁKA

z podejrzaną uprzejmością pokazuje Fafikowi gęś, śpiącą pod drzewem tulipanowym

Fafik, popatrz, gęś!

FAFIK

Niemożliwe. Pan nie czyta „Przekroju”¹. Gęś jest zielona. Af! af!

czyta „Przekrój”

„Przekrój” mi się nie podoba. Gęś mi się nie podoba. Nic mi się nie podoba.

GŻEGŻÓŁKA

Fafik! Fafuchna! Pożycz mi tysiąc złotych.

FAFIK

nakłada okulary

Mój młody człowieku, im bardziej poznaję ludzi, tym więcej przekonuję się do zwierząt. Nie pożyczę. Chyba że mi pan przedstawi zaświadczenie z Okrągłą Pieczątką², że jest pan psem. I jeszcze jeden warunek: jako pies zagra pan jeden kawałek na fortepianie. Wtedy wyskrobię panu dwa kawałki.

GŻEGŻÓŁKA

Jestem niemuzykalny!

odchodzi z płaczem

ROBACZKI ŚWIĘTOJAŃSKIE

nadlatują nad ganek wielkim rojem w kształcie liry

FAFIK

zdejmując okulary

Znowu lecą te bezużyteczne światłobzdrynie. Af! af! af! af!

ROBACZKI ŚWIĘTOJAŃSKIE

Fafik! Fafik! Szlarafik! Rzekomy terier szkocki. Dobry wieczór.

FAFIK

Af! Nic im nie odpowiem. Albo odpowiem, ale na złość paradoksalnie: dzień dobry. Dzień dobry, światłobzdrynie! Af! af! af! af!

ROBACZKI ŚWIĘTOJAŃSKIE

Buona sera. Bellissima serata³. A czemu to ostrzeliwujesz nas swoim szczekaniem?

FAFIK

Bo wyglądacie jak małe nieprzyjacielskie samolociki.

JEDEN ROBACZEK ŚWIĘTOJAŃSKI

siadając Fafikowi na nosie

A teraz ty wyglądasz jak lampa na biurko.

FAFIK

Co? Ja, lampa na biurko? Poczekaj.

podbija go do góry i połyka

Af! af!

NASTĘPNY ROBACZEK

siada mu na nosie

FAFIK

Af!

to samo

W ten sposób Fafik połyka cały rój robaczków świętojańskich w kształcie liry i siłą rzeczy zaczyna świecić, grać i fruwać.

FAFIK

przelatując nad historycznym dworkiem

Czołem, chłopcy. Lecę do Szkocji. Jest to kraj pierwszorzędnych czarnoksiężników i prawdziwych czcicieli zwierząt. Nawet zwykła wódka nazywa się tam White Horse — Biały Koń. Zdemobilizuję się⁴ i będę kopał węgiel dla Anglików. Anglicy niech kopią piłkę. Świetny kalambur. Af! af! Od czegóż są polskie pieski? Jeżeli natomiast nie przyjmą mnie do kopalni, to zapiszę się do czarnej redakcji i wstąpię na służbę do Zygmunta Nowakowskiego⁵.

I.K.C.⁶  

chleba chcę  

sera nie porzucę,  

bo się dobrze uczę. 

Jak to — dobrze? Właśnie, że bardzo źle. Af!

Odlatuje.

Tymczasem nad historycznym dworkiem i nad wszystkimi jego tajemniczymi sprawami, nad Portretem Kasztelana i nad duchami margr.⁷ Wielopolskiego i Artura Grottgera⁸, i nad łóżkiem w stylu dyrektoriatu, w którym autor zasypia w szlafmycy⁹, zapada noc i

Kurtyna

7 lipca 1946

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę! wolnelektury.pl/pomagam/

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury: wolnelektury.pl/pomagam/

Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia! wolnelektury.pl/pomagam/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przypisy:

1. „Przekrój” — polskie czasopismo społeczno-kulturalne wydawane w latach 1945–2013 w Krakowie. Jednym ze stałych współpracowników był m.in. Konstanty Ildefons Gałczyński. [przypis edytorski]

2. okrągła pieczątka — oznacza urzędowy znak potwierdzający autentyczność ważnych dokumentów (np. dyplomów, decyzji administracyjnych). [przypis edytorski]

3. Buona sera. Bellissima serata. (wł.) — Dobry wieczór. Piękny wieczór. [przypis edytorski]

4. zdemobilizować się — przenieść się do rezerwy żołnierzy, którzy byli powołani do udziału w walce zbrojnej. [przypis edytorski]

5. Nowakowski, Zygmunt (1891–1963) — pisarz, aktor, reżyser teatralny. Od 1930 był stałym felietonistą „Ilustrowanego Kuriera Codziennego”. [przypis edytorski]

6. „Ilustrowany Kurier Codzienny” (IKC) — wysokonakładowy dziennik informacyjny wydawany w Krakowie w latach 1910–1939; pierwszy dziennik ogólnopolski; po przewrocie majowym w 1926 prorządowy. [przypis edytorski]

7. margr. — skrót od margrabia. [przypis edytorski]

8. Grottger, Artur (1837–1867)— malarz okresu romantyzmu, znany z cyklu rysunków na temat powstania styczniowego. [przypis edytorski]

9. szlafmyca — dawne męskie nakrycie głowy zakładane do snu przez osoby sypiające w chłodnej porze roku w nieogrzewanych lub źle ogrzewanych pomieszczeniach. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-fafik-i-robaczki-swietojanskie/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Martyna Boncal, Ilona Kalamon, Kornel Myczko.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.