Konstanty Ildefons Gałczyński

Destrukcyjny wpływ kobiet

czyli I tak być mogło

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Teatrzyk„Zielona Gęś’’
ma zaszczyt przedstawić

Destrukcyjny wpływ kobiet
czyli
I tak być mogło

Osoby dramatu:

KRÓL JAN SOBIESKI¹,

KRÓLOWA MARYSIEŃKA²,

KANCLERZ GŻEGŻÓŁKA,

DWORZANIN I,

DWORZANIN II,

DWORZANIN III

Miejsce: Pałac królewski w Wilanowie.

Czas: Rok 1684.

SOBIESKI & MARYSIEŃKA

Toną w miłosnym pitigrilli³, że użyjemy terminologii naszego znakomitego kolegi prof. Wiecha⁴.

DWORZANIN I

Królu, donieśli Włosi, 

że się na coś zanosi.  

Przeprasza i wychodzi.

DWORZANIN II

Zanosi się wyraźnie.  

SOBIESKI

tonąc jak wyżej, do Dworzanina II

Precz z moich oczu, błaźnie!  

DWORZANIN III

Melduje.

Ze sułtanem i świtą 

Turcy na Wiedeń idą! ⁵ 

SOBIESKI

Odprawia Dworzanina; do Marysieńki:

Świecisz dla mnie jak gwiazd siedem, 

Marysieńko, cudo moje. 

Cóż mi Turcy, cóż mi Wiedeń, 

ja o ciebie tylko stoję.  

Stoi tylko o Marysieńkę.

KANCLERZ GŻEGŻÓŁKA

zupełnie zadyszany

Ach, królu, straszna gaffa: 

Wiedeń zajął Mustaffa⁶.  

SOBIESKI

Daje znaki, że stracił kompletnie kontakt z rzeczywistością.

Tymczasem:

Turcy zalewają Europę, powstają piekarnie tureckie, kawa po turecku⁷ i marsze tureckie⁸. Jednocześnie pojawiają się masowo na golasa tak zwani święci tureccy, wobec czego

KURTYNA

dyskretnie zapada.

1 lutego 1948

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę! wolnelektury.pl/pomagam/

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury: wolnelektury.pl/pomagam/

Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia! wolnelektury.pl/pomagam/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przypisy:

1. Jan III Sobieski (1629–1696) — król Polski od 1674. Brał udział w zwalczaniu powstania Chmielnickiego w 1648, w walkach z Tatarami, Szwecją, Moskwą i Turcją. Poprzez ślub z Marią Kazimierą zbliżył się do dworu. Po śmierci Michała Korybuta Wiśniowieckiego został wybrany na króla Polski. Chciał załagodzić stosunki polsko-tureckie, ale w 1683 podpisał traktat przyjaźni z Austrią i rozbił wojska tureckie w bitwie pod Wiedniem. Słynął jako wybitny wódź i mecenas sztuki. [przypis edytorski]

2. Maria Kazimiera d’Arquien (1641–1716) — królowa Polski, żona Jana III Sobieskiego. W 1658 wyszła za Jana Sobiepana Zamoyskiego, z czasem zaczęła prowadzić korespondencję miłosną z Janem Sobieskim, którego poślubiła po śmierci pierwszego męża. Ich listy miłosne zostały wydane w XIX wieku. Część historyków uważa, że miała znaczny wpływ na króla Polski. [przypis edytorski]

3. Pitigrilli (1893–1975) — pisarz włoski, autor głośnych książek erotycznych; po dojściu Mussoliniego do władzy wyemigrował. [przypis edytorski]

4. Stefan Wiechecki (1896–1979) — warszawski dziennikarz, felietonista i prozaik, często wykorzystujący w swoich utworach warszawską gwarę miejską. [przypis edytorski]

5. Bitwa pod Wiedniem (1683) — bitwa wojsk polskich, austriackich i niemieckich, dowodzonych przez Jana III Sobieskiego z armią turecką. Zwycięstwo Sobieskiego zatrzymało ekspansję turecką w Europie. [przypis edytorski]

6. Kara Mustafa — (1634/1635–1683) wielki wezyr Imperium Osmańskiego, dowódca wojsk tureckich podczas bitwy pod Wiedniem. Po klęsce skazany przez sułtana Mehmeda IV na śmierć. [przypis edytorski]

7. kawa po turecku — tradycyjna turecka metoda parzenia kawy, w której drobno zmielone ziarna gotowane są w niewielkim naczyniu zwanym dżezwa. [przypis edytorski]

8. marsz turecki — utwór muzyki poważnej skomponowany w stylu tureckim, o charakterystycznym rytmie i instrumentarium. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-destrukcyjny-wplyw-kobiet/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Jan Grzybowski, Ilona Kalamon.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.