Konstanty Ildefons Gałczyński

Cyrk Gżegżółki

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Teatrzyk „Zielona Gęś”
ma zaszczyt zawiadomić
Prześwietną Publiczność
że w dniu dzisiejszym sala i zespół naszego
Najmniejszego Teatru Swiata
zostały podnajęte przez

Cyrk Gżegżółki

na Przedstawienie Cyrkowe
Bilety ulgowe i pasporty nieważne!
Bufet bezalkoholowy i angelologiczna biblioteka obficie zaopatrzone!
Uwaga! W szatni „E” słynna „ruda Jadzia”, „rozkosz łakomych poetów”, zwana popularnie
Wężem Warszawy

ŁAKOMI POECI

w loży

Zaczynać, do jasnej cholery!!

DYREKTOR GŻEGŻÓŁKA

Jako pierwszy numer naszego programu wystąpi nasza śliczna poetka Hermenegilda Kociubińska jako woltyżerka i wykona dżigitówkę¹ z niemowlętami z narażeniem życia i śmierci.

HERMENEGILDA

Wjeżdża na białym koniu, jest otyła, spada z konia, rodzi ośmioraczki, ośmioraczki wskakują na osiołki, osiołki z niemowlętami na oklep wykonują „promenadę”, „aller” i „looping”² pod kierownictwem Osiołka Porfiriona.

ORKIESTRA

Marsz gladiatorów³

PROF. BĄCZYŃSKI & PIEKIELNY PIOTRUŚ

Musique⁴, stop!

ORKIESTRA

Stopuje.

PIEKIELNY PIOTRUŚ

My pokazemy obywatelstwu sztuproczentowego męscyznę. Profesoze, zapuscaj!

PROF. BĄCZYŃSKI

Na oczach Prześwietnej Publiczności zapuszcza sobie włosy na plecach i piersiach i w charakterze małpy powraca do klatki za kulisą, gdzie w przerwie jest karmiony i drażniony.

Antrakt 15 minut

(szybko mija)

Czekolada! Lemoniada! Piwooo!

DYREKTOR GŻEGŻÓŁKA

krzyczy z przyświstem

Następuje, Prześwietna Publicznosti, następuje nasz przebojowy numerek:

Nocne życie Krakowa

DYR. GŻEGŻÓŁKA

c.d.

A nad program: nasz największy szlagier kosmicznego wszechświata, waltornia humoru, symfonia zmysłów, numer kosztował dwa miliardy dolarów w złocie:

Rozmowa Clowna Ildefonsa z Zieloną Gęsią

Bębny, werbel: rrrrr.

PUBLICZNOŚĆ

Zamiera w oczekiwaniu.

HISTERYCZKA

Dzwoni sztucznymi zębami, poza tym nic, absolutnie nic nie mąci napięcia.

CLOWN ILDEFONS

Wchodzi z Gęsią i ustawia się na arenie.

PRZEŚWIETNA PUBLICZNOŚĆ

Rzuca na arenę kwiaty, czeki i gotówkę; niektóre kobiety odpinają broszki i zdejmują buty.

CLOWN ILDEFONS

RZEKNIJ, GĄSKO ZIELONA, 

CAŁA SŁUCHA SALA, 

JAKI JEST TWÓJ STOSUNEK 

DO PLANU MARSZALA⁵?  

ZIELONA GĘŚ

W odpowiedzi na to pytanie polityczne robi kupkę fizjologiczną.

Kurtyna

PIES FAFIK

oświetlony w budce Kasy

A mnie się znowu Kasa nie zgadza. Ale nic dziwnego, bo ja umiem liczyć tylko do dwudziestu. Niech to wszystko cholera weźmie.

2 maja 1948

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę! wolnelektury.pl/pomagam/

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury: wolnelektury.pl/pomagam/

Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia! wolnelektury.pl/pomagam/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przypisy:

1. dżigitówka — popis akrobatyczny na koniach, najczęściej wykonywany przez Kozaków i górali kaukaskich. [przypis edytorski]

2. „promenada”, „aller” i „looping” — figury taneczne. [przypis edytorski]

3. Marsz gladiatorów — własc. „Wejście gladiatorów’’; marsz skomponowany przez Juliusa Fučíka w 1899 r. [przypis edytorski]

4. musique (fr.) — muzyka. [przypis edytorski]

5. Plan Marshalla — plan pomocy dla krajów europejskich po II w.ś., uchwalony przez Stany Zjednoczone w 1948 r. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-cyrk-gzegzolki/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Jan Grzybowski, Ilona Kalamon.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.