Darek Foks

Państwa nie ma

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Państwa nie ma

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Konkwista

Jakaś niewydarzona misjonarka 

życzy mi dobrego odbioru. Dziękuję 

i wierzę, że mnie słyszy. Czasami 

lubię uwierzyć w coś takiego. 

Mija rocznica lądowania na Księżycu.  

Wpatruję się w nie tknięte żółtko 

i liczę lata. Myślę, że kiedyś 

przyłapię ją na kłamstwie. Na razie 

nic z tego. Mam pełne usta, 

kiedy pukasz i wchodzisz,  

nie czekając na zaproszenie. 

Armstrong, gdyby mu wtedy 

przyszło czekać na czyjeś „proszę”, 

czekałby w nieskończoność. Nieudolnie 

próbuję przełknąć to wszystko. 

Ślad gumki znika z twoich pośladków. 

Słońce wygrywa z budową 

naprzeciwko i w zwolnionym tempie 

dochodzi do siebie. My też 

dochodzimy gdzie trzeba. Tylko  

te głupie promienie czują się 

niepotrzebne. I chyba mają rację. Wiesz, 

wstanę i przesunę łyżeczkę; 

są głupie, ale zawsze znajdą coś, 

od czego mogą się odbić.  

Otwierająca puszkę

Ciekawe, która z tych osławionych 

ochotniczych formacji kobiecych 

przeszkoliła ją [nauczyła polskiego, 

itd.], przyczepiła do spadochronu 

i zrzuciła, pierwszemu lepszemu, 

w prezencie. Nie skaleczyła się, 

i już się nie skaleczy: 

kilka miesięcy intensywnego otwierania 

puszek [mają tam takie 

specjalne, puste, do otwierania] 

robi swoje. Mam co robić. Umrę 

i będę miał co robić. Zna szyfry, 

których nigdy nie zdołam złamać. 

A tu jeszcze ten. I ta duża torba. 

Brakuje mu tylko transparentu 

z napisem: Kolego, coś dla ciebie: 

CZYTAJĄCA LIST. Odejdź, 

o tym się nie pisze, 

to trzeba namalować. Odejdź, 

powiedziałem, bo złamię ci szczękę.  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Zachęcające warunki pracy

Wielki Instruktorze, czy nie powiedziałeś 

jej, przypadkiem, co trzeba zrobić,  

żeby włączyć poetę lat dziewięćdziesiątych? 

Bezbłędnie wypowiedziała formułę:  

„Jeżeli masz coś tu, i tu, to wiesz, 

co napisać”. Poczułem palec w sercu, 

i w mózgu. Zwróć uwagę na kolejność, 

Wielki Instruktorze. Wrobiłeś mnie:  

wlokę się jak ciężarówka zapchana świniami; 

ręce mi drętwieją, kiedy słyszę ten kwik;  

jak tak dalej pójdzie, wpadnę na pobocze 

i zostanę rzeźnikiem. Wielki Instruktorze,  

przestań strzępić jęzor bez potrzeby, 

spróbuj zebrać myśli, i oświeć tych, którzy  

wycinają drzewa, bo właśnie zjedli śniadanie 

i nie mogą się zdecydować, czym popić.  

Sprawa Szatowa

Tylko dlatego, że mi się podoba 

Isabelle Huppert [Maria Szatow], 

wyrwałaś, co było do wyrwania, 

i narobiłaś nieziemskiego hałasu, 

posyłając do diabła ludzi, 

którzy przecież zapłacili, 

żeby zobaczyć, jak oni go 

tam, w tym śniegu, a nie za 

patrzenie na dupka, co zamiast 

wstać i zamknąć za tobą drzwi, 

opuścił głowę i jęczy: 

„Chrupki! Oddaj chrupki!” 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Odpoczynek podczas ucieczki do Egiptu

Znudzeni heroizmem lodówki 

na kółkach, wzmożonym ruchem 

zbieraczy butelek i 

nie całkiem zgodną z prawem 

działalnością ptaków, 

podziwiamy makietę linii Maginota, 

którą zbudował dla nas 

jakiś cwany ślepiec. A potem, 

wbrew nawoływaniom czajnika 

do szybkiego rozejścia się, 

postanawiamy przeprowadzić 

jedną z tych akcji w stylu 

późnogotyckich przepychanek Śmierci 

z dziewczynami, 

którą przerwie nam desant 

grzanek z opiekacza.  

Lepki obłęd

Nie odkryję Ameryki 

mówiąc, że suwak 

zrobi krzywdę 

temu małemu szczęściarzowi, 

który usiłuje dać ci znak, 

że ze mną już sobie 

poradziłaś.  

Jeżeli jeszcze 

poradzisz sobie z nadchodzącym 

konduktorem, a 

wypełniające nasze głowy 

szuraniem butów 

zdanie TĘDY PRZESZŁA 

WARSZAWA straci czytelników,  

to przejdziemy 

do pierwszej klasy, 

bo tam jest luźno, 

i może uda nam się jakoś 

ustalić, czy tabliczki, 

które zabierasz na pamiątkę, 

są dla tych, co zabierają je 

na pamiątkę, czy też 

dla tych, co na razie odkręcają 

ogromne termosy, 

a ruszą naszym śladem 

dopiero wtedy, gdy je zakręcą 

i gdy znów będzie można 

policzyć drzewa, 

dobra?  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Piosenka ochlapanego

„Może zmajstrujemy jakiegoś malutkiego Orcia?”, 

pytam, skoro już stoi obok 

i nie chce odejść, a jej spodnie i koszulka 

zachowują się tak, jakby na niej schły, 

chociaż ma parasol i raczej przestaje padać. 

Dzięki kroplom deszczu na moich okularach 

wszystko dookoła chyli się ku upadkowi; 

niewiele tego, ale i tak będzie niezły huk. 

Od strony chylącego się ku upadkowi szpitala 

nadjeżdża chylący się ku upadkowi autobus,  

wzbogacając to moje wszystko o trochę czerwieni. 

Jeżeli nic, poza jej ubraniem, nie chce 

ze mną rozsądnie pogadać, to znaczy, 

że nie czytała. Albo nie lubi. Trudno, 

pójdę całować żaby gdzie indziej. 

Złorzeczę i podchodzę do krawężnika, myśląc 

o nieodpartej potrzebie czynienia dobra, 

zmuszającej nas do robienia różnych głupot, 

i błogosławię twarze po drugiej stronie, 

bo za chwilę pojadą całować traktory. 

Państwa nie ma

Najprawdopodobniej 

Gałczyńscy nie sypiali 

w tym łóżku. To samo 

można powiedzieć 

o rodzinie Watów. 

Maria Dąbrowska 

w ogóle mało spała 

[opieram się 

na badaniach kumpli 

z podstawówki, 

którym Noce i dnie 

znalazły pracę na kolei].  

Człowiek przy bramie 

długo szukał 

naszego nazwiska 

na swojej liście. Widział 

twoje spojrzenie, 

gdy wczoraj dotykałaś 

drzwi. I wspomniał 

coś o powrocie 

dawnego właściciela. 

Nie śpij z młotkiem. 

Wyjmij gwoździe z ust, 

bo zardzewieją.  

Właśnie wracam 

od stukniętego starca, 

zwanego dalej 

grawerem. Grawer 

popija, więc 

to musi trochę potrwać.  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Mapa mi się kończy

Chryste, kotuś, zawsze ci się kończy, 

kiedy dojeżdżamy. Zawsze ci się kończy,  

kiedy garncarstwo daje zatrudnienie 

licznym wieśniakom i zaczyna przynosić  

znaczne dochody. Zawsze ci się kończy, 

kiedy polewam wodą wieloryba.  

Zawsze ci się kończy, kiedy pytam: 

„Nie ma tam gdzieś stacji benzynowej?” 

Zawsze ci się kończy, kiedy mówię: 

„Przydałaby się jakaś stacja benzynowa”. 

Zawsze ci się kończy, kiedy krzyczę: 

„Poszukaj jakiejś stacji benzynowej!” 

Zawsze ci się kończy, kiedy proszę: 

„Jeżeli zauważysz jakąś stację benzynową, 

to mi powiedz”. Zawsze ci się kończy, 

kiedy tłumaczę to wszystko na angielski 

i japoński. Zawsze ci się kończy, 

kiedy mijamy dom ginekologa, 

u którego siedzą co najmniej 

trzy pacjentki, a kierowcy  

w samochodach przed furtką rozmyślają 

każdy o swoim pełnym baku,  

bez którego wszystkiego mniej, 

bez którego ani rusz (im się mapa  

nie skończy). Zawsze ci się kończy, 

kiedy trzeba zapisać dwie strony  

(bo trzeba zapisać dwie strony, 

a tobie się mapa kończy). Zawsze  

mogła ci się skończyć wcześniej.  

2 VII 94

Wiersze o fryzjerach

Jako „najwybitniejszy przedstawiciel 

Szkoły Poezji Upierdliwej, która ostatnio 

święci takie triumfy”, zmuszony jestem 

przypomnieć ci, że obiecałaś skrócić moje 

włosy po powrocie. Dowolnie wybranym 

powrocie. Wróciłaś, a ja nadal nie mogę 

patrzeć w lustra. Trzy tysiące luster. 

Sto pięćdziesiąt tysięcy za sztukę. 

Kiedy lustra nie schodzą, trzeba 

spróbować z wierszami. Trzy tysiące wierszy 

o fryzjerach. Tysiąc egzemplarzy. 

Dałem trzy lustra za egzemplarz 

i umoczyłem. Drugi rok chodzę 

po mieście, zaczepiam nie ostrzyżonych 

i jęczę jak sprzedawca poradników dla kobiet 

w ciąży. Podejdź bliżej i rzuć okiem na to: 

„Tylko fryzjer i jego uczeń 

widzieli ostatnie tchnienie szeryfa. 

Był pierwszym, który chuchnął na lustro, 

za które dali całe pięć dolców. 

Takich rzeczy się nie zapomina. Tymczasem 

ten, który wiedział, że szeryf odepnie pas 

przed goleniem, zmierzał 

w stronę bezbronnego jak niemowlę banku”. 

31 VIII 93

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://www.wolnelektury.pl/katalog/lektura/foks-wiersze-o-fryzjerach-panstwa-nie-ma-cykl

Tekst opracowany na podstawie: Darek Foks, Wiersze o fryzjerach, Wydawnictwo MULTICON, Lublin 1994.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: Benjamin Horn@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.