Elżbieta Drużbacka

Pochwała lasów i miłego w nich na osobności życia w stanie pasterskim, od pewnej pasterki

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pochwała lasów i miłego w nich na osobności życia w stanie pasterskim, od pewnej pasterki¹

Zważywszy życia ludzkiego obroty 

Uchodzę w lasy i wesołe knieje, 

Mając w nich więcej gustu i ochoty. 

Niech kto chce z mojej dzikości się śmieje, 

Nie dbam nic na to; wolę z swej prostoty 

Las aniżeli świat pełen niecnoty. 

Nie umiem bajek prawie² szeptać w ucho, 

Łaciny nie znam, ni terminów prawnych, 

Wody sprowadzić, tam gdzie było sucho, 

O Cyceronach nie słyszałam sławnych; 

Więc kto tych czasów w tej nie ćwiczon szkole 

Niech pasie bydło albo kopie role. 

Lasy kochane, zielone chłodniki 

Drzewa przyjemny szum dające z siebie, 

Trawy, pagórki, biegące strumyki, 

Przy was niech mieszkam choć o suchym chlebie; 

Zdrowszy mi napój z waszych źródeł żywych 

Niż drogie trunki, gdy z rąk nieżyczliwych. 

Jak ranna zorza swój rumieniec śliczny 

Pokaże, rosa perłowe kropelki 

Pozbiera, jużci pasterz okoliczny 

Nie zaśpi, a ptak wyśpiewuje wszelki; 

Ci trzody owiec żeną³ między wrzosy, 

Te, mokre skrzydła otrzepują z rosy. 

Wnet różnych głosów stroją instrumenta 

Po drzewach skacząc wysoko, to nisko; 

Krzykną roślejsze i drobne ptaszęta, 

Bezpieczne, chociaż słuchamy ich blisko. 

Za nic koncerty i włoskich nut sztuki, 

Ich milsze głosy bez mistrza nauki. 

Odpocznie ptastwo, aż zaczną pasterze 

Smutne wywodzić dumy na fujarze, 

Inni zaś skoczne mazury na lerze⁴, 

Tańcując z nami każdy w swojej parze: 

My wdzięczne pieśni śpiewamy koleją 

Lasy słuchają, a gaje się śmieją. 

Nie wiem co tęsknić⁵, pasąc owiec trzodę, 

Z pilnością strzedz⁶ ich potrzeba od wilka. 

Przebrnąwszy potok, oczyma powiodę, 

Aż pastereczek bieży⁷ ku mnie kilka; 

Z temi się witam, chwytając za szyje, 

Wnet jedna drugą szczesze⁸, splecie, zmyje. 

Usiędziem sobie pod jaworem ciemnym 

Nad czystem źródłem pryskającej wody: 

Ze skał fontanny natura, foremnym 

Kunsztem, zrobiła pasterzom ochłody; 

Nic nam słoneczny upał nie dokuczy 

Jawor zaszumi, a strumyk zamruczy. 

Zaczniemy mówić o naszych zabawach⁹, 

Na czem dzień cały przeminie godziną¹⁰: 

O pięknem kwieciu, w jakich rosną trawach; 

Ta powie; jest tu miejsce nad doliną, 

Na którem kwiaty w rozliczne kolory 

Kwitną posiane od Bogini Flory. 

Więc wszystkie w zawód bieżąc, jedna drugą 

Popchnie w bok, by się wyprzedzić nie dała; 

Ta w miękką trawę upadnie jak długą, 

Ta już tym czasem kwiatków nazbierała. 

Z tych wieńce wijąc głowy sobie strojem¹¹, 

O brylantowe korony nie stojem¹². 

Szczera wesołość, śmiech, żarty niewinne, 

Nikogo zgorszyć, owszem, cieszyć mogą; 

Prostoty naszej niech się uczą inne, 

Przystojnych zabaw z nami idą drogą. 

To co ma która, wybiera z koszyka, 

Jemy ser z chlebem i masło z jaszczyka¹³. 

Po tem bankiecie chcący trunku zażyć, 

Spieszno biegniemy do naszej piwnicy, 

Którą nad winne więcej trzeba ważyć, 

Czystej jak kryształ pod skałą krynicy: 

Z tej co dzień dzbanem pijąc nie ubywa, 

W pełni zostaje, nikt jej nie doliwa. 

Gdy już z południa słońce nie zbyt grzeje, 

Wychodzim z gęstych lasów na krzewiny; 

Tam gdzie chłód miły od pagórków wieje 

Igramy¹⁴ w babkę pomiędzy jedliny, 

Patrząc przez niskie krzaczki i jałowce, 

Czy dobrze nasze napasły się owce. 

Samym wieczorem zbliżając ku domu¹⁵, 

Zganiamy trzody społem do gromady; 

Poznają owce, co należy komu, 

Bierzemy swoje bez swaru¹⁶, bez zwady: 

Żadna nie zbłądzi do cudzej owczarnie¹⁷, 

Każda do swego sałaszu¹⁸ się garnie. 

My zaś pasterki do chaty chróścianej¹⁹ 

Nad pałac cichszej spieszym na spoczynek; 

Mleka siadłego²⁰ na misce glinianej 

Podjadszy²¹, nie śląc po mięso na rynek; 

Nie psują takie potrawy żołądka, 

Dłużej my niż pan żyjem, niebożątka. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. od pewnej pasterki — tu w znaczeniu: przez pewną pasterkę (napisana). [przypis edytorski]

2. prawie — tu: poprawnie, prawidłowo. [przypis edytorski]

3. żeną (daw.) — wyganiają. [przypis edytorski]

4. lera — tu: lira. [przypis edytorski]

5. nie wiem co tęsknić — zdania eliptyczne; inaczej: nie wiem, co znaczy (co to jest) tęsknić. [przypis edytorski]

6. strzedz — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: strzec. [przypis edytorski]

7. bieżyć (daw.) — iść, zmierzać w jakimś kierunku. [przypis edytorski]

8. szczesać — dziś popr.: sczesać; wyczesać, uczesać. [przypis edytorski]

9. zabawa (daw.) — zajęcie. [przypis edytorski]

10. dzień cały przeminie godzin — dzień cały przeminie jak godzina. [przypis edytorski]

11. głowy sobie strojem — dziś: głowy sobie stroimy. [przypis edytorski]

12. nie stać o coś — nie dbać o coś. [przypis edytorski]

13. jaszczyk — tu: skrzynka. [przypis edytorski]

14. igrać — bawić się. [przypis edytorski]

15. ku domu — dziś popr. forma C.lp: ku domowi. [przypis edytorski]

16. swar — kłótnia. [przypis edytorski]

17. do (...) owczarnie — dziś popr. forma D.lp r.ż.: do owczarni. [przypis edytorski]

18. sałasz — dziś popr.: szałas; daw. chatka pasterska. [przypis edytorski]

19. chróściany — dziś popr.: chruściany. [przypis edytorski]

20. mleko siadłe — dziś popr.: mleko zsiadłe; kwaśne mleko. [przypis edytorski]

21. podjadszy — dziś popr. forma imiesłowu przysł.: podjadłszy. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/druzbacka-wiersze-swiatowe-pochwala-lasow-od-pasterza

Tekst opracowany na podstawie: Poezye Elżbiety Drużbackiej, Tomik I, Lipsk, u Breitkopf et Haertel, 1837 ([s.l. : s.n.])

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Ołtusek, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Alessandro Galantucci, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.