Elżbieta Drużbacka

Na piękność Narcyssa, uciekającego od miłości Nimfy Echo nazwane

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Na piękność Narcyssa, uciekającego od miłości Nimfy Echo nazwane

Darmo zaczynasz wojnę z miłością, Narcyssie, 

Darmo się z nią potykasz¹ w stalowym kiryssie², 

Darmo ufasz w orężu, w trójgraniastą szpadę, 

Gdyć nagie dziecko wziąć ją potrafi przez zdradę; 

Wnet jedna strzałka 

Zwojuje śmiałka. 

Uciekaj w skały, puszcze, w knieje, lasy ciemne, 

Uznasz, że w twem myślistwie uciechy daremne; 

Pójdzie miłość za tobą i tam ci dokuczy, 

Zganić pychę, jak jej masz hołdować, nauczy. 

Porzuć zwierzynę, 

Kochaj dziewczynę. 

Pokaż mi Bohatyra, którego w tem męztwie³ 

By nad nim miłość tryumf nie wzięła w zwycięztwie⁴. 

Każda broń z twardej stali wykowana⁵ pryśnie, 

Przez pancerze, szyszaki, snadno⁶ się przeciśnie. 

Marsa roboty 

Zmieni w zaloty. 

Przez mury, bramy, szańce, przez okopy, mosty, 

Miłość ma wolny przystęp i gościniec prosty. 

Jeszcze taka forteca w naturze nie była, 

Której by miłość swoją sztuką nie dobyła. 

Architekt za nic 

Uchodzi z granic. 

W głuchych jaskiniach znajdzie miłość Eremitę⁷, 

Zapuści w zimny krzemień, w iskrze ognie skryte, 

I ten, co go dopiero trącano krzesiwem, 

Staje się rozgorzałem w płomieniu łuczywem. 

Aż kości święte 

W popiół rozdęte. 

Kryje się miłość rada w spuszczone kaptury, 

Gdzie chcąc być niepoznana, w skromności postury 

Przybiera swoję⁸ postać, wnet jak się rozrucha⁹ 

Podnieść radzi kaptura i pocieszyć ducha; 

Pozwoli oku 

Zarwać widoku. 

Darmo Westalskie panny¹⁰ wota czynią mocne 

Odprawiać pilne straże i dzienne, i nocne; 

Bo gdy sen naturalny, której zpląta¹¹ oczy, 

Z bliskiego ognia często rada iskra skoczy, 

Aż łamie wiarę 

Gani ofiarę. 

Miłość śliczne purpury, co je wstyd farbuje 

I czym się czystość zdobi, tak zmaże, zgluzuie, 

Że potem żaden malarz glansu ni poloru, 

Nie potrafi przywrócić własności koloru; 

Opełzły farby 

Bo w wstydzie karby. 

Bywa miłość w ogródku obwiedzionym płotem 

Złotej ligi małżeńskiej, choć jej to nic po tem, 

Bozkie psować wyroki; lecz ta gospodyni 

W gruntownym ogrodzeniu skryte dziury czyni, 

Zkąd¹² wielkie szkody 

W jarzynie młody¹³. 

Rozgrzeje miłość i tych, co je wiek zgrzybiały 

Z ciepła naturalnego odmienił w śnieg biały, 

Trudnej dokaże sztuki, jeźli¹⁴ w zgniłym próchnie 

Ognia mniej, dymu więcej znajdzie, gdy weń dmuchnie; 

Bies się ucieszy 

Gdy stary zgrzeszy. 

Otoż masz jawny dowód Narcyssie zuchwały, 

Że miłości w daninie hołduje świat cały; 

Czują ludzie, czuje zwierz, czuje to co żyje, 

Moc pani, z której władzy nikt się nie wybije. 

Porzuć upory 

Zażyi¹⁵ pokory. 

Idź tam życzę, gdzie Echo swym cię prosi głosem, 

Często instynkt prowadzi za fortuny losem 

Tych, co za wolą nieba i za ludzką radą 

Chodzą i swego szczęścia w nich nadzieję kładą; 

Kto się tak rządzi 

Nigdy nie zbłądzi. 

Lecz kto zuchwale stąpa, górą nosi oczy, 

Wpadnie w dół lub się w wodzie głębokiej omoczy, 

Jak Narcyss wzgardził Nimfę, a do źródła kwapił, 

Z łez własnych trunku zażył i śmierci się napił. 

Zkończył¹⁶ ze wstydem 

Wojnę z Kupidem. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. potykać się — walczyć, stawać do pojedynku. [przypis edytorski]

2. kirys — pancerz chroniący tułów; tu w pisowni starop. z podwojonym s. [przypis edytorski]

3. męztwie — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: męstwie. [przypis edytorski]

4. zwycięztwie — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: zwycięstwie. [przypis edytorski]

5. wykowany (daw.) — wykuty; por. kowal. [przypis edytorski]

6. snadno (daw.) — łatwo. [przypis edytorski]

7. eremita — pustelnik. [przypis edytorski]

8. swoję — dziś popr.: swoją. [przypis edytorski]

9. rozruchać się — dziś popr.: rozruszać się; por. ruch. [przypis edytorski]

10. westalskie panny — westalki; dziewice-kapłanki bogini Westy. [przypis edytorski]

11. zpląta — dziś popr.: splącze. [przypis edytorski]

12. zkąd — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: skąd. [przypis edytorski]

13. w (...) młody — dziś popr.: w młodej. [przypis edytorski]

14. jeźli — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: jeśli. [przypis edytorski]

15. zażyi — dziś popr.: zażyj. [przypis edytorski]

16. zkończył — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: skończył. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/druzbacka-wiersze-swiatowe-na-pieknosc-narcyssa

Tekst opracowany na podstawie: Poezye Elżbiety Drużbackiej, Tomik I, Lipsk, u Breitkopf et Haertel, 1837 ([s.l. : s.n.])

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Ołtusek, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: marc cornelis, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.