Bruno Jasieński

Śmierć Pana Premiera

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Śmierć Pana Premiera

Rapsod

Eleganckie, otwarte landau 

Z fantazyjnie filmową szybkością 

Elastycznie tańczyło po nierównym bruku 

Zaprzężone w dwa białe, rasowe ogiery. 

Pan Premier z wysokości pluszowej poduszki, 

Oddając z lekka-grzecznie ukłony en gros, 

Jak ktoś, kto ma cylinder i dobre maniery, 

Myśli z przyjemnością: 

— Świat jest, w zasadzie, piękny. 

I słońce jest piękne. Niewątpliwie... — 

(Pan Premier jest, jak zwykle, po dobrym śniadaniu) 

— I piękne są dziewczęta w wiosennych manteaux 

Na swoich śpiewnych biodrach kroczące leniwie. 

Np. ta blondynka — pulchna, jak ciasteczko... — 

(Pan Premier zakurzył buty przy wsiadaniu, 

Otrzepuje je z lekka chusteczką) 

— I jaka nadzwyczajna we wszystkim harmonia! — 

(Pan Premier myśli filozoficznie) 

— Przecież nie widzi chyba niewidomy! 

Przez to, że węglarz jest brudny i czarny, 

Jaśniej i bielej wyglądają domy. 

(Zdaje się nawet jakiś myśliciel już to rzekł.) 

I czym by było np. resorne landau, 

Gdyby nie było wcale trzęsących dorożek? 

Albo czy kwitłyby tak pięknie drzewa, 

Gdyby zbrakło na świecie zwyczajnego... gnoju... — 

(Pan Premier poetyzuje. 

Jest dziś w wybornym nastroju. 

Wiosna go olśniewa.) 

— I jak wobec tych pięknych rzeczy są komiczni 

Wszyscy posłowie socjalistyczni 

Z tym swoim brudnym ludem, którym ciągle straszą. 

Oni są po pierwsze nie-e-ste-tycz-ni... 

Tak przesiąkli kapustą i kaszą... 

Nie potrafią ocenić jak cudnym jest życie. 

I w ogóle, gdy świat jest cały taki piękny, — 

Bez wątpienia 

Jest po prostu nieprzyzwoicie 

Robić w nim jakieś zatwardzenia... — 

Hoppp... 

Intermezzo. 

Lekkie wstrząśnienie. 

Szprycha zadziała koło w ciężarowym wozie. 

Białe konie kłusowieją dalej. 

Pan Premier uprzytamnia sobie, że siedzi w powozie 

I jedzie na posiedzenie. 

Na poduszce, w skórzanym portfelu 

Leży jego mowa, 

Którą ma dziś wygłosić przed plenum. 

Rzecz niby, w zasadzie, nie nowa... 

Dobrze jednak, że dziś jest w humorze, 

To mu w takich razach dodaje tlenu. 

Poza tym mowa mu się udała, 

No... i teraz jest tak pięknie na dworze... 

Gdy przymknie oczy, bez mała 

Zdaje mu się, że jest Wielkim Księciem 

I jedzie gdzieś po miękkiej fiołkowej łące... 

(I ludzie najtrzeźwiejsi mają swe poezje...) 

— Jednak to wszystko jest strasznie męczące... — 

Myśli Pan Premier z dystyngowanym ziewnięciem, 

Z którym mu jest bardzo do twarzy... 

— Dzisiaj w Sejmie 3 interpelacje, 

Nie licząc samych wniosków nagłych... 

Ten pasztet wczoraj na kolację 

Na intencję holenderskiej misji 

Był stanowczo cokolwiek nieświeży... 

Poza tym interview 8 dziennikarzy 

W sprawie nowej państwowej emisji... 

(Strasznie ciekawy naród — ci Polacy...) 

Potem bankiet u Ministra Zdrowia 

Z 50-ej okazji urodzin... 

Wszystko to, jeśli się zmierzy, — 

Wypadnie na pewno 12 godzin pracy. 

Robotnicy krzyczą ośmiu godzin! 

Zobaczyliby ile mamy ich my, Ministrowie! 

Ale to ich nie obchodzi... — 

Tymczasem słońce świeci tak różowo... 

Na ulicach bieleją kasztany... 

Pan Premier nie wie co się dzieje z jego głową 

Jest zupełnie słońcempijany. 

Budzi się w nim odwieczny u człowieka kult Rha. 

Stara się myśleć nad swoją mową. 

Na porządku jest kwestia agrarna. 

Mowa jest stanowczo non plus ultra. 

Mocna. Zwięzła. Lapidarna. 

Przy tym kwiecista i patriotyczna. 

Wynalazł nawet piękną cytatę z Verhaerena... 

Jutro już będą o tym czytać sojusznicy... 

W Sejmie można liczyć na poparcie. 

Zrobi się mały rwetes na lewicy... 

Zresztą, mówiąc otwarcie, 

Zważywszy pro i contra pewnym jest, że chociaż... 

Ryży, uciekający robociarz 

W granatowej, połatanej bluzie... 

Smutne niebieskie oczy — sen o eskimosie... 

Pan Premier czuje jakiś dziwny swąd... 

Coś go kręci w nosie... 

Musi kichnąć... 

— Zaraz... aale skąd?... — 

I-czi-hi!!! 

Białe szalone konie, całe w krwi i w pianie, 

Ponoszące na oślep ulicą 

Zaplątanego w lejcach siwego stangreta... 

Ktoś krzyczący przeraźliwie — Ooooo!! — 

Ktoś drugi wystraszony, spłaszczony przy ścianie. 

I czarne, roztrzaskane na drzazgi landau... 

Ludzie. 

Otoczyli. 

Krzyczeli. 

Machali rękami. 

Znalazł się pompatyczny, zaspany constabel 

Popychali się. Pchali. Wzdychali. 

Wyciągnęli czarne palto z nogami 

I z czymś mokrym, zamiast głowy... 

Wszystko było fashionabl. 

Ktoś pobiegł dzwonić po pogotowie. 

Ktoś opowiadał jakąś dziwną okoliczność... 

— Proszę się nie tłoczyć, Panowie. — 

Powiedział poważnie okręgowy 

I zaczął rozpychać publiczność. 

Stali. Ubolewali. Wzdychali. 

Kołysali domyślnie głowami... 

A jeśli?.. 

Przyjechała karetka — 

Podnieśli. 

Kapało na ziemię. 

Dużo lepkiej, brunatnawej krwi. 

Jakaś dama fiołkowo-biała 

Powiedziała: «Fi!» 

I zemdlała. 

Wsadzili. Odjechali. 

Każdy cisnął się. Każdy chciał zobaczyć z bliska. 

Policjant urzędowym tonem, dla formy, 

Poprosił nie robić zbiegowiska. 

Tramwaj ruszył z dzwonieniem, zgrzytaniem. 

Potoczyły się dorożki, platformy. 

Poszli ludzie. Pojechały landa. 

Samochody. Karety. Mail-coache. 

Długa kołopędna girlanda 

Po nieznanej, linijnej wytycznej... 

Z akacji opadały białe, ciężkie płatki... 

Na rogach dyskutowali jeszcze długo 

O sytuacji politycznej. 

W drukarniach układali nadzwyczajne dodatki... 

Została czerwonawa plama na asfalcie. 

Konie ją rozniosły na kopytach. 

Rozmazały ją koła, obcasy... 

Chłopiec z cukierni lizał palce po biskwitach. 

Państwo za wielką szybą jedli ananasy. 

Pani mówiła panu: — Jutro nie przyjadę... — 

Przyszedł łysy, parszywy pies 

I zaczął lizać 

Lepką, słodko-kwaśną marmoladę. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/but-w-butonierce-smierc-pana-premiera

Tekst opracowany na podstawie: Bruno Jasieński, But w butonierce, wyd. Klub Futurystów "Katarynka", Warszawa, 1921

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: See-ming Lee 李思明 SML@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.