Artur Oppman

Wstęp

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Wstęp

Noc srebrna śniegiem, wiatr mroźny dmucha, 

Na skrzypcach zimy gra zawierucha, 

Kłębami śniegu w okna uderza, 

To coś zaszepce, jakby z pacierza, 

To się rozjęczy nutą żałosną, 

Jakby tęskniła za cudną wiosną, 

To znów na chwilę płacz swój uciszy 

I gwiazd milionem błyśnie w tej ciszy. 

Jakże to miło w wieczór zimowy 

W cieple zacisznej siedzieć alkowy; 

W piecu się ogień dopala właśnie, 

W ciemnej czeluści mignie, to zgaśnie, 

Sypie iskierki czerwone, złote, 

W sercach nieznaną budzi tęsknotę 

Za czemś minionem, za czemś dalekiem¹, 

Za dawnym światem, za dawnym wiekiem. 

Zimową nocą w alkowie starej 

Umarłych czasów snują się mary, 

W wielkim fotelu, z przed stu lat może, 

Wsłuchał się dziaduś w zamieć na dworze; 

Jakby ustami jakiegoś ducha 

Głos mu wichury gada do ucha, 

0 tem², co było, co się prześniło, 

Co już — od kiedy! — śpi pod mogiłą... 

I nagle dziatwa przypadnie z wrzawą: 

— Powiedz nam, dziadziu, bajkę ciekawą! 

— Jak szedł Twardowski do piekieł bramy? 

— O, nie, dziadziusiu! Znamy to, znamy! 

— Więc o Madeju, co zbrodnie knował? 

— Ach, wiemy: Madej odpokutował! 

— To o Kopciuszku w zgrzebnej odzieży? 

— Na pamięć umiem, niech dziadziuś wierzy! 

— No, to już nie wiem, co rzec w tej sprawie! 

— Powiedz nam, dziadziu, o... o Warszawie! 

Pochylił dziaduś głowę zmęczoną, 

Ale mu w oczach iskry zapłoną, 

Strudzone serce mocniej kołata. 

Bo swej młodości przypomniał lata: 

Jak to w ulicach starej Warszawy 

Gonił za widmem rycerskiej sławy, 

Jak każda cegła, każdy głaz w murze 

Wskrzeszały przeszłość w złocie, w purpurze. 

Na szarej Wiśle, na mętnej fali 

Piosnka syreny ulata w dali, 

W zapadłych w ziemię lochach zwaliska 

Zły bazyliszek ślepiami błyska, 

Męczeńska Praga krwią się zalała, 

W królewskim zamku łka Dama Biała... 

A nad główkami dzieciaków grona 

Cudowny Chrystus wznosi ramiona... 

Dali mu malcy myśl do gawędy: 

Starej Warszawy stare legendy... 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Za czemś minionem, za czemś dalekiem — dziś poprawnie: Za czymś minionym, za czymś dalekim. [przypis edytorski]

2. O tem — dziś popr.: o tym. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/legendy-warszawskie-wstep

Tekst opracowany na podstawie: Artur Oppman, Legendy warszawskie, Księgarnia św. Wojciecha, Poznań, Warszawa [etc.], 1925

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: Herb Starej Warszawy znajdujący się na okładce księgi "Regestrum proventuum et expensorum civitatis antiq[ue] varsaviae", Joannes Gianotii, skarbnik i rajca Starej Warszawy, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2025-03-14.