Bolesław Leśmian

Wiersz konny

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

IV

Wiersz konny

Pochylony ku światu — patrzę w cień mój konny, 

Jak się obco przewija — skośny i postronny — 

Wybojem dróg. 

Mój cisawy¹, któremu i głaz nie zacięży², — 

Zaświat w słońcu zwęszywszy — kark zagrzany tęży 

W uparty łuk! 

Woniejące od pola, z traw wywiane losy 

Złączyły nas na wspólny bieg w tamte niebiosy 

I w tamten las... 

I kazały jednakim zespolić się ruchem 

Na sny różne, co — jawy związane łańcuchem — 

Śnią się raz w raz. 

Dąb, migając za dębem, wstecz luźnie odlata³, — 

W przerwach między dębami zaskoczona chata 

Cofa się w jar!... 

Ruczaj⁴, słońcu na ukos jarząc się samopas⁵, 

Z oczu nagle nam znika, jak wylękły topaz⁶, 

Mara wśród mar... 

Stogi siana z bocianem lub wroną na czubie 

Olbrzymieją do czasu, aż giną w przegubie 

Minionych miedz! 

I dobrze nam, i barwno, gdy skrajem źrenicy 

Pochwycimy mak w życie lub kąkol⁷ w pszenicy, 

By dalej biec! 

I dobrze nam, i skrzyście⁸, gdy wpobok⁹ cmentarza 

Chata szybą od blasku oślepłą przeraża 

Daleki step — 

Lub gdy srebrem oparty o wierzchołek drzewa 

Obłok — snem rozwidniony — na słońcu wygrzewa 

Kudłaty łeb! 

Bezmiar nozdrza nam szarpie i wre w naszym pocie, 

A my piersią zdyszaną na własnej tęsknocie 

Kładziem się wzdłuż! 

W jeden tętent dwa nasze stapiając milczenia, 

Sprzepaszczamy się w zamęt bystrego istnienia 

Obojgiem dusz! 

Czy to śmierć się tak dymi w zdybanym¹⁰ bezkresie? 

Tak, to — ona! To — ona! Bo tak właśnie zwie się. 

Tchu w piersi brak!... 

Trzeba przemknąć pomiędzy śmiercią a pokrzywą... 

Cisak¹¹ w nicość się gęstwi pogmatwaną grzywą, 

Jak lotny krzak! 

Jeszcze chwila — a niebo skończy się! Lecz niech no 

Próżnie zowąd wybłysłe ku nam się uśmiechną 

Zza mgieł i wzgórz, 

A my, łamiąc przeszkody, groźniej i pochmurniej 

Pośpieszymy w tę otchłań na wieczysty turniej 

Tamtejszych burz! 

Jakiś blady mieszkaniec chmur — z niebios wybrzeża 

Widzi, że wicher w locie o pierś nam uderza 

Jak stal o stal, — 

I nie może rozeznać poprzez kurzaw zwoje, 

Co się stało na ziemi, że tych kształtów dwoje 

Mknie w jedną dal? 

I nie może zrozumieć w swoim wniebowzięciu, 

Czemu z wyżyn drapieżnych spadł na kark zwierzęciu 

Człowieczy stwór? 

I dlaczego dwie zmory różnego obłędu 

Zbiegły się, aby zdwoić czar swego rozpędu 

Do innych zmór? 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. cisawy — koń maści czerwonobrunatnej. [przypis edytorski]

2. zaciężyć — dziś popr.: zaciążyć. [przypis edytorski]

3. odlata — dziś popr. forma 3 os. lp cz.ter.: odlatuje. [przypis edytorski]

4. ruczaj — mała rzeczka, strumień. [przypis edytorski]

5. samopas (daw.) — bez opieki, w pojedynkę. [przypis edytorski]

6. topaz — minerał, kamień ozdobny, przezroczysty, niebieskawy lub żółtawy. [przypis edytorski]

7. kąkol — chwast zbożowy o purpurowych kwiatach i trujących nasionach. [przypis edytorski]

8. skrzysty — iskrzący. [przypis edytorski]

9. wpobok (daw.) — obok. [przypis edytorski]

10. zdybany — znaleziony. [przypis edytorski]

11. cisak — koń cisawy, tj. o czerwonobrązowej sierści. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziejba-lesna-iv-wiersz-konny

Tekst opracowany na podstawie: Bolesław Leśmian, Dziejba leśna, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa 1938

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kosińska, Dorota Kowalska, Justyna Lech, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Beautiful Hand Painted Wallpaper Two, geishaboy500@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2025-01-08.