Krzysztof Kamil Baczyński

Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...)

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...)

Wiatr drzewa spienia. Ziemia dojrzała. 

Kłosy brzuch ciężki w górę unoszą 

i tylko chmury — palcom czy włosom 

podobne — suną drapieżnie w mrok. 

Ziemia owoców pełna po brzegi 

kipi sytością jak wielka misa. 

Tylko ze świerków na polu zwisa 

głowa obcięta strasząc jak krzyk. 

Kwiaty to krople miodu — tryskają 

ściśnięte ziemią, co tak nabrzmiała, 

pod tym jak korzeń skręcone ciała, 

żywcem wtłoczone pod ciemny strop. 

Ogromne nieba suną z warkotem. 

Ludzie w snach ciężkich jak w klatkach krzyczą. 

Usta ściśnięte mamy, twarz wilczą, 

czuwając w dzień, słuchając w noc. 

Pod ziemią drążą strumyki — słychać — 

krew tak nabiera w żyłach milczenia, 

ciągną korzenie krew, z liści pada 

rosa czerwona. I przestrzeń wzdycha. 

Nas nauczono. Nie ma litości. 

Po nocach śni się brat, który zginął, 

któremu oczy żywcem wykłuto, 

któremu kości kijem złamano; 

i drąży ciężko bolesne dłuto, 

nadyma oczy jak bąble — krew. 

Nas nauczono. Nie ma sumienia. 

W jamach żyjemy strachem zaryci, 

w grozie drążymy mroczne miłości, 

własne posągi — źli troglodyci¹. 

Nas nauczono. Nie ma miłości. 

Jakże nam jeszcze uciekać w mrok 

przed żaglem nozdrzy węszących nas, 

przed siecią wzdętą kijów i rąk, 

kiedy nie wrócą matki ni dzieci 

w pustego serca rozpruty strąk. 

Nas nauczono. Trzeba zapomnieć, 

żeby nie umrzeć rojąc to wszystko. 

Wstajemy nocą. Ciemno jest, ślisko. 

Szukamy serca — bierzemy w rękę, 

nasłuchujemy: wygaśnie męka, 

ale zostanie kamień — tak — głaz. 

I tak staniemy na wozach, czołgach, 

na samolotach, na rumowisku, 

gdzie po nas wąż się ciszy przeczołga, 

gdzie zimny potop omyje nas, 

nie wiedząc: stoi czy płynie czas. 

Jak obce miasta z głębin kopane, 

popielejące ludzkie pokłady 

na wznak leżące, stojące wzwyż, 

nie wiedząc, czy my karty iliady² 

rzeźbione ogniem w błyszczącym złocie, 

czy nam postawią, z litości chociaż, 

nad grobem krzyż. 

22 lipca 1943

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. troglodyta — jaskiniowiec; osoba nieokrzesana, prymitywna. [przypis edytorski]

2. Iliada — jeden z najstarszych, obok Odysei, zabytek literatury europejskiej, epos bohaterski starożytnego poety greckiego Homera, datowany na VIII a. VII w. p.n.e., opisujący dzieje wojny trojańskiej. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/baczynski-pokolenie

Tekst opracowany na podstawie: Z rodu Anhellich. Liryka pokolenia wojennego, oprac. S. Stabro, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1991.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.".

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Katarzyna Dug, Wojciech Kotwica.

Okładka na podstawie: Warszawa. Zniszczony wagon tramwajowy, 1942, autor nieznany, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2025-01-13.