Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur...

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Ankieta czytelników Wolnych Lektur

Wypełnij ankietę i pomóż nam rozwijać Wolne Lektury. Zajmie Ci to kilka minut, a nam pomoże stworzyć bibliotekę, która odpowiada na potrzeby naszych Czytelników i Czytelniczek.

x

5669 free readings you have right to

Language Language

Motif: Zbrodnia,
motif: Zemsta,
period: Romantyzm,
genre: Powieść poetycka

  • Zbrodnia X
  • Zemsta X

Motif: Zbrodnia

O zbrodni mówimy w przypadku drastycznego naruszenia praw rządzących społecznością ludzką. Szczególnym przypadkiem jest tu morderstwo. Jednakże istnieje szereg czynów, które można określić mianem zbrodni, a są czymś innym niż zabicie człowieka — należą do nich np. formy stosowania przemocy powodujące wielkie cierpienie.

Motif: Zemsta

Zemsta wiąże się z prawami honoru, jest rodzajem wymierzania sprawiedliwości. Ma ono charakter nieformalny — tzn. odbywa się poza systemem sądowniczym (szczególnie w sytuacjach, kiedy system ten nie działa skutecznie) — a jednocześnie bardzo często jest silnie zrytualizowane (przykładem może być włoska vendetta). Dość powszechnie w różnych kulturach przyjmuje się, że zemsty „domaga się” przelana krew (krew zabitych z własnego plemienia, rodziny, czy narodu). Charakterystycznymi cechami zemsty są: paralelność („oko za oko, ząb za ząb”) oraz to, że pomsta za krzywdę powoduje poczucie krzywdy u strony przeciwnej i budzi pragnienie zemsty. W ten sposób spirala aktów zemsty może rozkręcać się w nieskończoność. Z zemstą wiąże się wreszcie satysfakcja, co ilustruje znany frazes: „Zemsta jest rozkoszą bogów”. Motyw zemsty odnajdziemy w Konradzie Wallenrodzie oraz Dziadach Mickiewicza, w sposób żartobliwy pojawia się ona też w Panu Tadeuszu (w kontekście kultury sarmackiej); w formie komediowej przedstawił ten styl zachowań Fredro w Zemście.

Period: Romantyzm

Czas
w Europie Wielka Rewolucja Francuska (1789-1799) — koniec '40 XIX w.; w Polsce 1822-1863 r.
Najwybitniejsi twórcy
M. Scott, G. Byron, J. W. Goethe, E. T. A. Hoffmann, V. Hugo, A. de Musset, G. Sand, A. Puszkin, M. Lermontow, E. A. Poe, A. Mickiewicz, A. Fredro, Z. Krasiński, J. Słowacki
Reprezentatywne gatunki
dramat romantyczny, ballada, poemat dygresyjny, poemat epicki, powieść fantastyczna

Nazwa epoki wywodzi się z pojęcia lingua romana (język ludów średniowiecznej Galii, przeciwstawiany lingua latina, językowi rzym. najeźdźców). Starofrancuskie romant oznaczało powieści rycerskie. Romantyzm był ostatnią wielką epoką kulturalną Europy. Charakterystyczne jest dla niej odrzucenie klasycznych kanonów, fragmentaryzm, forma otwarta, nawiązanie do Shakespeare'a, rehabilitacja średniowiecza i twórczości ludowej, kult natury, zaufanie do uczucia, wiary i intuicji, indywidualizm, bunt, niepokój, wyobraźnia twórcza, mesjanizm. Epokę poprzedziły tendencje sentymentalne i romantyczne nasilające się pod koniec XVII w. (preromantyzm — F. Schiller). W Polsce romantyzm rozpoczął się od polemiki klasyków z romantykami (1818) i wydania przez Adama Mickiewicza tomiku Ballady i romanse (1822).

Romantyzm in Wikipedia

Genre: Powieść poetycka

Najważniejsi twórcy
W. Scott, G. G. Byron, A. Malczewski, A. Mickiewicz, S. Goszczyński, J. Słowacki

Powstały w romantyzmie gatunek łączący w sobie cechy epiki, liryki i dramatu (odmiana poematu epickiego). Wśród cech charakterystycznych powieści poetyckiej można wskazać: silny subiektywizm narracji, luźną budowę, fragmentaryczność kompozycji, pełen zakłóceń i nieścisłości przebieg akcji (inwersja czasowa), zagadkowość fabuły, potęgowanie nastroju grozy i tajemniczości przez niezwykle egzotyczną lub archaiczną scenerię. Twórcą gatunku był Walter Scott (Pani Jeziora). George Byron w Giaurze i Korsarzu wykreował postać bohatera bajronicznego - owładniętego namiętnościami, rozdartego wewnętrznie i zbuntowanego samotnika. Pierwszą polską powieścią poetycką była Maria Antoniego Malczewskiego, najbardziej znane są Grażyna i Konrad Wallenrod Mickiewicza, a najpłodniejszym polskim twórcą w zakresie tego gatunku był Juliusz Słowacki (Arab, Żmija, Lambro, Wacław, Jan Bielecki).

Powieść poetycka in Wikipedia
Close

* Loading