Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 434 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5981 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Motyw: Pozycja społeczna,
autor: Ksawery Pruszyński,
motyw: Urzędnik,
motyw: Praca

  • Ksawery Pruszyński X
  • Pozycja społeczna X
  • Urzędnik X
  • Praca X

Motyw: Pozycja społeczna

Wiele wypowiedzi w tekstach literackich może służyć zdobyciu wiedzy na temat tego, jakie w różnych czasach były wyznaczniki wysokiej lub niskiej pozycji społecznej, co służyło jej zachowaniu (taką moc utwierdzającą miało często np. odpowiednie małżeństwo), jakie były możliwości zmiany tej pozycji — a jeśli takie możliwości w ogóle istniały, jakimi sposobami tego dokonywano. Hasło to wprowadziliśmy na naszą listę, aby umożliwić wskazanie fragmentów pozwalających czynić takie archeologiczno-antropologiczne obserwacje.

Autor: Ksawery Pruszyński

Ur.
4 grudnia 1907 w Wolicy Kierekieszynej na Ukrainie
Zm.
13 czerwca 1950 w Hamm w Niemczech
Najważniejsze utwory:
Sarajewo 1914, Szanghaj 1932, Gdańsk 193? (1932), Palestyna po raz trzeci (1933), Podróż po Polsce (1937), W czerwonej Hiszpanii (1937), Droga wiodła przez Narvik (1941), Trzynaście opowieści (1946), Karabela z Meschedu (1948)

Polski reporter, prozaik, publicysta, dyplomata. Urodzony w rodzinnym majątku, który po traktacie ryskim przypadł Ukrainie, związany z kulturą ziemiańską, stopniowo radykalizował się społecznie i politycznie. Studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, był prezesem Akademickiego Koła Kresowego oraz członkiem konserwatywnej organizacji Myśl Mocarstwowa. Debiutował w prasie w roku 1930 jako autor reportaży prasowych z Węgier. W roku 1932 opublikował debiutancką książkę Sarajewo 1914, Szanghaj 1932, Gdańsk 193?, w której wyrażał przypuszczenie, że o Gdańsk wybuchnie kolejna wojna europejska. W 1936 roku był korespondentem z terenu hiszpańskiej wojny domowej, opisując starcia od strony wojsk republikańskich. Podczas drugiej wojny światowej służył w polskich siłach zbrojnych na Zachodzie, walczył w bitwie o Narwik i pod Falaise, jednocześnie publikował wiele tekstów w prasie polskiej. Po powrocie do kraju pełnił służbę jako poseł RP w Holandii (od 1948). Zginął w wypadku samochodowym w Niemczech Zachodnich.

Motyw: Urzędnik

Zadaniem urzędnika jest służyć utrzymaniu porządku w państwie (poprzez pracę na rzecz rozmaitych tworzących je instytucji). W pewnym sensie, nawet gdy chodzi o urzędnika niskiej rangi, uosabia on ów porządek oraz prawo wyznaczające reguły zachowania ładu społecznego. Szczytność funkcji urzędnika jest zagrożona skażeniem, gdy porządek państwa nie jest uznawany za sprawiedliwy przez społeczeństwo, którego dotyczy. Osobiste pokusy czyhające na urzędnika to m.in. możliwość wbicia się w pychę z powodu posiadanej władzy, a także przyjęcie postawy służalczości wobec przełożonych (zjawisko to ukazane zostało w Dziadach Mickiewicza w związku z postacią Senatora i otaczających go urzędników). Niebezpieczeństwem pochodzącym z innego porządku jest zbytnia uległość wobec racji rozumu, a zapominanie o „sercu” , czyli o współczuciu wobec sytuacji bliźnich, ludzkiej solidarności.

Motyw: Praca

Jest to motyw przejawiający się w wielu dziełach literackich i występujący w każdej epoce. W mitologii możemy wyróżnić pracę Hefajstosa. W Biblii ukazana jest praca Boga (Ks. Rodzaju) — systematyczny wysiłek stwórczy, który został rozłożony symbolicznie na sześć dni, po których nastąpił dzień odpoczynku. Praca może mieć różny charakter. Wyróżnia się pracę żmudną, ponad siły (Satyra na leniwych chłopów, gdzie pewien szlachcic zarzucał chłopom lenistwo i pozorowanie pracy), pracę nieefektywną, bezsensowną (por. Syzyfowe prace; Syzyf, władca Koryntu, ukarany przez bogów, musiał wtaczać na górę ogromny kamień, który stale wyślizgiwał mu się z rąk, gdy był blisko celu i musiał rozpoczynać pracę od początku). Praca może mieć wydźwięk pozytywny jako wartość i błogosławieństwo. Afirmację pracy przedstawia Jan Kochanowski w Pieśni świętojańskiej o sobótce: uczciwy, pracowity człowiek może żyć dostatnio i spokojnie dzięki ziemi, którą uprawia.

Zamknij

* Ładowanie