Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 432 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5759 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Motyw: Polak,
motyw: Tłum,
autor: Andrzej Kijowski

  • Andrzej Kijowski X

Motyw: Polak

Dość często pojawiają się w naszej literaturze wypowiedzi na temat charakteru Polaków, ich specyficznych cnót i przywar. W ten sposób (szczególnie od czasów renesansu) kształtowały się wszystkie stereotypy dotyczące różnych narodowości. Jednakże w związku z sytuacją Polaków pod zaborami — sytuacją narodu bez państwa — w literaturze romantycznej i postromantycznej nasiliła się częstotliwość prób zdefiniowania polskości oraz wynikających stąd obowiązków. Chodziło przede wszystkim o obowiązki patriotyczne i obyczajowe, wiążące się z zachowaniem tradycji oraz podtrzymaniem pamięci o wspólnej historii. Jednakże próby ujednolicenia i ujednoznacznienia standardów i wzorców mających określać tożsamość wielomilionowej społeczności żyjącej w obrębie trzech różnych państw (o odmiennych systemach prawno-politycznych i w związku z tym realiach życia) – musiały budzić kontrowersje (szczególnie, że większość definicji było formułowanych z perspektywy emigrantów). W związku z tym kwestia polskości zaczęła często wiązać się z pojęciem (rozmaicie definiowanej) zdrady. Należy też pamiętać, że tożsamość Polaków kształtowała się w przeciwstawieniu do narodowości ościennych — głównie Rosjan i Niemców oraz innych obcych (jako takich zaczęto szczególnie ostro postrzegać Żydów). Te trudności, spory i antagonizmy znajdą odzwierciedlenie w zaznaczanych przez nas fragmentach.

Motyw: Tłum

Jego synonimy to: masa, motłoch, tłuszcza. Tłum to twór przerażający dla wielu (np. myślicieli i poetów), innych zaś zachwycający swą siłą; stanowi ważny temat XIX i XX wieku. Znajdziemy refleksje na temat tłumu i u Norwida, i w Nie-Boskiej komedii Krasińskiego; dużo (i z odrazą) pisze o tłumie Kasprowicz.

Autor: Andrzej Kijowski

Ur.
29 listopada 1928 w Krakowie
Zm.
29 czerwca 1985 w Warszawie
Najważniejsze dzieła:
Listopadowy wieczór (1971), Dziecko przez ptaka przyniesione (1968), (1983)

Krytyk literacki, eseista, prozaik i scenarzysta. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, uczestnik seminarium prof. Kazimierza Wyki, czołowy przedstawiciel tzw. krakowskiej szkoły krytyki literackiej. Redaktor Wydawnictwa Literackiego w Krakowie (1954--1955), następnie Państwowego Instytutu Wydawniczego (1955--1958), od 1958 r. związany stale z redakcją ,,Twórczości", gdzie w okresie objęcia go przez cenzurę zakazem publikacji, ukazywały się pod pseudonimem jego felietony ,,Kroniki Dedala". Publikował także m.in. w ,,Przeglądzie Kulturalnym" i ,,Tygodniku Powszechnym".

W latach 1967--1968 był kierownikiem literackim Teatru Dramatycznego w Warszawie; usunięty ze stanowiska po wydarzeniach marcowych, stał się autorem tekstu protestu pisarzy polskich przeciwko cenzurze w związku z zakazem dalszych przedstawień Dziadów Mickiewicza w reż. Kazimierza Dejmka (rezolucja została przyjęta 29 lutego 1968 na nadzwyczajnym zebraniu Oddziału Warszawskiego ZLP); był następnie sygnatariuszem Listu 15 (w spr. uzyskania dla Polaków w ZSRR praw, m.in. Możliwości przyjazdu do Polski oraz swobód w zakresie kultury, oświaty i religii; 1974) i Memorału 101 (protest polskich intelektualistów przeciwko zmianom konstytucji PRL, obejmujących zapisy o przewodniej roli PZPR w państwie oraz nienaruszalnym sojuszu z ZSRR; 1976); współtwórca i współautor tekstów programowych opozycyjnego Polskiego Porozumienia Niepodległościowego (PPN, 1976); jeden z założycieli i wykładowca Towarzystwa Kursów Naukowych; uczestnik Kongresu Kultury Polskiej w 1981; po wprowadzeniu stanu wojennego internowany w Jaworzu.

Był autorem scenariuszy do filmów w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa Szyfry (1966), Andrzeja Wajdy Wesele (1972) i Dyrygent (1979), Stanisława Różewicza Pasja (1977), Krzysztofa Zanussiego Z dalekiego kraju (1981) i in.

Zamknij

* Ładowanie