Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 434 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5759 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Motyw: Polak,
motyw: Śmierć bohaterska,
gatunek: Poemat dygresyjny

  • Polak X
  • Śmierć bohaterska X

Motyw: Polak

Dość często pojawiają się w naszej literaturze wypowiedzi na temat charakteru Polaków, ich specyficznych cnót i przywar. W ten sposób (szczególnie od czasów renesansu) kształtowały się wszystkie stereotypy dotyczące różnych narodowości. Jednakże w związku z sytuacją Polaków pod zaborami — sytuacją narodu bez państwa — w literaturze romantycznej i postromantycznej nasiliła się częstotliwość prób zdefiniowania polskości oraz wynikających stąd obowiązków. Chodziło przede wszystkim o obowiązki patriotyczne i obyczajowe, wiążące się z zachowaniem tradycji oraz podtrzymaniem pamięci o wspólnej historii. Jednakże próby ujednolicenia i ujednoznacznienia standardów i wzorców mających określać tożsamość wielomilionowej społeczności żyjącej w obrębie trzech różnych państw (o odmiennych systemach prawno-politycznych i w związku z tym realiach życia) – musiały budzić kontrowersje (szczególnie, że większość definicji było formułowanych z perspektywy emigrantów). W związku z tym kwestia polskości zaczęła często wiązać się z pojęciem (rozmaicie definiowanej) zdrady. Należy też pamiętać, że tożsamość Polaków kształtowała się w przeciwstawieniu do narodowości ościennych — głównie Rosjan i Niemców oraz innych obcych (jako takich zaczęto szczególnie ostro postrzegać Żydów). Te trudności, spory i antagonizmy znajdą odzwierciedlenie w zaznaczanych przez nas fragmentach.

Motyw: Śmierć bohaterska

Wyróżniliśmy ten szczególny rodzaj śmierci, ponieważ stanowi on jedną z dróg do nieśmiertelności. Śmierć wymagająca odwagi, poniesiona w walce, wreszcie śmierć jako ofiara na rzecz własnej społeczności — jest po pierwsze śmiercią celową (co przeciwstawia się idei vanitas związanej z samą śmiercią jako taką), a po drugie zapewnia pamięć o imieniu i czynach bohaterki czy bohatera. Pod pewnym względem śmierć bohaterska zbliża się do samobójstwa: często bohater świadomie decyduje się śmierć, jest to więc śmierć z wyboru.

Gatunek: Poemat dygresyjny

Odmiana poematu epickiego powstała w epoce romantyzmu. Utwór narracyjny, wierszowany, o luźnej, fragmentarycznej kompozycji, najczęściej powiązanej wątkiem podróży bohatera lub wątkiem romansowym. Fabuła poematu dygresyjnego (często epizodyczna, porwana, pełna niedopowiedzeń) stanowi jedynie pretekst do dygresji narratora na rozmaite tematy: związane ze sztuką, literaturą, historią, polityką, wypowiedzi autotematyczne, anegdoty itp. Narrator zaznacza umowność fabuły, zwraca uwagę na sam akt twórczy, często jest ironiczny, zaznacza swój subiektywizm, bohaterów traktuje z dystansem, niekiedy żartobliwie lub złośliwie. Znanymi poematami dygresyjnymi są np. Wędrówki Childe Harolda George'a Byrona, Eugeniusz Oniegin Aleksandra Puszkina czy Beniowski Juliusza Słowackiego.

Zamknij

* Ładowanie