Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5803 darmowe utwory do których masz prawo

Język Język

Motyw: Obcy,
motyw: Obywatel,
autor: Ksawery Pruszyński

  • Ksawery Pruszyński X
  1. Ksawery Pruszyński, Palestyna po raz trzeci

Motyw: Obcy

Jak pisze Z. Bauman (Tegoż, Wieloznaczność nowoczesna. Nowoczesność wieloznaczna, przeł. J. Bauman, Warszawa 1995 ISBN 83-01-11716-8) miejsce obcego jest poza opozycją przyjaciel-wróg, będącą jednym z tych przeciwieństw, które konstytuują porządek świata. Dlatego też obcy przeraża bardziej niż wróg i zagraża ,,samej możliwości sensownej mapy świata i adekwatnej w świecie orientacji. Podkopuje przekonanie, że podział na przyjaciół i wrogów wyczerpuje wszystko, co świat zawiera (...) Obcy jest niezaplanowanym, nieprzewidzianym Trzecim" (Tamże, s.81-82). Jego cechą jest tożsamość niejasna: ,,ani/ani" czy też ,,albo/albo". Takie niezdecydowanie (,,niedecydowalność") paraliżuje wiedzę i skuteczność działania, ,,brutalnie obnaża sztuczność, wątłość, zakłamanie najbardziej istotnych rozróżnień" (Tamże, s.83), przynosi zagrożenie chaosem. Figura Obcego opisuje pozycję Żydów w społecznościach europejskich przed Zagładą, lecz jest pojemna i może opisywać również inne przypadki trudnego położenia grup i jednostek w społeczeństwie.

Motyw: Obywatel

Jeśli chodzi o literaturę polską, ostatnio bodaj w oświeceniu w sposób składny i przekonujący pisano o powinnościach obywatela wobec państwa. Później wobec konfliktu między oświeceniową ideą ojczyzny a romantyczną ideą narodu sprawy splątały się, a ich wyrazistość zatarła (por. J. Szacki, Ojczyzna. Naród. Rewolucja. Problematyka narodowa w polskiej myśli szlacheckorewolucyjnej, Warszawa 1962). Warto jednak śledzić wypowiedzi na temat tego, kto i na jakich prawach mógł być uważany za obywatela w różnych czasach oraz różnych społecznościach (w starożytnej Grecji, jak wiadomo, zaszczytu tego nie mogły doświadczyć wolne kobiety i dzieci oraz niewolnicy).

Autor: Ksawery Pruszyński

Ur.
4 grudnia 1907 w Wolicy Kierekieszynej na Ukrainie
Zm.
13 czerwca 1950 w Hamm w Niemczech
Najważniejsze utwory:
Sarajewo 1914, Szanghaj 1932, Gdańsk 193? (1932), Palestyna po raz trzeci (1933), Podróż po Polsce (1937), W czerwonej Hiszpanii (1937), Droga wiodła przez Narvik (1941), Trzynaście opowieści (1946), Karabela z Meschedu (1948)

Polski reporter, prozaik, publicysta, dyplomata. Urodzony w rodzinnym majątku, który po traktacie ryskim przypadł Ukrainie, związany z kulturą ziemiańską, stopniowo radykalizował się społecznie i politycznie. Studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, był prezesem Akademickiego Koła Kresowego oraz członkiem konserwatywnej organizacji Myśl Mocarstwowa. Debiutował w prasie w roku 1930 jako autor reportaży prasowych z Węgier. W roku 1932 opublikował debiutancką książkę Sarajewo 1914, Szanghaj 1932, Gdańsk 193?, w której wyrażał przypuszczenie, że o Gdańsk wybuchnie kolejna wojna europejska. W 1936 roku był korespondentem z terenu hiszpańskiej wojny domowej, opisując starcia od strony wojsk republikańskich. Podczas drugiej wojny światowej służył w polskich siłach zbrojnych na Zachodzie, walczył w bitwie o Narwik i pod Falaise, jednocześnie publikował wiele tekstów w prasie polskiej. Po powrocie do kraju pełnił służbę jako poseł RP w Holandii (od 1948). Zginął w wypadku samochodowym w Niemczech Zachodnich.

Zamknij

* Ładowanie