Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5803 darmowe utwory do których masz prawo

Język Język

Motyw: Krzywda,
gatunek: Opowiadanie,
gatunek: Legenda

  1. Autor nieznany, Ze skarbnicy midraszy

Motyw: Krzywda

Uwzględniliśmy ten temat na naszej liście, ponieważ teksty literackie często pomyślane są tak, aby zwracać uwagę czytelników na krzywdę jednostek i grup ludzi, wskazywać jej źródła i — ewentualnie — sposoby służące zaradzeniu takiej sytuacji. Celem może być tu interwencja lub tylko zwiększenie wrażliwości na los bliźnich. Przy tym krzywda bywa różnie definiowana, ponieważ postrzegana jest z rozmaitych perspektyw. Otwiera to możliwość głębszej interpretacji światopoglądu wpisanego w tekst. Wśród utworów, w których motyw ten się pojawia, wymienić można np. Chłopów Reymonta.

Gatunek: Opowiadanie

Najważniejsi twórcy
A. Czechow, F. Dostojewski, E. Hemingway, T. Mann, B. Prus, J. Iwaszkiewicz, B. Schulz, T. Borowski, M. Dąbrowska

Jeden z podstawowych gatunków prozatorskich. Niewielki utwór narracyjny o prostej, zwykle jednowątkowej fabule i luźnej kompozycji. W przeciwieństwie do noweli, utworu o podobnym rozmiarze, budowa opowiadania nie jest tak zwarta, a konstrukcji nie ograniczają ścisłe reguły: mogą pojawiać się dygresje, epizody, postacie drugoplanowe, dialogi, opisy (np. miejsc, zjawisk, przeżyć) i partie refleksyjne. Jednak między wydarzeniami głównymi i mniej ważnymi zachodzą związki przyczynowo-skutkowe. Charakterystycznymi elementami kompozycji są: wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Osoba narratora (którego punkt widzenia określa zawartość treściową utworu) jest wyeksponowana; narracja może być prowadzona w pierwszej lub trzeciej osobie. Utwór nie posiada wyraźnej pointy, trzeba ją wydedukować z całościowego sensu opowiadania.
Wyróżnia się opowiadania odtwórcze (pisane na podstawie autentycznych wydarzeń lub jakiegoś utworu) oraz twórcze (oparte na wyobraźni autora). Źródła gatunku można wskazywać już w starożytności: opowiadanie rozwijało się np. na obrzeżu literatury historiograficznej, czerpało z form wypracowanych w kronikach, legendach, bylinach, żywotach świętych i in.

Opowiadanie w Wikipedii

Gatunek: Legenda

Najważniejsi twórcy
J. de Voragine (Złota Legenda, 1270), P. Skarga (Żywoty świętych), K. Przerwa-Tetmajer (Legenda Tatr), A. Oppman (Legendy warszawskie)

Łącząca fikcję z prawdą, nasycona cudownością, często oparta na wątkach ludowych opowieść prozą lub pieśń epicka o życiu świętego (hagiografia, żywoty świętych np. Legenda o świętym Aleksym), czynach bohatera lub powstaniu miasta, czy państwa (podanie). Szczególną odmianę stanowi apokryf – ludowe dopowiedzenie historii biblijnych. Legenda, z łac. legere, oznacza „rzecz do czytania", jednak pierwotnie te dzieła anonimowych autorów krążyły w przekazie ustnym. Polskie legendy zapisali kronikarze (Gall Anonim, J. Długosz, Wincenty zw. Kadłubkiem).
Największy (70 t.) zbiór chrześc. legend religijnych: Acta sanctorum powst. 1643-1694, obecnie dostępny jest w internecie.
Polskim zbieraczem legend ludowych był Oskar Kolberg.

Legenda w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie