Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5835 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Motyw: Dworzanin,
autor: Pietro Aretino,
motyw: Kobieta "upadła"

  • Pietro Aretino X
  • Dworzanin X
  • Kobieta "upadła" X

Motyw: Dworzanin

Zaznaczamy w ten sposób wszystkie przedstawienia postaci dworzanina, będącego jednym z wzorców osobowych renesansu (stanowi on synonim ogłady towarzyskiej i politycznej np. u Górnickiego); później z dworzaninem zaczęto kojarzyć coraz więcej cech negatywnych — aż wreszcie stał się dworakiem.
W Życiu dworskim Ignacy Krasicki pisał:
,,Zrazu młodzian, dojźrzalszy potem, profes teraz,
Zyskający, zdradzony, oszukany nieraz,
Zgoła dworak. Więc naucz, świadom znamienicie,
Na czym zawisło, jakie u dworu jest życie?"

Zob. też: dwór oraz grzeczność.

Autor: Pietro Aretino

Ur.
20 kwietnia 1492 w Arezzo
Zm.
21 października 1556 w Wenecji
Najważniejsze dzieła:
Ragionamenti (cz. 1--2 1536-56, m.in. Żywoty kurtyzan , O łajdactwach męskich ), La cortigiana (1525), Sonetti lussuriosi (1526)

Włoski satyryk, poeta, dramatopisarz i publicysta okresu renesansu, utrzymywał się również z szantażu literackiego, zyskując sobie miano ,,bicza książąt". Urodził się w biednej rodzinie, w młodości zajmował się malarstwem, następnie zaczął próbować sił w literaturze. W 1512 roku wydał w Wenecji tomik sonetów. Po przybyciu do Rzymu znalazł bogatego mecenasa, który polecił go na dworze papieskim. Obdarzony wrodzonym dowcipem i żyłką satyryczną szybko zyskał względy prałatów, książąt i artystów, którzy zabiegali o jego przyjaźń w obawie przed ostrym piórem Aretina. Uprawiał różne gatunki literackie: od listów poświęconych bieżącym wydarzeniom politycznym, przez bezpruderyjne sonety erotyczne, dialogi opisujące życie kurtyzan, komedie, aż po dzieła głęboko religijne.

Motyw: Kobieta "upadła"

W określeniu kobiety jako upadłej kryje się pewien rodzaj hipokryzji oraz drogowskaz ku pruderyjnej i drobnomieszczańskiej moralności (zresztą w Moralności pani Dulskiej znajdziemy przynajmniej dwa przykłady kobiet ,,upadłych"). Nie sposób jednak nie przyznać, że jest to motyw bogato egzemplifikowany w literaturze — obejmuje nie tylko postaci prostytutek — takich jak Magdalenka z Lalki, ale też liczne bohaterki, których zachowanie jest oceniane jako nieodpowiadające roli kobiety i potępiane. Gdy nie powiodły się próby znalezienia innego określenia, wprowadziliśmy motyw, zaznaczając za pomocą cudzysłowu dystans wobec wartościującego epitetu stanowiącego drugi człon nazwy. Zdajemy sobie sprawę, że wyszukując fragmenty na ten temat, tworzymy przede wszystkim zbiór wypowiedzi stereotypowych — jednak może warto je zebrać i zinterpretować.

Zamknij

* Ładowanie