Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 433 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5981 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Motyw: Dworzanin,
autor: Pietro Aretino,
gatunek: Dialog,
epoka: Renesans

  • Pietro Aretino X

Motyw: Dworzanin

Zaznaczamy w ten sposób wszystkie przedstawienia postaci dworzanina, będącego jednym z wzorców osobowych renesansu (stanowi on synonim ogłady towarzyskiej i politycznej np. u Górnickiego); później z dworzaninem zaczęto kojarzyć coraz więcej cech negatywnych — aż wreszcie stał się dworakiem.
W Życiu dworskim Ignacy Krasicki pisał:
,,Zrazu młodzian, dojźrzalszy potem, profes teraz,
Zyskający, zdradzony, oszukany nieraz,
Zgoła dworak. Więc naucz, świadom znamienicie,
Na czym zawisło, jakie u dworu jest życie?"

Zob. też: dwór oraz grzeczność.

Autor: Pietro Aretino

Ur.
20 kwietnia 1492 w Arezzo
Zm.
21 października 1556 w Wenecji
Najważniejsze dzieła:
Ragionamenti (cz. 1--2 1536-56, m.in. Żywoty kurtyzan , O łajdactwach męskich ), La cortigiana (1525), Sonetti lussuriosi (1526)

Włoski satyryk, poeta, dramatopisarz i publicysta okresu renesansu, utrzymywał się również z szantażu literackiego, zyskując sobie miano ,,bicza książąt". Urodził się w biednej rodzinie, w młodości zajmował się malarstwem, następnie zaczął próbować sił w literaturze. W 1512 roku wydał w Wenecji tomik sonetów. Po przybyciu do Rzymu znalazł bogatego mecenasa, który polecił go na dworze papieskim. Obdarzony wrodzonym dowcipem i żyłką satyryczną szybko zyskał względy prałatów, książąt i artystów, którzy zabiegali o jego przyjaźń w obawie przed ostrym piórem Aretina. Uprawiał różne gatunki literackie: od listów poświęconych bieżącym wydarzeniom politycznym, przez bezpruderyjne sonety erotyczne, dialogi opisujące życie kurtyzan, komedie, aż po dzieła głęboko religijne.

Gatunek: Dialog

Najważniejsi twórcy
Platon Obrona Sokratesa, Uczta itd., Mikołaj Rej Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem i Plebanem, Cyprian Kamil Norwid Promethidion.

dialog (z gr. diálogos: rozmowa), wywodzący się ze starożytnej Grecji gatunek literacki, mający formę rozmowy między dwoma lub więcej osobami; często używany dla przekazania treści filozoficznych lub politycznych.

Dialog w Wikipedii

Epoka: Renesans

Czas
w Europie koniec XIII — pocz. XVI w.; w Polsce XV-XVI w.
Najwybitniejsi twórcy
F. Petrarca, G. Boccacio, P. Ronsard, L. Ariosto, T. Tasso, L. de Camoes, M. Cervantes, F. Rabelais, M. Montaigne, N. Machiavelli, M. Rej, J. Kochanowski, K. Janicki, A. Krzycki, J. Dantyszek, Ł. Górnicki, A. Frycz Modrzewski
Reprezentatywne gatunki
fraszka, pieśń, elegia, tren, traktat parenetyczny, dialog polityczny, sonet, oda

Inaczej: odrodzenie, epoka po średniowieczu a przed barokiem, charakteryzująca się wszechstronnym odrodzeniem tradycji antycznych (w tym gatunków sztuki, kierunków filozofii, języków starożytnych — powrót do źródeł ad fontes) oraz zainteresowanie człowiekiem, właściwymi mu sferami np. językiem, anatomią, twórczymi możliwościami, sposobem istnienia w świecie (antropocentryzm, humanizm). Ideałem był człowiek wszechstronnie wykształcony i aktywny w wielu dziedzinach (Leonardo da Vinci jako człowiek renesansu; poeta doctus). Zjawiskami związanymi z nowym prądem była laicyzacja i rozwój nauki, czy reformacja, w której przejawiał się humanistyczny indywidualizm w podejściu do kwestii religijnych i politycznych oraz krytycyzm wobec autorytetów.

Renesans w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie