Oferta dla Przyjaciół

Czytaj teksty współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Ty decydujesz, ile płacisz!

Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Przekaż 1% na Wolne Lektury

Przekaż 1% podatku na Wolne Lektury. Wpisz w PIT nasz KRS 00000 70056
Nazwa organizacji: Fundacja Nowoczesna Polska

Jeśli zrobiłeś / zrobiłaś to w poprzednim roku, nie musisz nic zmieniać. Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>>

x

5668 free readings you have right to

Language Language

Author: Jan Matejko,
motif: Śmierć

  • Jan Matejko X
  • Śmierć X

Author: Jan Matejko

Ur.
ok. 24 czerwca 1838 w Krakowie
Zm.
1 listopada 1893 w Krakowie
Najważniejsze dzieła:
Stańczyk (1862), Kazanie Skargi (1864), Rejtan/Upadek Polski (1866), Stefan Batory pod Pskowem (1872), Bitwa pod Grunwaldem (1878), Hołd Pruski (1880-82), Poczet Królów i książąt polskich (1890-92), Konstytucja 3 Maja 1791 roku (1881), Autoportret (1892)

Jeden z najistotniejszych malarzy polskich reprezentujących nurt historyzmu, zasłużony zarówno jako promotor sztuki polskiej na arenie międzynarodowej, jak również na gruncie krajowym. Przyczynił się do tworzenia legendy wielkiej Polski i nadziei na wskrzeszenie niepodległej ojczyzny w dobie rozbiorów.
Absolwent krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych, której został później dyrektorem oraz akademii w Monachium i Wiedniu. Wsławił się przede wszystkim jako malarz wielkoformatowych i wielopostaciowych scen historycznych i batalistycznych, często przyjmujących formę panoramy. Matejko malował monumentalne kompozycje o wielkiej sile wyrazu, które cechuje realizm, dokumentalna wierność szczegółom, przerysowana, często wręcz teatralna gestykulacja. Ponad to pozostawił po sobie liczne portrety, sceny rodzajowe i polichromie w kościele Mariackim w Krakowie. O jego wyjątkowej pozycji wśród malarzy europejskich świadczyć może przyznanie mu członkostwa wielu prestiżowych instytucji, m.in. paryskiej Académie des Beaux-Arts, Institut de France, Akademii Sztuki w Berlinie, Rafaelowskiej Akademii w Urbino, wiedeńskiej Wiener Kunstlergenossenschaft. Był zdobywcą wielu prestiżowych nagród m.in. w Londynie, Pradze, Petersburgu, Budapeszcie, Wiedniu, Berlinie i Paryżu. Karierę rozpoczął złotym medalem na Salonie w Paryżu w 1865 za Kazanie Skargi. Wykształcił pokolenie polskich modernistów, między innymi Józefa Mehoffera, Stanisława Wyspiańskiego, Włodzimierza Tetmajera, Jacka Malczewskiego. Poza pracą artystyczną i pedagogiczną Matejko zasłużył się jako inwentaryzator i rysownik zabytków Krakowa, stały współpracownik komisji konserwatorskich.

Jan Matejko in Wikipedia
Jan Matejko in Culture.pl

Motif: Śmierć

Śmierć stanowi najistotniejszy problem egzystencjalny, określa kondycję ludzką. Jest wyzwaniem dla dumy z osiągnięć człowieka w opanowywaniu i poznawaniu świata oraz siebie samego dzięki rozumowi, nauce i coraz doskonalszej technice. Śmierć niweczy wszystkie usiłowania i wszystkie nadzieje. Zagraża w każdej chwili i właściwie przez cały czas podgryza życie człowieka jak robak drążący pień drzewa, by na końcu je powalić. „Bo na tym świecie Śmierć wszystko zmiecie, / Robak się lęgnie i w bujnym kwiecie” — pisał Antoni Malczewski (Maria). Upływ czasu, przemijanie przypomina o tym, że w końcu przeminie wszystko. Nic na świecie nie daje — wobec świadomości nieuchronnej śmierci – trwałego oparcia; stąd rodzi się myślenie o marności wszystkiego. Postawa taka: patrzenia na świat w perspektywie zagrożenia zniszczeniem i śmiercią rodzi melancholię, która do surowego vanitas dodaje tęsknotę za tym, co było (stąd pewna predylekcja do ruin). Zajęciem melancholika jest wspominanie i nieukojona żałoba; (zob. też: trup, grób, gotycyzm, pogrzeb, nieśmiertelność).

Close

* Loading