Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5758 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Gatunek: Wiersz sylabotoniczny,
autor: Bolesław Leśmian,
epoka: Modernizm

  • Bolesław Leśmian X
  1. Świdryga i Midryga, bohaterowie ballady o tym samym tytule, dwaj wiejscy opoje, którzy tańcowali w pijackim szale po polu.

    Napotkali tam Południcę (słowiańskiego demona, będącego błąkąjącą się duszą kobiety zmarłej przed ślubem, po nim lub w jego czasie, objawiającego się zwykle jako młoda dziewczyna z rozwianymi włosami), która zapragnęła zatańczyć z nimi. Problem jednak stanowiło oczywiście to, że Południca jest jedna, a chętnych panów do tańca dwóch…

    Bolesław Leśmian to jeden z najsłynniejszych pisarzy i poetów polskich pierwszej połowy XX wieku, uznany za najoryginalniejszego twórcę tych czasów. To twórca nowego typu ballady, zasłynął także charakterystycznym językiem — jego utwory pełne są neologizmów, zwanych leśmianizmami. W swoich dziełach odwoływał się często do wątków fantastycznych, do wierzeń ludowych, czerpał z tradycji baroku, romantyzmu i Młodej Polski, inspirował się Bergsonem i Nietzschem.

Wybrane utwory

Bolesław Leśmian

Świdryga i Midryga

Gatunek: Wiersz sylabotoniczny

Najważniejsi twórcy
J. Słowacki, A. Mickiewicz, B. Leśmian, J. Tuwim

Rodzaj wiersza regularnego opartego na systemie wersyfikacyjnym zw. sylabotonizmem. Podstawą rytmu w takim wierszu jest: stała liczba sylab w odpowiadających sobie wersach oraz stałe umiejscowienie sylab akcentowanych. Mogą pojawiać się również inne powtarzalne elementy rytmizujące np. średniówka dzieląca wers na dwie części poprzez stały akcent na tej samej sylabie.
Miarą jednostki rytmicznej jest stopa — w staroż. Grecji wyznaczana przez układ długich i krótkich głosek, w polskim wierszu rozumiana jako regularnie powtarzający się układ sylab akcentowanych i nieakcentowanych (np. dwie sylaby, z których pierwsza jest nieakcentowana, druga akcentowana tworzą jamb, a układ trzech sylab, z których pierwsza i ostatnia są nieakcentowane, zaś akcent przypada na środkową sylabę — to amfibrach). Początki wiersza sylabotonicznego w Polsce sięgają 2 poł. XVIII w.

Wiersz sylabotoniczny w Wikipedii

Autor: Bolesław Leśmian

Ur.
22 stycznia 1878 r. w Warszawie
Zm.
7 listopada 1937 r. w Warszawie
Najważniejsze dzieła:
zbiory wierszy: Sad rozstajny (1912), Łąka (1920), Napój cienisty (1936), Dziejba leśna (1938); zbiory baśni prozą: Klechdy sezamowe (1913), Przygody Sindbada Żeglarza (1913) i Klechdy polskie

Wybitny polski poeta, eseista, prozaik i tłumacz tworzący w Młodej Polsce i dwudziestoleciu międzywojennym. Pochodził ze spolszczonej inteligenckiej rodziny Lesmanów. Spokrewniony z A. Langem i J. Brzechwą. Ukończył studia prawnicze w Kijowie. Współtworzył »Chimerę« i Teatr Artystyczny w Warszawie. Jego poezję cechował symbolizm, sensualizm, mistycyzm, spirytyzm, zainteresowanie paranormalnością, postulowanie powrotu do natury (poeta jako „człowiek pierwotny”), poszukiwanie miejsca Boga w świecie, ale i egzystencjalne spory ze stwórcą. Nawiązywał do ludowości (tworząc neologizmy oraz własne mity i postaci), stylistycznie do baroku i romantyzmu, ideowo do filozofii Nietzschego i Bergsona. Mistrz wiersza sylabotonicznego. W 1933 r. został członkiem Polskiej Akademii Literatury.

Bolesław Leśmian w Wikipedii

Epoka: Modernizm

Czas
1880-1900 r.
Najwybitniejsi twórcy
europejscy: Ch. Baudelaire, J. A. Rimbauld, P. Verlaine, S. Mallarme, O. Wilde, A. Strindberg, R. M. Rilke, A. Błok, A. Czechow, M. Maeterlinck, H. Ibsen, G. B. Shaw; polscy: S. Wyspiański, G. Zapolska, S. Przybyszewski, W. Reymont, S. Żeromski
Reprezentatywne gatunki
dramat, powieść, aforyzm

Nowatorska tendencja w sztuce i literaturze przełomu XIX i XX w. W literaturze polskiej pojęcie to występuje często jako synonim Młodej Polski albo określenie wstępnej fazy jej rozwoju, ale tendencje modernistyczne miały charakter międzynarodowy. Znamienny był dla nich protest wobec kultury mieszczańskiej, poczucie kryzysu kultury (dekadentyzm, pesymizm) i poszukiwanie nowych form ekspresji (symbolizm, kult „sztuki dla sztuki”, zjawisko cyganerii artystycznej skłóconej ze środowiskiem filistrów; później naturalizm, ekspresjonizm, intuicjonizm). Najważniejsze ośrodki znajdowały się we Francji i Niemczech (m.in. wpływ filozofii H. Bergsona, A. Schopenhauera i F. Nietzschego), ale charakterystyczne było twórcze włączenie się do ogólnoeuropejskiego nurtu kultury państw dotąd pozostających na uboczu.

Zamknij

* Ładowanie